Đề xuất nới điều kiện tiếp cận thị trường cho nhà đầu tư nước ngoài

Dự thảo luật thể chế hóa tư duy lấy công nghệ, hiệu quả và kết nối nội địa làm thước đo thu hút đầu tư nước ngoài. Ảnh: CẨM HÀ

Hồ sơ dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư số 143/2025/QH15 đã được gửi Bộ Tư pháp thẩm định. Dự thảo được xây dựng theo trình tự, thủ tục rút gọn nhằm thể chế hóa Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8-6-2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài; dự kiến trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI vào tháng 10, có hiệu lực từ ngày 1-1-2027.

Dự thảo hướng đến chuyển trọng tâm thu hút đầu tư nước ngoài từ số lượng sang chất lượng, lấy công nghệ, hiệu quả và kết nối nội địa làm thước đo.

Theo đó, Chính phủ được đề xuất giao thẩm quyền xem xét, quyết định nới lỏng điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài theo từng thời kỳ. Các dự án thuộc ngành, lĩnh vực cốt lõi, nằm ngoài khu công nghiệp, khu kinh tế và thực hiện trên đất do Nhà nước quản lý được lựa chọn áp dụng “thủ tục đầu tư đặc biệt”.

Dự thảo bổ sung 4 hình thức hỗ trợ đầu tư: phát triển chuỗi cung ứng; cải tiến sản phẩm, công nghệ; hỗ trợ đầu tư ban đầu và tạo tài sản cố định; hỗ trợ liên kết với cơ sở giáo dục, nghiên cứu.

Nguyên tắc ưu đãi đặc biệt được chuyển từ ưu đãi thuế đầu vào sang hỗ trợ chi phí sau đầu tư, gắn với kết quả thực hiện cam kết về chuyển giao công nghệ, nghiên cứu và phát triển (R&D), nâng tỷ lệ giá trị gia tăng trong nước.

Doanh nghiệp hạ tầng khu công nghiệp sinh thái và doanh nghiệp sinh thái được đề xuất áp dụng khấu hao nhanh tài sản cố định, kéo dài thời hạn dự án nhưng tối đa không quá 70 năm. HĐND cấp tỉnh quyết định sử dụng ngân sách địa phương hỗ trợ chi phí đào tạo lao động cho doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI).

Dự thảo cũng đề xuất giao Bộ Công thương chủ trì quản lý nhà nước về khu công nghiệp, khu chế xuất; Bộ Tài chính quản lý khu kinh tế.

Rà soát rủi ro, tránh chồng chéo quy định

Trong quá trình góp ý, Bộ Quốc phòng, Thanh tra Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước đề nghị rà soát chặt chẽ tiêu chí, quy trình thẩm định rủi ro về an ninh, quốc phòng, an ninh kinh tế và biến động dòng vốn.

Bộ VH-TT-DL đề nghị không cho phép sở hữu 100% vốn nước ngoài đối với dịch vụ đại lý lữ hành, tour du lịch để ngăn chặn tour “0 đồng”; đồng thời kiểm soát thận trọng dịch vụ chụp ảnh tại khu vực hạn chế.

Đề xuất giữ các nội dung như dự thảo, Bộ Tài chính giải trình việc nới lỏng chỉ được thực hiện bằng văn bản quy phạm pháp luật của Chính phủ, bắt buộc lấy ý kiến các bộ quản lý ngành, Bộ Quốc phòng và Bộ Công an.

Dự thảo ban đầu còn đề xuất cho các đô thị đặc biệt áp dụng thủ tục đặc thù về giải phóng mặt bằng, giao đất, cho thuê đất, xây dựng và phòng cháy chữa cháy. Tuy nhiên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng Bộ Quốc phòng cho rằng quy định này phân tán, dễ chồng chéo với Luật Đất đai và Luật Xây dựng.

Tiếp thu ý kiến, dự thảo mới nhất đã bỏ quy định đặc thù về đất đai, xây dựng, chỉ giữ cơ chế HĐND cấp tỉnh hỗ trợ chi phí đào tạo lao động.