Đề xuất nội dung đặc thù phát triển khu vực ngoại thành

Luật Thủ đô 2024:

Quang cảnh Công viên Cầu Giấy. Ảnh Đinh Thiện

Đề xuất sửa đổi nhiều nội dung quan trọng

Phó Giám đốc Sở NN&MT Hà Nội Vũ Xuân Tùng chia sẻ, Luật Thủ đô 2024 đã có nhiều nội dung đặc thù, vượt trội, song vẫn cần tiếp tục tháo gỡ các điểm nghẽn, bổ sung cơ chế thuận lợi hơn để phát huy hiệu quả sử dụng đất đai, tiềm năng nông nghiệp và bảo vệ môi trường của Thủ đô. Thực hiện chỉ đạo của Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc, Sở NN&MT đã chủ động rà soát, đề xuất nội dung tham gia xây dựng Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, Nghị quyết thay thế Nghị quyết số 15-NQ/TW của Bộ Chính trị và Luật Thủ đô (sửa đổi).

Trên cơ sở đó, Sở NN&MT đề xuất giữ nguyên các ưu đãi đã được cụ thể hóa tại các nghị quyết của HĐND TP, đồng thời bổ sung cơ chế nhằm giải quyết vướng mắc đối với các dự án đầu tư có sử dụng đất thực hiện theo quyết định pháp luật trước ngày 11/8/2024. Các đề xuất hướng tới tạo sự chủ động cho nhà đầu tư, nâng cao hiệu quả sử dụng đất, sớm luân chuyển nguồn lực đất đai vào phát triển kinh tế - xã hội, thúc đẩy nông nghiệp, nông thôn và cải thiện môi trường.

Trong đó, Sở kiến nghị giao thêm thẩm quyền cho chính quyền TP trong việc ban hành quy định chi tiết, chính sách về quản lý đất đai, tài nguyên, lựa chọn nhà đầu tư. TP được quyết định cơ chế thu hút các nhà đầu tư lớn, nhà đầu tư chiến lược trong việc phát triển hạ tầng lớn xử lý ô nhiễm môi trường, các lĩnh vực công nghệ cao, chuyển đổi số, năng lượng sạch, năng lượng tái tạo, chuyển đổi xanh,…. với cơ chế thông thoáng trong lựa chọn nhà đầu tư, phê duyêt, thực hiện dự án, ưu đãi, hỗ trợ đầu tư, giao đất, cho thuê đất (luồng xanh theo Luật Đầu tư). TP được quyết định quy chuẩn, tiêu chuẩn riêng áp dụng trên địa bàn (thay các quy chuẩn, tiêu chuẩn quốc gia); được ban hành định mức, chế độ chi ngân sách, định mức kinh tế - kỹ thuật, đơn giá, giá dịch vụ áp dụng cho Thủ đô khác quy định, hoặc chưa có trong quy định của T.Ư

Đối với lĩnh vực bảo vệ môi trường, đề xuất kế thừa và bổ sung các quy định về vùng phát thải thấp, tín chỉ carbon; cơ chế khuyến khích sử dụng các phương tiện giao thông phát thải thấp, chuyển đổi phương tiện giao thông sang sử dụng năng lượng sạch; biện pháp hạn chế sử dụng phương tiện giao thông phát thải gây ô nhiễm môi trường; hỗ trợ đầu tư phát triển hạ tầng giao thông sử dụng năng lượng sạch; bổ sung mới biện pháp chuyển đổi xanh - giảm phát thải, xử lý ô nhiễm không khí, nguồn nước; tái cơ cấu, di dời cơ sở sản xuất gây ô nhiễm môi trường;

Hạ công suất, di dời cơ sở sản xuất ô nhiễm, biện pháp kiểm soát ô nhiễm; điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch phát triển đối với cơ sở công nghiệp ở các khu vực nhạy cảm về môi trường. Đồng thời, tăng cường cơ chế phối hợp xử lý ô nhiễm môi trường (không khí, nguồn nước,…), bảo vệ môi trường bền vững, kiểm soát an toàn thực phẩm.

9 Nghị quyết chuyên đề về lĩnh vực môi trường

Phó Giám đốc Sở NN&MT Hà Nội Vũ Xuân Tùng cho biết, Luật Thủ đô 2024 đã dành nhiều quy định quan trọng cho lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn và môi trường, tập trung tại các Điều 28, 32 và 33. Các quy định này đã tạo hành lang pháp lý vững chắc, mở ra động lực mới để Hà Nội hiện thực hóa các mục tiêu phát triển trong giai đoạn mới.

Để triển khai Luật Thủ đô 2024, Sở NN&MT đã tham mưu UBND TP Hà Nội trình HĐND TP ban hành 9 Nghị quyết chuyên đề. Trong đó, các Nghị quyết quan trọng như quy định thực hiện vùng phát thải thấp; quy định mức tiền phạt đối với vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường và đất đai; cơ chế sử dụng, khai thác quỹ đất nông nghiệp tại bãi sông, bãi nổi; các biện pháp giảm phát thải nhựa; chính sách hỗ trợ tái chế rác thải; quy định về xây dựng công trình phục vụ sản xuất nông nghiệp; chính sách bảo tồn, phát triển làng nghề và cơ chế khuyến khích phát triển nông nghiệp trên địa bàn TP. Mặc dù thời gian triển khai còn ngắn, nhưng các nghị quyết đã từng bước đi vào thực tiễn, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường.

Trong đó, nội dung nổi bật là việc thực hiện vùng phát thải thấp trên địa bàn TP theo quy định tại Điều 28 Luật Thủ đô 2024. Với nội dung này, Sở NN&MT đã hướng dẫn xây dựng đề án, tổ chức tập huấn, tuyên truyền và phối hợp với các sở, ngành, địa phương triển khai thực hiện. Tại một số quận cũ như Hoàn Kiếm và Ba Đình, các đề án và kế hoạch thực hiện vùng phát thải thấp đã được xây dựng bước đầu. Trên cơ sở đó, HĐND TP đã ban hành Nghị quyết số 57/2025/NQ-HĐND thay thế Nghị quyết số 47/2024/NQ-HĐND để phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp và các chỉ đạo mới của T.Ư. Hiện nay, Sở NN&MT đang chủ trì, phối hợp với Sở Xây dựng và UBND các phường lập Đề án vùng phát thải thấp trong Vành đai 1; đồng thời xin ý kiến tham vấn cộng đồng và các nhà khoa học, dự kiến trình HĐND TP thông qua trong quý I/2026.

Cùng với đó, Nghị quyết số 08/2025/NQ-HĐND và Nghị quyết số 09/2025/NQ-HĐND về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực môi trường và đất đai đã được áp dụng, bảo đảm mức xử phạt đủ tính răn đe. Qua kiểm tra, nhiều sai phạm đã được phát hiện và xử lý kịp thời, góp phần khắc phục tồn tại, hạn chế, tiêu cực, thất thoát, lãng phí trong quá trình sử dụng đất đai, khai thác khoáng sản, quản lý môi trường và nguồn nước. Đối với Nghị quyết số 21/2025/NQ-HĐND về khai thác quỹ đất nông nghiệp tại bãi sông, bãi nổi, Sở đang tham mưu xây dựng quyết định của UBND TP, dự kiến ban hành trong tháng 6/2026. Các nghị quyết còn lại đang tiếp tục được xây dựng kế hoạch triển khai trong thời gian tới.

Công Phương