Dấu ấn ông tổ chữ Hán, chữ Nôm trên đất Bắc Ninh
Nằm ở phía Bắc của kinh thành Thăng Long xưa (Thủ đô Hà Nội ngày nay), Bắc Ninh khẳng định vị thế của một vùng đất hiếu học, khoa bảng. Đặc biệt, nơi đây còn lưu giữ dấu ấn đậm nét về quá trình hình thành, phát triển của cả chữ Hán lẫn chữ Nôm, chứng minh cho quá trình tiếp biến văn hóa, kiến tạo nền khoa cử và sức sống mãnh liệt của bản sắc văn hóa Việt Nam.
"Nam Giao học tổ" Sĩ Nhiếp
Đầu Công nguyên, nhà Hán chọn Luy Lâu (nay thuộc Trí Quả) làm trị sở quận Giao Chỉ. Nhằm cai trị và đồng hóa, họ xây chùa tháp và mở lớp dạy chữ Hán cho con em quan lại Hán cùng một bộ phận người Việt. Trong đó, Thái thú Sĩ Nhiếp là người đầu tiên tổ chức truyền dạy chữ Hán một cách hệ thống vào nước ta.
Lăng Sĩ Nhiếp - Nam Giao học tổ tại tổ dân phố Tam Á (phường Thuận Thành).
Sau khi ông mất, để ghi nhớ công ơn, người dân đã lập đền thờ ông. Hiện nay, đền Sĩ Nhiếp trong thành cổ Luy Lâu và khu lăng mộ thuộc tổ dân phố Tam Á (phường Thuận Thành) vẫn lưu giữ nhiều dấu tích, nổi bật là bức hoành phi "Nam Giao học tổ" cùng các bia đá ca ngợi công lao truyền dạy chữ và mở mang văn hóa của Sĩ Nhiếp tại Việt Nam.
Sự phát triển của chữ Hán tại Luy Lâu tạo tiền đề để Nho giáo lan tỏa ra các vùng miền khắp cả nước trong những thế kỷ tiếp theo. Thời Lý, triều đình chính thức nâng tầm việc giảng dạy Nho giáo thành hệ thống giáo dục mang tính quốc gia. Năm 1075, nhà Lý tổ chức khoa thi Minh kinh bác học để tuyển chọn nhân tài. Lê Văn Thịnh, người thôn Bảo Tháp, xã Đông Cứu đã đỗ đầu kỳ thi này và được dân gian ca ngợi là "Trạng nguyên khai khoa". Đến thời Trần mới phân định rõ danh hiệu Tam khôi (Trạng nguyên, Bảng Nhãn, Thám Hoa) thì Nguyễn Quan Quang ở Tam Sơn đã đỗ đầu và trở thành trạng nguyên khai khoa của nước Việt.
Trải qua gần 1.000 năm khoa cử phong kiến (từ năm 1075 đến khoa thi cuối cùng vào năm 1919), riêng xứ Kinh Bắc đóng góp gần 700 vị đỗ đại khoa, trong đó có hàng chục Trạng nguyên, Bảng nhãn, Thám hoa; hàng trăm tiến sĩ cùng hàng nghìn cử nhân, tú tài.
Hàn Thuyên - ông tổ của văn Nôm
Bắc Ninh cũng là vùng đất gắn liền với tên tuổi của danh nhân Hàn Thuyên. Ông đỗ Tiến sĩ năm 1247 và là danh nhân nổi tiếng thời nhà Trần, được biết đến với những đóng góp quan trọng trong việc phát triển chữ Nôm và thơ Nôm. Theo các tài liệu lịch sử, Hàn Thuyên tên thật là Nguyễn Thuyên, làm tới chức Thượng thư Bộ Hình dưới thời vua Trần Nhân Tông.
Hàn Thuyên vốn giỏi thơ, phú. Ông là người đầu tiên đưa chữ Nôm vào thơ văn với ý định biến chữ Nôm thành ngôn ngữ phổ biến trong văn chương và đời sống nước ta. Những đổi mới của Hàn Thuyên đã mở ra một phương hướng tìm tòi và sáng tạo tích cực trong quá trình phát triển nền văn học viết bằng chữ Nôm nên ông còn được mệnh danh là "ông tổ của văn Nôm".
Theo sử liệu, tháng 8 năm 1282, đời vua Trần Nhân Tông, Nguyễn Thuyên theo vua đến sông Phú Lương thì gặp cá sấu nổi lên trước thuyền. Nguyễn Thuyên nhận lệnh vua làm bài văn tế thả xuống sông, sau đó cá sấu bỏ đi. Vua Trần cho rằng việc này giống Hàn Dũ bên Trung Hoa nên ban cho ông họ Hàn. Bài văn tế này về sau được một số người nhắc đến vì ngoài việc sử dụng chữ Nôm khá thành thạo còn có nội dung tràn đầy tinh thần tự tôn dân tộc.
Tôn vinh công lao của Hàn Thuyên, người dân xây dựng đền thờ nay thuộc thôn Lai Hạ (xã Trung Kênh). Ngôi đền được xếp hạng di tích quốc gia năm 1995 và hiện đang bảo lưu 23 tấm bia đá cổ cùng nhiều hiện vật giá trị như nghê đá, tượng thờ, hoành phi, câu đối và bài văn tế cá sấu bằng chữ Hán...
Tin nóng
Khuê Văn Các ra đời muộn hơn rất nhiều so với lịch sử ngàn năm của Văn Miếu nhưng lại trở thành điểm nhấn rực rỡ nhất của quần thể di tích.
Lưu Thiện (con trai Lưu Bị) lần lượt lập hai vị hoàng hậu và cả hai đều là con gái của Trương Phi; tại sao có sự thiên vị đặc biệt như vậy?
Từ các thành phố biển trong nước đến những đô thị sôi động của châu Á, ẩm thực trở thành điểm chung đưa nhiều điểm đến vào danh sách yêu thích của du khách Việt.
Từng là phố váy cưới và dịch vụ chụp ảnh cưới sầm uất bậc nhất TPHCM, đường Hồ Văn Huê (phường Đức Nhuận) nay rơi vào cảnh đìu hiu khi nhiều mặt bằng đóng cửa, treo biển cho thuê kéo dài.
Những lá đơn tình nguyện viết bằng máu, những sơ yếu lý lịch, học bạ, quyết định điều động, thậm chí cả sổ tiết kiệm, hàng chục cây vàng… Mỗi kỷ vật được được trưng bày tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia III Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước là một câu chuyện cảm động về cán bộ đi B sẵn sàng hy sinh tuổi xuân, xương máu vì độc lập dân tộc.
Từ những dấu tích còn lại sau chiến tranh đến những bước tiến của khoa học hôm nay, hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đang đưa các Anh trở về với tên tuổi, quê hương và vòng tay gia đình. Mỗi cuộc trở về là kết quả của sự bền bỉ, trách nhiệm của các lực lượng, sự đồng hành của khoa học công nghệ và sự tri ân sâu nặng của Đảng, Nhà nước, Nhân dân đối với những người đã hiến dâng tuổi trẻ vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Tin mới
10 năm thực hiện Nghị định số 72/2016/NĐ-CP của Chính phủ đã tạo hành lang pháp lý quan trọng cho hoạt động nhiếp ảnh trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. Không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước theo hướng chặt chẽ, minh bạch, các quy định của pháp luật còn mở ra môi trường thuận lợi để tổ chức, cá nhân sáng tác, triển lãm, phổ biến tác phẩm, qua đó đưa nhiếp ảnh trở thành kênh quảng bá hiệu quả hình ảnh vùng đất và con người xứ Trà.
Sáng sớm ở bản Tày xã Văn Lang, sương còn đọng trên hiên nhà. Từ con đường đất nhìn lên, những mái ngói âm dương nằm im dưới tán cây, màu nâu sẫm phủ theo năm tháng. Mái nhà thân thương, hiền hòa, chắc chắn và gợi một cảm giác bình yên rất riêng của miền núi.
Cao điểm du lịch hè, những bãi biển trong xanh của Nhơn Hải mỗi ngày đón hàng nghìn lượt du khách. Sau những vụ tai nạn đường thủy thương tâm xảy ra tại một số địa phương, đảm bảo an toàn cho mỗi chuyến ca nô không chỉ là yêu cầu bắt buộc mà còn là yếu tố quyết định uy tín của điểm đến.
Từ ngày 23 đến 26/7, tại Công viên Thương Bạc (phường Phú Xuân, Tp. Huế) sẽ diễn ra chương trình 'Huế – Kinh đô Ẩm thực 2026' với chủ đề 'Ngày Bún Bò Huế'.
Hoạt động biểu diễn âm nhạc thiếu nhi tại Đà Nẵng thời gian qua khá khởi sắc. Song, các tác phẩm sáng tác dành cho thiếu nhi lại khá ít ỏi và mờ nhạt. Yêu cầu một sự đổi mới trong hoạt động âm nhạc để có nhiều ca khúc phù hợp hơn với trẻ thơ được đặt ra.
Giữa những ngày tháng 7, tại công trường xây dựng cầu Kênh Từ Bi số 70 (xã Thạnh Lộc, tỉnh An Giang) rộn ràng tiếng máy trộn bê tông, tiếng xẻng xúc cát xen lẫn tiếng cười và những lời động viên nhau của các sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, chiến sĩ dân quân thường trực cùng đông đảo đoàn viên, thanh niên, các ban, ngành, đoàn thể và người dân địa phương. Không chỉ xây một cây cầu, họ đang cùng nhau vun đắp tình đoàn kết quân - dân bằng những việc làm thiết thực.
Ngày 21/7, các văn nghệ sĩ là hội viên Hội Liên hiệp Văn học - Nghệ thuật tỉnh Lào Cai đã trao tặng gần 200 đầu sách cho Phòng Nghiệp vụ Thư viện thuộc Trung tâm Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao tỉnh Lào Cai.
Gần đây, hình ảnh một tán cây cổ thụ giữa lòng cố đô Huế tỏa ánh sáng rực rỡ như chứa hàng trăm đốm sáng đom đóm bất ngờ 'phủ sóng' nhiều nền tảng mạng xã hội. Không chỉ là tọa độ lý tưởng để tận hưởng làn gió đêm mát rượi bên bờ sông Hương, vòm cây lung linh này còn trở thành địa điểm 'săn ảnh', thu hút đông đảo bạn trẻ tìm đến ghi lại những khoảnh khắc huyền ảo.