Đền thờ Khương Công Phụ - Di tích Quốc gia trước nỗi lo xuống cấp

Đền thờ Khương Công Phụ ở xã Định Hòa, tỉnh Thanh Hóa.

Nơi lưu dấu một danh nhân đất Việt

Khương Công Phụ là người con của xã Định Hòa, tỉnh Thanh Hóa. Ông từng sang kinh đô Trường An của nhà Đường (Trung Quốc) tham gia khoa thi tuyển dụng hiền tài năm Canh Tý 780 và trở thành Trạng nguyên người Việt đầu tiên đỗ đạt ở Trung Quốc.

Để tưởng nhớ và tri ân người con tài danh của quê hương, Nhân dân địa phương qua nhiều thế hệ đã gìn giữ nơi thờ tự Khương Công Phụ. Không ai biết được chính xác đền được xây dựng năm nào, nhưng theo nhiều tài liệu Hán Nôm còn đến ngày nay, trong đó có văn bia Cung tiến bi ký và Khương Tiên sinh từ bi có ghi chép lại việc trùng tu đền thờ vào năm Tự Đức thứ 13 (1860). Ngoài ra, còn hệ thống sắc phong, trong đó đáng kể là sắc phong năm Tự Đức thứ 3 (1850) ban cho Khương Công Phụ là Tinh Trung Hiển Tiết, Gia Danh Phương Trục, Quang Ý Trung đẳng thần.

Năm 2001 đền thờ Khương Công Phụ được công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.

Với những giá trị về lịch sử, văn hóa, năm 2001, đền thờ Khương Công Phụ được công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia. Đây không chỉ là địa chỉ sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của người dân địa phương mà còn là nơi giáo dục truyền thống hiếu học, lòng tự hào về quê hương, đất nước cho các thế hệ hôm nay và mai sau.

Di tích quốc gia và nỗi lo xuống cấp

Khu đền thờ có tổng diện tích 5.600 m2. Theo các nhà nghiên cứu, đền thờ trước kia gồm khu tiền đường và hậu cung bố cục hình chữ “đinh”. Trải qua hàng trăm năm tồn tại với sự biến thiên của lịch sử, hiện nay kiến trúc cũ không còn nguyên vẹn, chỉ còn lại một số chữ Hán được khắc trên đá ở cung trong nằm trên phần nền móng cũ.

Do trời mưa mái ngói bị dột nên Nhân dân đã góp tiền gia cố thêm lớp trần nhựa phía trên.

Ông Nguyễn Viết Bá, người trông coi đền thờ Khương Công Phụ, cho biết: “Ngôi đền đã xuống cấp, mái ngói bị dột, nhiều viên ngói bị vỡ nát, các ban thờ khá sơ sài, gian thờ hậu cung tôn nghiêm cũng bị dột, khi có mưa lớn các bức tường bị thấm, phải lấy xô, chậu hứng nước”.

Hậu cung tường thấm nước, ẩm mốc

Trước kia nhờ công đức của bà con Nhân dân trong xã và dòng họ Khương, di tích đã được làm cổng và bờ rào, quét vôi ve, lắp hệ thống điện, bắn tôn chống xuống cấp. Tuy nhiên, nguồn lực xã hội hóa chỉ có thể đáp ứng một phần nhu cầu trước mắt.

Đối với một di tích đã được xếp hạng cấp quốc gia, việc bảo quản, tu bổ cần được thực hiện bài bản, đúng quy định về bảo tồn di sản, tránh để tình trạng xuống cấp kéo dài.

Ông Nguyễn Viết Bá, người trông coi đền thờ Khương Công Phụ mong mỏi ngôi đền sẽ được trùng tu, tôn tạo.

Ông Đỗ Công Hưng, Phó Chủ tịch UBND xã Định Hòa cho biết: “Xã đã có tờ trình Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch từ năm 2025 và đã được ghi vốn trùng tu, tôn tạo. Xã cũng có quy hoạch lâu dài để khi xây dựng, tu bổ xứng tầm với khu di tích. Tuy vậy, vì một số lý do đến nay việc trùng tu tôn tạo vẫn chưa được thực hiện”.