Dấu tích người xưa giữa đại ngàn xứ Thanh
Giữa không gian xanh thẳm của núi rừng xứ Thanh, Hang Con Moong vẫn lặng lẽ lưu giữ những dấu tích về cuộc sống của con người từ hàng chục nghìn năm trước. Không chỉ là một hang động tự nhiên kỳ thú, nơi đây còn được xem như cuốn sử đá đặc biệt, kể câu chuyện về những cư dân đầu tiên trên mảnh đất Thanh Hóa.
Hang Con Moong được phát hiện vào năm 1974 và khai quật lần đầu năm 1976. Tên gọi Con Moong theo tiếng địa phương có nghĩa là con thú. Hang có hình dáng đặc biệt, hai cửa thông nhau, chiều dài khoảng 40 m, tạo nên không gian cư trú thuận lợi cho người nguyên thủy.
Qua nhiều đợt khảo sát và khai quật, các nhà khảo cổ học đã phát hiện một hệ thống địa tầng văn hóa dày trung bình khoảng 9,5 m, gồm 10 lớp khác nhau. Tại đây, hàng loạt công cụ lao động bằng đá, xương cốt động vật, vỏ nhuyễn thể cùng nhiều dấu tích sinh hoạt của người tiền sử đã được tìm thấy.
Hang Con Moong là một hang đá trong Vườn Quốc gia Cúc Phương, có độ cao tuyệt đối là 147m, độ cao tương đối là 32m, nằm trong núi đá vôi thuộc hệ tầng Đồng Giao, khoảng 240 triệu năm.
Đặc biệt, các lớp trầm tích tại Hang Con Moong phản ánh quá trình cư trú và phát triển liên tục của con người qua nhiều giai đoạn tiền sử. Đây là nguồn tư liệu quý giá giúp các nhà khoa học tìm hiểu đời sống và quá trình phát triển của cư dân cổ trên đất Việt.
Không chỉ có giá trị về khảo cổ học, Hang Con Moong còn là trung tâm của một quần thể di tích hang động tiền sử với nhiều địa điểm phụ cận như hang Lai, hang Mang Chiêng, hang Diêm, mái đá Mộc Long... Những di tích này góp phần tái hiện bức tranh về đời sống, sự phân bố dân cư và khả năng thích ứng với môi trường tự nhiên của con người qua hàng chục nghìn năm.
Với những giá trị lịch sử, văn hóa và khoa học đặc biệt, ngày 23/12/2015, Hang Con Moong và các di tích phụ cận được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt.
Hang Con Moong và các di tích phụ cận đã được công nhận là Di tích Quốc gia đặc biệt vào năm 2015.
Ngày nay, Hang Con Moong không chỉ là một điểm đến giàu giá trị khám phá, mà còn là minh chứng sống động cho chiều sâu lịch sử của vùng đất xứ Thanh. Từng lớp trầm tích, từng công cụ đá được tìm thấy nơi đây như những trang sử đặc biệt, đưa chúng ta ngược dòng thời gian để hiểu hơn về cuộc sống và hành trình phát triển của những cộng đồng người đầu tiên trên mảnh đất này.