Định hình công nghiệp Đồng Nai thời kỳ mới

Sản xuất tại Công ty hữu hạn cơ khí động lực Toàn Cầu (Khu công nghiệp Giang Điền).

Trong thời kỳ mới, nhất là khi Đồng Nai trở thành thành phố, việc phát triển dựa trên những tiêu chuẩn mới sẽ là yêu cầu tất yếu. Đó là thách thức, đồng thời cũng là cơ hội lớn cho địa phương và các nhà đầu tư định hình phát triển công nghiệp hiện đại ở Đồng Nai.

Ðầu tư mở rộng, phát triển quỹ đất công nghiệp mới

Đồng Nai đang bước vào giai đoạn phát triển đặc biệt, khi hàng loạt công trình hạ tầng chiến lược đồng loạt được triển khai, từ Cảng hàng không quốc tế (sân bay) Long Thành, các tuyến cao tốc liên vùng cho đến hệ thống đường vành đai kết nối vùng. Trong bối cảnh ấy, phát triển các khu công nghiệp (KCN) không còn là một lựa chọn mang tính dài hạn, mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết để địa phương đón đầu cơ hội tăng trưởng mới.

Xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu đang diễn ra mạnh mẽ cũng là cơ hội để Đồng Nai đón đầu sự phát triển mới. Nhiều tập đoàn nước ngoài tiếp tục tìm kiếm địa điểm đầu tư tại Việt Nam, đặc biệt ở khu vực phía Nam. Với lợi thế nằm giữa trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước, Đồng Nai trở thành điểm đến được nhiều doanh nghiệp quan tâm. Nhưng nếu thiếu quỹ đất công nghiệp sẵn sàng, cơ hội thu hút đầu tư sẽ hạn chế.

Thực tế, quỹ đất công nghiệp hiện hữu của Đồng Nai đang dần được lấp đầy. Các KCN lớn ở khu vực phía Nam của thành phố Đồng Nai có tỷ lệ cho thuê cao, trong khi nhu cầu mở rộng sản xuất của doanh nghiệp ngày càng tăng. Cụ thể, trên địa bàn thành phố hiện có 89 KCN được quy hoạch với diện tích trên 39 ngàn héc ta. Trong đó có 58 KCN đã được thành lập, 44 KCN đang hoạt động, tỷ lệ lấp đầy là 76%; hiện đã có 51 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư tại Đồng Nai với tổng số vốn đầu tư hơn 45 tỷ USD.

Điều này tạo ra áp lực rất lớn cho địa phương trong việc chuẩn bị quỹ đất mới. Do đó, Đồng Nai đang bước vào giai đoạn tăng tốc phát triển thêm các KCN để có thêm dư địa đất đai phục vụ nhu cầu của các nhà đầu tư trong và ngoài nước. Đồng Nai mời gọi đầu tư 14 dự án hạ tầng KCN, KCN số, khu công nghệ cao.

Cuối tháng 4 vừa qua, Đồng Nai chính thức khởi công Dự án KCN Long Đức 3, tại xã Bình An với diện tích 244ha, tổng vốn đầu tư khoảng 1,8 ngàn tỷ đồng. Bên cạnh đó, 2 KCN có quy mô rất lớn với diện tích mỗi khu 1 ngàn hécta là Bàu Cạn - Tân Hiệp và Xuân Quế - Sông Nhạn cũng sẽ được khởi công trong năm nay. Khi hoàn thành các dự án này vào năm 2027, Đồng Nai sẽ bổ sung lượng lớn quỹ đất công nghiệp phục vụ thu hút các nhà đầu tư vào vùng kế cận Sân bay Long Thành.

Theo Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Đồng Nai Nguyễn Văn Út, các dự án KCN Long Đức 3, Bàu Cạn - Tân Hiệp (giai đoạn 1), Xuân Quế - Sông Nhạn (giai đoạn 1) cùng hệ thống hạ tầng kết nối có vai trò quan trọng trong mở rộng không gian phát triển công nghiệp, thu hút đầu tư, thúc đẩy tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế của Đồng Nai giai đoạn 2026-2030.

Trong tương lai, với việc hàng loạt dự án hạ tầng trọng điểm cấp khu vực, quốc gia được hoàn thành, đưa vào sử dụng, các chuyên gia nhận định sức hút đối với các doanh nghiệp đầu tư vào Đồng Nai là rất lớn. Do đó, đây là lĩnh vực tiềm năng để các doanh nghiệp, đơn vị đầu tư hạ tầng KCN khai thác cơ hội đầu tư, đáp ứng nhu cầu thuê đất cao của các doanh nghiệp thứ cấp lĩnh vực sản xuất.

Công nghiệp công nghệ cao là chiến lược thu hút đầu tư cốt lõi

Song song với mở rộng dư địa, quỹ đất công nghiệp thì vấn đề đặc biệt quan tâm hiện nay của Đồng Nai là xây dựng chiến lược phát triển công nghiệp hiện đại. Phát triển công nghiệp xanh với những ngành nghề thu hút đầu tư thế hệ mới nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững, nhất là khi Đồng Nai đã trở thành thành phố với mục tiêu phát triển cao hơn.

Theo đó, Đồng Nai định vị hệ thống các KCN, khu kinh tế theo hướng hiện đại, sinh thái và tích hợp sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Cụ thể là ưu tiên phát triển một số ngành công nghiệp mũi nhọn, công nghệ mới, công nghệ cao. Phát triển các KCN chuyên ngành, KCN công nghệ cao, KCN sinh thái; dịch vụ hỗ trợ công nghiệp; trung tâm nghiên cứu phát triển, công viên khoa học; trung tâm đào tạo, giáo dục nghề nghiệp; trung tâm đổi mới sáng tạo, vườn ươm khởi nghiệp.

Đổi mới, nâng cao hiệu quả thu hút đầu tư các dự án vào các KCN, nhất là các dự án có hàm lượng công nghệ cao, các dự án chế biến, chế tạo, công nghiệp hỗ trợ, thân thiện môi trường; phát triển theo hướng kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và đạt mục tiêu phát thải ròng bằng “0” (net zero). Thành phố chú trọng phát triển 3 nhóm sản phẩm mũi nhọn gồm: công nghiệp hàng không; công nghiệp bán dẫn, sản xuất chíp và trí tuệ nhân tạo (AI); thiết bị tự động hóa và thiết bị công nghệ thông tin.

Theo ông Phạm Việt Phương, Phó Trưởng ban phụ trách Ban Quản lý các KCN, khu kinh tế thành phố Đồng Nai, địa phương đang nâng cao chất lượng dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và chuyển dịch cơ cấu lao động theo hướng kỹ thuật cao trong thời gian tiếp theo. Để hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm công nghiệp công nghệ cao và logistics hiện đại của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, Đồng Nai sẽ hình thành hệ thống KCN hiện đại, xanh và thông minh, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững của thành phố.

Nhận định về cơ hội của địa phương, PGS.TS Nguyễn Hoàng Phương, Phó Trưởng khoa Kinh tế, xã hội và môi trường, Học viện Chính trị khu vực II cho rằng: Vấn đề cốt lõi là chuyển từ mô hình công nghiệp gia công sang công nghiệp công nghệ cao và giá trị gia tăng lớn. Đồng Nai cần ưu tiên phát triển các ngành mũi nhọn như: hàng không, bán dẫn, AI và tự động hóa, đồng thời hiện đại hóa hệ thống KCN theo hướng sinh thái, thông minh và gắn với đổi mới sáng tạo. Nếu tận dụng tốt các lợi thế hiện có và thực hiện đúng hướng tái định vị, Đồng Nai hoàn toàn có khả năng chuyển mình từ một địa phương công nghiệp truyền thống trở thành trung tâm logistics và công nghệ cao có năng lực cạnh tranh quốc tế.