Để chi bộ khu dân cư không 'già hóa'

Kết nạp đảng viên mới tại Chi bộ khu dân cư phường Hương An

Thiếu sức trẻ

Chi bộ tổ dân phố 8 - Phú Hậu, phường Phú Xuân hiện có 57 đảng viên. Năm 2025, Chi bộ kết nạp được 2 đảng viên, tạo nguồn 3 quần chúng ưu tú. Trong bối cảnh tạo nguồn ngày càng khó, đây là nỗ lực đáng ghi nhận.

Chi bộ duy trì đủ 12/12 kỳ sinh hoạt, 100% đảng viên tham gia học tập nghị quyết; tỷ lệ gia đình văn hóa đạt 98,7%; các nguồn quỹ vận động đều đạt và vượt chỉ tiêu, với tổng số tiền hàng chục triệu đồng. Những con số này cho thấy vai trò hạt nhân chính trị ở khu dân cư vẫn được giữ vững.

Tuy nhiên, phía sau những con số là không ít trăn trở. Đồng chí Lê Văn Luyến, Bí thư Chi bộ, thẳng thắn: Sinh hoạt có lúc chưa sôi nổi, ý kiến còn chung chung; việc ứng dụng công nghệ còn hạn chế; đảng viên lớn tuổi chiếm đa số nên tiếp cận cái mới còn chậm. Nhiều việc liên quan đến công nghệ phải nhờ lực lượng ngoài chi bộ hỗ trợ, lâu dần cũng thấy bị động.

Tại Chi bộ tổ dân phố 5 - Phú Hậu, phường Phú Xuân, cơ cấu tuổi càng cho thấy áp lực kế cận. Trong 14 đảng viên, có 6 đồng chí trên 60 tuổi, trong khi đảng viên dưới 30 tuổi chỉ có 2 đồng chí. Sự chênh lệch này khiến việc phân công các nhiệm vụ mới, nhất là liên quan đến công nghệ, truyền thông, gặp không ít khó khăn.

Không chỉ riêng Phú Xuân, thực trạng này cũng được ghi nhận ở hầu hết các địa phương. Tại phường Thuận Hóa, có 53 chi bộ tổ dân phố trên tổng số 111 tổ chức đảng, nhưng số lượng đảng viên mới kết nạp ở một số chi bộ còn thấp, thậm chí có nơi nhiều năm không kết nạp được. Đây không chỉ là dấu hiệu thiếu hụt lực lượng trẻ, mà còn là biểu hiện “đóng băng” nguồn kế cận.

Chi bộ tổ dân phố 2 Vĩnh Ninh, phường Thuận Hóa cho thấy nỗ lực lớn. Dù Bí thư Chi bộ, đồng chí Nguyễn Đức Ngoãn (sinh năm 1954), thuộc lớp đảng viên cao tuổi, nhưng vẫn chủ động đổi mới sinh hoạt, lồng ghép chuyên đề, tăng thảo luận, liên hệ thực tiễn. Nhiệm kỳ 2022 - 2025, chi bộ kết nạp được 5 đảng viên, nhiều năm liền hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.

Chi bộ tổ dân phố 2 Vĩnh Ninh tận dụng các nhóm Zalo, Facebook để điều hành, tuyên truyền, kết nối đảng viên và Nhân dân. “Không phải ai cũng thạo công nghệ, nhưng nếu không làm thì sẽ tụt lại”, đồng chí Nguyễn Đức Ngoãn chia sẻ.

Từ thực tiễn trên có thể thấy, chi bộ khu dân cư không thiếu người, nhưng thiếu lực lượng trẻ; không thiếu kinh nghiệm, nhưng chậm thích ứng; không thiếu thành tích, nhưng đang đối mặt với bài toán kế cận. “Già hóa”, vì vậy, không chỉ là câu chuyện tuổi đời, mà là câu chuyện về cơ cấu và nhịp vận hành của tổ chức.

Giữ chân người trẻ, đổi mới cách vận hành

Trong bối cảnh hiện nay, chi bộ khu dân cư không chỉ dừng ở việc triển khai nghị quyết, mà còn trực tiếp tham gia giải quyết những vấn đề cụ thể của đời sống: trật tự đô thị, môi trường, chuyển đổi số, xây dựng cộng đồng số. Những nhiệm vụ như vận hành tổ công nghệ số cộng đồng, cập nhật dữ liệu dân cư, tuyên truyền trên không gian mạng… đòi hỏi kỹ năng mới, cách làm mới.

Đảng viên ở tổ dân phố phường Hương An tham gia các hoạt động làm sạch môi trường ở địa phương

Đồng chí Phan Xuân Toàn, UVTV, Trưởng ban Tổ chức Thành ủy thông tin: Không ít chi bộ đang có xu hướng “già hóa”, với tỷ lệ đảng viên cao tuổi chiếm đa số, trong khi nguồn phát triển đảng viên trẻ còn hạn chế. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến cơ cấu đội ngũ, mà còn tác động trực tiếp đến khả năng đổi mới, thích ứng với yêu cầu nhiệm vụ ngày càng cao. Trẻ hóa chi bộ, nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng là yêu cầu cấp thiết.

Thực tế cũng cho thấy những điểm nghẽn rõ rệt: Nguồn phát triển đảng viên trẻ thu hẹp do thanh niên đi làm ăn xa; sinh hoạt chi bộ ở một số nơi còn nặng hành chính; một bộ phận đảng viên ngại đổi mới; ứng dụng công nghệ còn hạn chế. Nhưng vấn đề không chỉ là thiếu người trẻ, mà là thiếu cách để người trẻ ở lại, gắn bó và phát huy vai trò trong chi bộ.

Từ thực tiễn, nhiều giải pháp đang dần rõ nét. Trước hết là chủ động tạo nguồn, chuyển từ “chờ nguồn” sang “tìm nguồn”; rà soát, bồi dưỡng quần chúng ngay từ khu dân cư. Tiếp đó là đổi mới sinh hoạt chi bộ theo hướng thực chất, gắn với vấn đề cụ thể, tăng đối thoại, phản biện.

Quan trọng hơn là tạo không gian để người trẻ tham gia. Khi được giao việc cụ thể, từ công nghệ, truyền thông đến tổ chức phong trào, họ sẽ chủ động hơn. Cùng với đó là sự kết hợp hài hòa giữa kinh nghiệm của đảng viên lớn tuổi và sức sáng tạo của lớp trẻ.

Theo đồng chí Phan Xuân Toàn, cần triển khai đồng bộ các giải pháp: Chủ động tạo nguồn đảng viên trẻ; đổi mới nội dung, phương thức sinh hoạt; phát huy vai trò các đoàn thể trong phát hiện, bồi dưỡng quần chúng ưu tú; gắn phát triển đảng viên với thực tiễn phong trào, mở rộng không gian tạo nguồn ngoài khu dân cư; đồng thời siết chặt kỷ luật, nâng cao chất lượng đảng viên.

Chi bộ khu dân cư là “tế bào” gần dân nhất của Đảng. Một chi bộ có thể đông đảng viên, giàu truyền thống, nhưng nếu thiếu đổi mới, thiếu lớp kế cận, sẽ khó giữ được vai trò dẫn dắt. Bài toán “trẻ hóa”, vì thế, không phải là thay thế ai, mà là làm sao để tổ chức luôn có người mới, cách làm mới và tinh thần mới.