Đề nghị làm rõ căn cứ chọn 'Kết nối tri thức với cuộc sống' là sách giáo khoa dùng chung toàn quốc

Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga. Ảnh: ĐBND

Chiều 23/4, báo cáo trước Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga cho biết, thông qua các cuộc tiếp xúc cử tri, 1.256 kiến nghị đã được chuyển tới cơ quan có thẩm quyền. Đến nay, 1.238 kiến nghị đã được giải quyết, trả lời, đạt 98,6%.

Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội đã xử lý toàn bộ 34/34 kiến nghị thuộc thẩm quyền. Trong khi đó, Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương giải quyết 1.182/1.200 kiến nghị.

Cử tri đánh giá cao những đổi mới trong hoạt động lập pháp, với nhiều luật, nghị quyết được ban hành kịp thời. "Nhiều kiến nghị được giải quyết nhanh, góp phần tháo gỡ vướng mắc", bà Nga cho biết.

Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn tồn tại một số hạn chế. Một trong những vấn đề nổi bật là sự thiếu thống nhất giữa quy định của luật và văn bản hướng dẫn.

Chương trình giáo dục phổ thông cần phù hợp hơn với thực tiễn, tiệm cận với thế giới

Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga cho biết, giám sát chỉ ra tình trạng một số bộ, ngành trả lời kiến nghị chưa rõ trách nhiệm, thiếu giải pháp cụ thể.

Điển hình, tại kỳ họp thứ 9, thứ 10, Quốc hội khóa XV, cử tri nhiều địa phương kiến nghị cần rà soát, điều chỉnh Chương trình giáo dục phổ thông theo hướng phù hợp hơn với thực tiễn, tiệm cận xu thế phát triển của thế giới, thống nhất, đồng bộ một bộ sách giáo khoa.

Cử tri nhiều nơi đề nghị rà soát chương trình phổ thông, tăng nội dung khoa học, công nghệ, trí tuệ nhân tạo và thống nhất một bộ sách giáo khoa.

Dù Bộ Giáo dục và Đào tạo đã điều chỉnh một số nội dung nhưng "chủ yếu phục vụ mô hình chính quyền địa phương hai cấp", chưa làm rõ việc thực hiện các yêu cầu lớn từ nghị quyết của Trung ương và Chính phủ.

Đặc biệt, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành quyết định lựa chọn bộ sách giáo khoa "Kết nối tri thức với cuộc sống" để sử dụng thống nhất toàn quốc từ năm học 2026-2027, song vẫn chưa làm rõ việc rà soát, hoàn thiện Chương trình giáo dục phổ thông làm cơ sở cho quyết định này.

Ủy ban yêu cầu Bộ "khẩn trương rà soát, hoàn thiện chương trình" và làm rõ tiêu chí lựa chọn.

Đặc biệt, theo bà, Bộ Giáo dục chưa có thông tin về việc cập nhật các nội dung theo chỉ đạo định hướng của Nghị quyết số 71, cũng chưa đề cập đến việc ban hành các tiêu chí làm căn cứ rà soát bộ sách giáo khoa đã được phê duyệt, nhằm bảo đảm tính minh bạch, khách quan trước khi lựa chọn bộ sách giáo khoa "Kết nối tri thức với cuộc sống" để sử dụng thống nhất trên toàn quốc.

Thông qua các cuộc tiếp xúc cử tri, 1.256 kiến nghị đã được chuyển tới cơ quan có thẩm quyền. Đến nay, 1.238 kiến nghị đã được giải quyết, trả lời, đạt 98,6%

Chồng chéo giữa luật và thông tư

Cử tri tỉnh Tuyên Quang phản ánh việc chồng chéo thẩm quyền trong giao số lượng người làm việc tại các trường học. Theo giám sát, Luật Tổ chức chính quyền địa phương quy định HĐND cấp xã có quyền quyết định số lượng này, trong khi Thông tư số 15 lại giao cho Sở Giáo dục và Đào tạo thực hiện.

"Cả hai cơ quan cùng thực hiện đã phát sinh dấu hiệu chồng chéo về thẩm quyền", báo cáo nêu rõ.

Đáng chú ý, Bộ Giáo dục và Đào tạo chưa đề cập việc sửa Thông tư số 15 - văn bản trực tiếp liên quan đến phản ánh của cử tri. Việc viện dẫn quy định về phân cấp cũng bị đánh giá là "chưa chính xác", vì thẩm quyền của HĐND cấp xã là do luật quy định độc lập.

Từ đó, Ủy ban kiến nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo rà soát, sửa đổi quy định; đồng thời giao Bộ Tư pháp kiểm tra dấu hiệu không phù hợp trong việc ban hành văn bản.

Một hạn chế đáng chú ý khác là việc triển khai các kiến nghị giám sát còn chậm, tác động trực tiếp đến đời sống. Cụ thể như chính sách đối với giáo viên mầm non vào ngành từ thập niên 1960-1970 vẫn chưa được ban hành trong khi "những người này đã ở tuổi cao, đời sống còn khó khăn".

Từ đó, Ủy ban kiến nghị các bộ liên quan "khẩn trương xây dựng, trình Chính phủ ban hành", đồng thời xác định rõ tiến độ và thời hạn hoàn thành.