Địa phương vẫn nặng về nhà ở xã hội để bán

Nhà ở cho thuê còn ít

Tại tờ trình dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về việc giao chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê cho các địa phương giai đoạn 2026-2030, Bộ Xây dựng cho biết, qua rà soát báo cáo từ các địa phương cho thấy, nhu cầu phát triển nhà ở xã hội có sự phân hóa rõ rệt giữa các vùng miền.

Báo cáo tình hình điều chỉnh chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội tại các địa phương giai đoạn 2026- 2030, Bộ Xây dựng cho biết, 9 địa phương đề xuất điều chỉnh giảm chỉ tiêu (tổng số giảm 87.407 căn), gồm Đồng Nai, Cao Bằng, Lào Cai, Lai Châu, Quảng Trị, Đắk Lắk, Vĩnh Long, Đồng Tháp, An Giang.

4 địa phương đề xuất điều chỉnh tăng chỉ tiêu (tổng số tăng 45.350 căn), gồm Thái Nguyên, Lạng Sơn, Quảng Ninh, Khánh Hòa.

Như vậy, chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê của Đề án giai đoạn 2021- 2030 sau khi điều chỉnh đạt 1.101.543 căn, bảo đảm mục tiêu "phấn đấu hoàn thành ít nhất 1 triệu căn hộ" đã đề ra.

Bộ Xây dựng cho rằng, một số tỉnh miền núi, trung du hoặc địa phương có quỹ đất dồi dào, tập quán sinh sống của người dân vẫn ưu tiên nhà ở riêng lẻ gắn liền với đất, nhu cầu sử dụng nhà ở xã hội dạng chung cư chưa cao. Do vậy, việc điều chỉnh chỉ tiêu cho các địa phương này là cần thiết nhằm bảo đảm tính khả thi, tránh lãng phí nguồn lực đầu tư và quỹ đất.

Phối cảnh dự án nhà ở cho thuê tại Việt Hưng, Hà Nội vừa được khởi công vào tháng 6/2026

Cũng theo Bộ Xây dựng, thực tế triển khai Đề án trong thời gian qua cho thấy, nguồn cung chủ yếu tập trung vào phân khúc nhà ở xã hội để bán. Trong khi đó, nhu cầu thuê nhà ở của công nhân tại các khu công nghiệp tập trung và người thu nhập thấp tại các đô thị lớn là rất lớn nhưng chưa được đáp ứng tương xứng.

Cần bổ sung chỉ tiêu phát triển nhà ở cho thuê

Do đó, việc lồng ghép và bổ sung chỉ tiêu phát triển nhà ở cho thuê vào Đề án giúp tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư (cả ngân sách Nhà nước và nguồn vốn xã hội hóa), nâng cao hiệu quả sử dụng đất, bảo đảm chính sách an sinh xã hội tiếp cận đúng các nhóm đối tượng.

Báo cáo về thực trạng nhà ở tại các địa phương, Bộ Xây dựng cho biết, trên cả nước có 205.074 căn nhà ở cho thuê thuộc tài sản công. Trong đó, có 13.450 căn nhà ở xã hội, 78.476 căn nhà ở công vụ, 64.808 căn nhà ở sinh viên, 14.297 căn nhà ở phục vụ tái định cư, 30.957 căn nhà ở cũ thuộc tài sản công, 3.086 căn nhà ở thuộc tài sản công khác.

Hiện đang bố trí cho thuê 188.025 căn, chưa cho thuê 17.049 căn (trong đó nhà ở xã hội 995 căn; nhà ở công vụ 687 căn; nhà ở sinh viên 3.756 căn; nhà ở phục vụ tái định cư 8.714 căn; nhà ở cũ thuộc tài sản công1.878 căn; nhà ở thuộc tài sản công khác 1.019 căn).

Về nhu cầu nhà ở cho thuê, Bộ Xây dựng cho biết, tổng nhu cầu thuê nhà ở của các Bộ, cơ quan trực thuộc Trung ương là 22.407 căn (trong đó, 1.642 căn nhà ở công vụ, 20.765 căn nhà ở cho thuê khác).

Tổng nhu cầu thuê nhà ở của các địa phương là 1.012.186 căn. Trong đó, cán bộ, công chức, viên chức, người lao động là 98.059 căn; lực lượng vũ trang nhân dân là 11.293 căn; công nhân, người lao động tại các khu công nghiệp là 855.703 căn; đối tượng được thuê nhà ở công vụ là 6.146 căn; học sinh, sinh viên là 12.656 căn; đối tượng khác là 28.330 căn.

Trên cơ sở tổng hợp báo cáo và ý kiến góp ý của các địa phương, Bộ Xây dựng đã tổng hợp, dự thảo điều chỉnh giao chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê giai đoạn 2026-2030 như sau: Tổng chỉ tiêu giai đoạn 2026 - 2030 là 931.414 căn, bao gồm chỉ tiêu nhà ở xã hội (để bán, cho thuê mua) 785.525 căn; chỉ tiêu nhà ở cho thuê 145.889 căn (riêng chỉ tiêu năm 2026 là 15.131 căn).

Tại tờ trình, Bộ Xây dựng đề xuất bổ sung giao chỉ tiêu phát triển nhà ở cho thuê vào Đề án để các địa phương bổ sung vào chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội. Các địa phương căn cứ chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê được giao, tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, phát huy vai trò và gắn trách nhiệm của người đứng đầu trong công tác phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê để phấn đấu hoàn thành hoặc vượt chỉ tiêu, góp phần hoàn thành mục tiêu chung của cả nước.