Doanh nghiệp thủy sản khởi đầu ấn tượng

Tôm vẫn là ngành hàng thủy sản xuất khẩu chủ lực tháng đầu năm 2026. Ảnh: Hoàng Anh

Nhiều tin vui

Công ty CP Vĩnh Hoàn vừa công bố kết quả kinh doanh tháng đầu tiên của năm 2026, ghi nhận doanh thu 958 tỷ đồng, tăng 7% so với tháng trước và 13% so với cùng kỳ năm 2025.

Trong đó, động lực chính của công ty là mảng cá tra duy trì đà tăng trưởng mạnh, với tổng doanh thu tăng 22% so với cùng kỳ và 37% so với tháng 12/2025 lên 524 tỷ đồng. Song song với đó, mảng phụ phẩm thủy sản, sản phẩm giá trị gia tăng và chăm sóc sức khỏe cũng ghi nhận mức tăng trưởng hai con số.

Kết quả kinh doanh tích cực của Vĩnh Hoàn diễn ra trong bối cảnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam tăng trưởng mạnh mẽ. Trong đó, ngành hàng cá tra, cá basa là điểm sáng với mức tăng gần 57% về lượng và hơn 58% về kim ngạch, đóng góp 21% vào tổng kim ngạch hơn 1 tỷ USD xuất khẩu thủy sản tháng đầu năm 2026.

Riêng cá tra ghi nhận kim ngạch xuất khẩu 177 triệu USD, tăng hơn 33% nhờ vào nhu cầu gia tăng tại các thị trường châu Á như Trung Quốc, Nhật Bản và ASEAN.

So với cá tra, ngành tôm dù vẫn duy trì vai trò chủ lực xuất khẩu thủy sản nhưng tốc độ tăng trưởng chậm hơn đáng kể. Tháng đầu năm, xuất khẩu tôm đạt tổng kim ngạch 331 triệu USD, tăng gần 6,5% so với cùng kỳ và đóng góp 39% vào kim ngạch xuất khẩu thủy sản.

Theo Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), sự tăng trưởng của xuất khẩu tôm đến từ thị trường Trung Quốc và Nhật Bản, trong khi thị trường Mỹ có dấu hiệu chững lại bởi thông tin về thuế chống bán phá giá.

Trong bối cảnh đó, ông lớn ngành tôm là Công ty CP Thực phẩm Sao Ta ghi nhận doanh thu hợp nhất giảm 21% so với cùng kỳ 2025 về mức 20,4 triệu USD. Trong đó, tôm thành phẩm giảm 4% về sản lượng và 19% về sản lượng tiêu thụ so với cùng kỳ.

Tuy nhiên, tin vui đến với ngành tôm Việt Nam khi ngày 17/2 vừa qua, phía Mỹ đã công bố kết quả chính thức về mức thuế chống bán phá giá cho tôm Việt Nam. Thị trường quan trọng của ngành tôm Việt “chốt” thuế chống bán phá giá phổ biến ở mức 4,58%, ký quỹ 4,28%, thấp hơn rất nhiều so với mức thuế hơn 35% được công bố năm ngoái.

Mức thuế này, theo VASEP, giúp doanh nghiệp có thêm nhiều dư địa để chào giá đối tác nhập khẩu ở Mỹ và tối ưu lợi thế cạnh tranh trước các đối thủ đến từ Ấn Độ hay Ecuador.

Song song với đó, kể từ tháng 3 tới đây, mức thuế bổ sung 25% đối với tôm hùm tại thị trường Canada cũng được xóa bỏ, mở rộng thêm cánh cửa cho ngành tôm đến với thị trường khu vực Bắc Mỹ.

Kỳ vọng phá kỷ lục

Năm 2026, ngành thủy sản đặt mục tiêu xuất khẩu cán mốc tổng kim ngạch 11,5 tỷ USD, vượt gần 200 triệu USD so với kỷ lục năm 2025. Mục tiêu này tương đối thách thức vì dù đón nhiều tin vui trong chưa đầy 2 tháng đầu năm nhưng ngành thủy sản vẫn đối diện với nhiều thách thức.

Tiêu biểu nhất là câu chuyện nhiều nghề cá khai thác bị cấm xuất khẩu sang thị trường Mỹ do không được công nhận tương đồng các biện pháp quản lý và bảo tồn thú biển. Tức là, phía Mỹ cho rằng hoạt động đánh bắt một số loại thủy sản Việt Nam có nguy cơ gây hại hệ sinh thái biển, bất chấp Việt Nam đã có nhiều biện pháp kỹ thuật và pháp lý để ngăn ngừa điều này.

Song song với đó, thẻ vàng IUU của EU chưa được gỡ bỏ cũng gây tác động tiêu cực đến xuất khẩu thủy sản khai thác. Đặc biệt, không chỉ bị hạn chế ở Mỹ và EU, việc không vượt qua hai tiêu chuẩn này còn khiến thủy sản Việt mất uy tín trên trường quốc tế.

Mặt khác, áp lực đến từ thuế đối ứng cũng như chính sách thuế khó lường của Mỹ cũng gây khó cho hoạt động xuất khẩu nói chung và xuất khẩu thủy sản nói riêng.

Đối với doanh nghiệp, biên lợi nhuận đứng trước nguy cơ thu hẹp là rủi ro hiện hữu, trong bối cảnh áp lực cạnh tranh gia tăng và những khó khăn từ vùng nuôi trồng nguyên liệu, đặc biệt đối với ngành hàng cá tra.

Tuy nhiên, theo bà Lê Hằng, Phó tổng thư ký VASEP, sản lượng cá tra toàn cầu dự báo giảm trong năm nay, qua đó mở ra cơ hội tăng cường sản lượng tiêu thụ cho các doanh nghiệp Việt Nam.

Ngành tôm với nguồn cung ứng đang dần ổn định, thách thức trên thị trường được hóa giải, cũng dự kiến sẽ đem lại kết quả tích cực trong năm 2026.

Một điểm sáng cho triển vọng xuất khẩu thủy sản năm nay là cơ hội mới đến với ngành hàng cá rô phi – giống cá thịt trắng, giá rẻ, được quốc tế ưa chuộng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu khó khăn.

Thực tế, năm 2025, cá rô phi bứt phá mạnh mẽ về xuất khẩu, tăng hơn 140% lên 99 triệu USD. Sự bứt phá của cá rô phi đóng góp tích cực vào lợi nhuận của một số doanh nghiệp thủy sản, tiêu biểu như Công ty CP Nam Việt báo lãi sau thuế tăng 42 lần so với cùng kỳ, lên hơn 250 tỷ đồng trong năm 2025.

Hoàng Đông