Đêm thăng hoa và lời tạ từ của rối Việt trên đất Lào

Toàn cảnh chương trình nghệ thuật “Hương sắc Việt” trong khuôn khổ Tuần Văn hóa Việt Nam tại Lào năm 2026 tổ chức tại Savannakhet

Chặng đường xa ngái thấm đượm tình quê

Tỉnh Savanakhet nằm ở Nam Lào. Phía Tây giáp tỉnh Nakhon Phanom và Mukdahan của Thái Lan. Phía Đông giáp tỉnh Quảng Trị và TP. Huế của Việt Nam. Thành phố Kaysone Phomvihane là quê hương của Chủ tịch Kaysone Phomvihane, vị lãnh tụ của Đảng, Nhà nước và nhân dân các dân tộc Lào, người đặt nền móng cho mối quan hệ đoàn kết đặc biệt Việt Nam-Lào.

Thành phố Kaysone Phomvihane là thành phố lớn thứ hai của Lào, sau Thủ đô Viêng Chăn, nằm ở cực tây của tỉnh Savanakhet, sát đường biên giới Thái Lan.

Từ thành phố Kaysone Phomvihane phải di chuyển hơn 250km về phía đông để đến cửa khẩu Lao Bảo (Quảng Trị).

Còn nếu di chuyển từ Thủ đô Viêng Chăn, tuyến đường xuôi dòng Mê Kông dài khoảng 600km, di chuyển mất 10 giờ đồng hồ.

Phác họa như vậy để thấy sự cách trở về mặt địa lí. Tuy nhiên, như lời Giám đốc Nhà hát Múa rối Việt Nam, NSND Nguyễn Tiến Dũng chia sẻ, dù lần đầu đặt chân đến thủ phủ của tỉnh Savanakhet nhưng có cảm giác gần gũi, thân tình “như ở nhà”.

Sự tiếp đón nhiệt tình, ấm áp, nồng hậu của lãnh đạo và nhân dân tỉnh Savanakhet đối với đoàn nghệ thuật là điều bất kì ai trong đoàn cũng cảm nhận được.

Một điểm đặc trưng khác là nơi đây không chỉ có đông đảo cộng đồng người Việt sinh sống mà nhiều người Lào cũng sử dụng được tiếng Việt.

Bà Daovone Xaysouliane, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Savannakhet (thứ năm từ trái sang) và ông Nguyễn Minh Tâm, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước CHXHCN Việt Nam tại nước CHDCND Lào (thứ tư từ trái sang) đến dự chương trình

Hội trường 700 chỗ ngồi chật kín khán giả ở cả hai tầng

Tối đến, khi thành phố lên đèn cũng là lúc đông đảo người dân kéo đến Nhà văn hóa Kaysone Phomvihane, một công trình biểu tượng khác cho tình hữu nghị Việt - Lào, để thưởng thức Chương trình nghệ thuật “Hương sắc Việt”.

Đến dự Chương trình, về phía Lào có bà Daovone Xaysouliane, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Savannakhet; về phía Việt Nam có ông Nguyễn Minh Tâm, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước CHXHCN Việt Nam tại nước CHDCND Lào.

Trước buổi biểu diễn, ông Phandeth Lamkhoun Valovong, Giám đốc Sở Văn hóa và Du lịch tỉnh Savanakhet đánh giá: “Sự kiện lần này mang ý nghĩa quan trọng, là minh chứng sinh động cho các hoạt động giao lưu văn hóa thiết thực giữa hai nước. Trước hết, chương trình giúp người dân tỉnh Savannakhet hiểu sâu sắc hơn về phong tục, tập quán và những nét đẹp truyền thống của đất nước Việt Nam anh em. Quan trọng hơn, thông qua sự giao thoa này, văn hóa Việt Nam và văn hóa Lào ngày càng xích lại gần nhau, hòa quyện vào nhau”.

Theo ông Lamkhoun Valovong, chính điều này tạo nền tảng vững chắc để nhân dân hai nước thêm đồng tâm hiệp lực, đoàn kết một lòng, cùng nhau vượt qua mọi khó khăn và tương trợ lẫn nhau trong công cuộc phát triển”.

Giám đốc Sở Văn hóa và Du lịch tỉnh Savanakhet cho rằng, loại hình múa rối thực sự mang lại sự mới mẻ và sức hút rất lớn. “Sự quan tâm nhiệt tình của bà con được thể hiện rõ qua việc hội trường 700 chỗ ngồi chật kín khán giả ở cả hai tầng”, ông nhấn mạnh.

MC song ngữ Lào - Việt tuyên bố lí do, giới thiệu đại biểu trước khi chương trình biểu diễn múa rối cạn bắt đầu

Tiết mục mở đầu “Huyền thoại Tiên Rồng”

Đêm thăng hoa thứ ba của múa rối Việt trên đất Lào

Chương trình mở đầu bằng “Huyền thoại Tiên Rồng”, tái hiện truyền thuyết Lạc Long Quân - Âu Cơ để khẳng định chiều sâu cội nguồn văn hóa và tinh thần đại đoàn kết.

Sau “nguồn cội”, mạch chương trình đi vào đời sống: làng Việt, ngày mùa, sắc đào xuân… tạo cảm giác bản sắc là nhịp sống thường ngày, có mùa vụ, có tình cảm, có phong tục.

Chuỗi tiết mục được dàn dựng công phu dưới bàn tay đạo diễn NSND Nguyễn Tiến Dũng, không chỉ có rối mà còn xen kẽ độc tấu sáo trúc, đàn nhị, đàn bầu, đàn K’ny, đàn T’rưng, từ “Xuân về trên bản H’Mông”, “Kể chuyện ngày mùa”, “Nặng tình phương Nam” đến “Tình ca Tây Nguyên”, “Mùa hái quả”.

Các tiết mục như “Kể chuyện ngày mùa”, “Nét duyên làng Việt”, hay chất liệu Quan họ trong “Trúc xinh” đưa khán giả đến với không gian văn hóa cộng đồng: lao động, hội hè, phong tục, duyên dáng đời thường.

Những nét đặc sắc của văn hóa Việt Nam được hun đúc qua hàng nghìn năm lịch sử”, phản ánh hình ảnh con người Việt Nam “thân thiện, năng động và giàu khát vọng”.

Những cái lắc lư theo điệu nhạc, ánh nhìn trầm trồ trước kĩ thuật biểu diễn, tiếng cười thích thú khi con rối thực hiện động tác kì khôi hay chú trâu xuất hiện trên sân khấu, thậm chí theo cách rất “4.0” là giơ điện thoại ghi lại các tiết mục, càng khiến người nghệ sĩ thêm thăng hoa khi biểu diễn.

Chương trình khép lại bằng màn chào kết “Hello Việt Nam - Hoa đẹp Champa”, thể hiện sinh động mối quan hệ hữu nghị bền chặt giữa hai Đảng, hai Nhà nước và tình cảm gắn bó giữa nhân dân hai nước.

Khán giả trẻ tại Lào thích thú ghi hình tiết mục biểu diễn

Tạ từ và hẹn gặp lại

Chia sẻ sau chương trình, nhiều khán giả Lào bày tỏ sự thích thú và ấn tượng với nghệ thuật múa rối Việt Nam. Anh Sommay (khán giả Savannakhet, đi cùng gia đình) cho biết: “Gia đình tôi ở trung tâm thành phố, nghe tin có chương trình nghệ thuật Việt Nam nên đưa các cháu đến. Xem trực tiếp mới thấy múa rối rất sinh động, các con tôi chăm chú theo dõi từ đầu đến cuối. Nếu có chương trình tương tự lần sau, gia đình tôi vẫn muốn đến xem.”

Bạn Khampheng (15 tuổi) thích thú: “Em đến xem vì tò mò về múa rối cạn, và cảm giác ấn tượng nhất là cách nghệ sĩ kể chuyện bằng chuyển động, ánh sáng và tạo hình rối. Những tiết mục khiến em muốn tìm hiểu thêm về các vùng văn hóa Việt Nam. Em cũng thích phần chào kết có nội dung giao lưu gắn với ‘Champa - Mường Lào’, tạo cảm giác gần gũi, thân thiện.”

Ông Phandeth Lamkhoun Valovong, Giám đốc Sở Văn hóa và Du lịch tỉnh Savanakhet thì ghi nhận: “Với tư cách là người phụ trách công tác văn hóa và du lịch của tỉnh, nhìn thấy sự đón nhận nồng nhiệt này, tôi thực sự mong muốn những chương trình biểu diễn đặc sắc như múa rối nước hay kịch nói của Việt Nam sẽ được lan tỏa rộng rãi hơn nữa. Trong tương lai, chúng tôi hi vọng thời gian tổ chức các tuần lễ văn hóa sẽ được kéo dài hơn, để các đoàn nghệ thuật có thể xuống biểu diễn trực tiếp tại các huyện, các địa phương trong tỉnh, phục vụ đông đảo quần chúng nhân dân”.

Chương trình nghệ thuật khép lại bằng những tràng pháo tay và bó hoa tươi thắm, không chỉ vậy món quà ý nghĩa nhất là sự yêu mến của khán giả. Nhiều bạn trẻ vì thích thú đã nán lại để xin chụp ảnh lưu niệm cùng đoàn nghệ sĩ. Cái vẫy tay lưu luyến giữa các nghệ sĩ và người hâm mộ là lời tạ từ và hẹn gặp lại trong tương lai.

Tuần Văn hóa Việt Nam tại Lào năm 2026 cũng khép lại trọn vẹn, ý nghĩa. 3 đêm diễn trước hàng ngàn khán giả luôn chật kín sân khấu, thậm chí đứng chen cả lối vào lẫn đường đi cho thấy sự thành công rực rỡ của Chương trình nghệ thuật “Hương sắc Việt”; đồng thời chứng minh sức hút mạnh mẽ của múa rối, loại hình nghệ thuật độc nhất vô nhị và mang đậm hồn cốt văn hóa dân tộc.

Một số hình ảnh trong đêm diễn