Dịch bệnh diễn biến phức tạp, cần tăng cường giám sát và cảnh báo sớm
Ngày 20-8, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TPHCM tổ chức Hội nghị khoa học năm 2026 với chủ đề “Bệnh nhiễm trùng và truyền nhiễm - những thách thức và thành tựu” nhằm cập nhật những kết quả nghiên cứu mới, chia sẻ kinh nghiệm trong chẩn đoán, điều trị, chăm sóc và kiểm soát nhiễm khuẩn đối với các bệnh truyền nhiễm trước bối cảnh dịch bệnh diễn biến phức tạp.

Người bệnh mắc sốt xuất huyết nặng điều trị tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới
Báo cáo tại hội nghị, BS-CK2 Nguyễn Thành Dũng, Giám đốc Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TPHCM, cho biết số liệu giám sát tại bệnh viện cho thấy tình hình bệnh truyền nhiễm tại TPHCM và các tỉnh, thành phía Nam đang có nhiều diễn biến phức tạp. Một số bệnh gia tăng theo mùa, trong khi nhiều bệnh khác vẫn tiềm ẩn nguy cơ bùng phát trở lại. Đáng chú ý là bệnh sởi. Sau khi gia tăng từ cuối năm 2024 sang năm 2025, số ca mắc đã có xu hướng giảm sau các chiến dịch can thiệp. Đây là tín hiệu cho thấy hiệu quả rõ rệt của công tác tiêm chủng và các biện pháp phòng, chống dịch.
Tuy nhiên, sốt xuất huyết đang có dấu hiệu gia tăng. Nếu trước đây số ca mắc ở mức thấp, thời gian gần đây có những ngày ghi nhận hơn 120 ca, thậm chí khoảng 150 ca. Trong điều trị sốt xuất huyết, bệnh viện thường xuyên rà soát từng trường hợp nặng, đánh giá quá trình phát hiện, chuyển viện và điều trị để tìm ra những điểm có thể can thiệp sớm hơn. Kinh nghiệm thực tế cho thấy, phát hiện bệnh sớm, nhận diện đúng dấu hiệu cảnh báo và điều trị theo phác đồ có ý nghĩa quan trọng trong giảm bệnh nặng và tử vong.
Do đó, giám sát dịch bệnh không thể chỉ dừng ở việc theo dõi số ca mắc mà cần đồng thời theo dõi ca nặng, ca tử vong và phân tích nguyên nhân.

BS-CK2 Nguyễn Thành Dũng, Giám đốc Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TPHCM chia sẻ tại hội nghị
Theo BS-CK2 Nguyễn Thành Dũng, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới thường xuyên tiếp nhận người bệnh từ nhiều tỉnh, thành phía Nam. Sau đại dịch Covid-19, cơ cấu người bệnh đến bệnh viện có những thay đổi đáng chú ý. Dữ liệu từ hoạt động khám ngoại trú, điều trị nội trú không chỉ phản ánh tình hình bệnh tại bệnh viện mà còn có thể cung cấp những tín hiệu về diễn biến dịch bệnh trong cộng đồng.
Bệnh viện xác định giám sát dịch bệnh là một trong những nhiệm vụ quan trọng. Mỗi trường hợp bệnh, đặc biệt những bệnh truyền nhiễm có biểu hiện bất thường hoặc có xu hướng gia tăng, đều cần được phân tích để nhận diện sớm nguy cơ. Phối hợp với hệ thống y tế dự phòng và Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TPHCM chia sẻ dữ liệu, rà soát số liệu và đánh giá diễn biến dịch bệnh. Mục tiêu là hình thành hệ thống cảnh báo sớm, trong đó dữ liệu từ bệnh viện trở thành một nguồn thông tin quan trọng phục vụ công tác phòng, chống dịch.
“Bài học quan trọng từ đại dịch Covid-19 là không được chờ đến khi số ca bệnh tăng cao mới chuẩn bị nguồn lực. Chúng ta không thể dự báo chính xác bệnh gì sẽ xuất hiện tiếp theo, nhưng có thể chuẩn bị nhân lực, trang thiết bị, thuốc, vật tư, hệ thống xét nghiệm và năng lực hồi sức để phát hiện và đáp ứng nhanh khi có tín hiệu bất thường”, BS-CK2 Nguyễn Thành Dũng thông tin.
Đồng thời, BS-CK2 Nguyễn Thành Dũng cho biết, mỗi con số bệnh nhân đến khám, mỗi trường hợp bệnh nặng hay mỗi chùm ca bệnh bất thường đều có thể là một tín hiệu. Nếu phân tích tốt những tín hiệu này, chia sẻ kịp thời với hệ thống y tế dự phòng và phản ứng sớm, ngành y tế sẽ có thêm thời gian để ngăn chặn dịch bệnh trước khi lan rộng. Đây cũng là yêu cầu đặt ra trong giai đoạn hiện nay: chuyển từ tư duy chỉ điều trị khi người bệnh đến bệnh viện sang chủ động giám sát, phân tích dữ liệu và cảnh báo sớm ngay từ cộng đồng.
Chủ động chuẩn bị cho đại dịch tương lai
Tại hội nghị, TS-BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó Giám đốc Sở Y tế TPHCM, cho biết, sau đại dịch Covid-19, thế giới đã có thêm nhiều bài học quý về phòng, chống dịch. Tuy nhiên, các mối đe dọa mới vẫn liên tục xuất hiện, từ Ebola, cúm gia cầm đến tình trạng kháng kháng sinh. Chuẩn bị cho đại dịch tương lai không thể chỉ bắt đầu khi dịch xảy ra mà phải được thực hiện ngay từ hôm nay.
TS-BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu phát biểu tại hội nghị
Thế giới không thể biết chính xác đại dịch tiếp theo sẽ xuất hiện khi nào, ở đâu và do tác nhân nào. Nhưng ngành y tế hoàn toàn có thể chủ động chuẩn bị để không rơi vào thế bị động khi một mối đe dọa mới xuất hiện. “Chuẩn bị từ hôm nay, củng cố hệ thống y tế và xây dựng năng lực phát hiện sớm chính là cách giảm thiểu cái giá phải trả khi khủng hoảng xảy ra”, TS-BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu nhấn mạnh.



