Doanh nghiệp tư nhân kiến nghị số hóa thủ tục, mở sandbox công nghệ

Chiều 25/5 tại Hà Nội, Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương phối hợp với Đảng ủy Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức hội nghị “Doanh nghiệp, doanh nhân tư nhân Việt Nam với đổi mới mô hình phát triển đất nước và chính sách đảng viên làm kinh tế tư nhân”.

Hội nghị được tổ chức nhằm phục vụ công tác hoàn thiện Đề án “Đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số” và Đề án tổng kết 20 năm thực hiện Quy định số 15-QĐ/TW về đảng viên làm kinh tế tư nhân để trình Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV xem xét ban hành quy định mới. Hai đề án này do Ban Chính sách, chiến lược Trung ương chủ trì xây dựng.

Phát biểu tại hội nghị, Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng cho biết, khu vực kinh tế tư nhân hiện có khoảng 1 triệu doanh nghiệp, chiếm khoảng 97% tổng số doanh nghiệp cả nước. Khu vực này cũng đóng góp trên 50% GDP, hơn 30% tổng thu ngân sách nhà nước và tạo việc làm cho hơn 80% lực lượng lao động.

Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026-2030 và hướng tới trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045, việc đổi mới mô hình phát triển dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là yêu cầu cấp thiết.

Qua tham vấn cộng đồng doanh nghiệp, VCCI ghi nhận hai nhóm vấn đề lớn cần được quan tâm trong quá trình hoàn thiện chính sách.

Thứ nhất là phát huy mạnh mẽ hơn vai trò của doanh nghiệp tư nhân trong đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng.

Theo đó, nhiều doanh nghiệp cho rằng, Việt Nam không thể tiếp tục phát triển bằng cách dựa chủ yếu vào lao động giá rẻ, gia công hay khai thác tài nguyên như trước đây. Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, giá trị lớn nhất nằm ở công nghệ, dữ liệu, năng lực nghiên cứu phát triển, tiêu chuẩn xanh và đổi mới sáng tạo.

Các doanh nghiệp đề xuất cần trao cơ hội lớn hơn cho khu vực tư nhân tham gia các dự án hạ tầng quan trọng, phát triển công nghiệp chủ lực và công nghệ chiến lược; đồng thời hình thành các doanh nghiệp tư nhân đầu tàu có khả năng dẫn dắt chuỗi cung ứng trong nước và quốc tế.

Nhiều doanh nghiệp đề xuất cần giảm mạnh chi phí thể chế cho doanh nghiệp thông qua rà soát toàn diện các điểm nghẽn pháp lý liên quan đến đầu tư, đất đai, xây dựng, môi trường, phòng cháy chữa cháy, tín dụng, thuế, hải quan và xuất nhập khẩu.

Bên cạnh đó, cộng đồng doanh nghiệp đề xuất chuyển mạnh sang mô hình chính quyền phục vụ doanh nghiệp trên nền tảng số với nguyên tắc “một cửa - một lần - một người chịu trách nhiệm”, cho phép doanh nghiệp theo dõi hồ sơ theo thời gian thực, biết rõ cơ quan xử lý và thời hạn hoàn thành.

Về nguồn lực cho đổi mới sáng tạo, các ý kiến đề xuất phát triển tín dụng theo chuỗi giá trị, tín dụng xanh, quỹ đầu tư công nghệ, quỹ đầu tư mạo hiểm và từng bước thí điểm tín dụng dựa trên tài sản trí tuệ.

Đồng thời, cần thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu, hình thành doanh nghiệp spin-off từ trường đại học, viện nghiên cứu; xây dựng sàn giao dịch tài sản trí tuệ quốc gia và cơ chế để doanh nghiệp đặt hàng nghiên cứu, nhận chuyển giao công nghệ.

Hội nghị do Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương phối hợp với Đảng ủy VCCI tổ chức.

Đặc biệt, nhiều doanh nghiệp đề nghị sớm triển khai cơ chế sandbox cho các lĩnh vực công nghệ mới như fintech, dữ liệu, logistics thông minh, drone, nông nghiệp thông minh và y tế số.

Theo đề xuất, cơ chế thử nghiệm cần có đầu mối rõ ràng, thời hạn cụ thể và nguyên tắc không xử lý vi phạm đối với các hoạt động đã được phê duyệt trong phạm vi thử nghiệm, nhằm tạo không gian cho doanh nghiệp dám thử nghiệm và đổi mới sáng tạo.

Ngoài ra, các doanh nghiệp cũng kiến nghị bảo đảm tiếp cận công bằng hơn với đất đai, dự án đầu tư công và hạ tầng phát triển; đẩy mạnh số hóa dữ liệu đất đai, công khai quy hoạch, phát triển cơ chế một cửa về đất đai và có quỹ đất, nhà xưởng xây sẵn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp công nghệ.

Nhóm vấn đề lớn thứ hai được cộng đồng doanh nghiệp quan tâm là tiếp tục hoàn thiện chính sách khuyến khích đảng viên làm kinh tế tư nhân.

Theo Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng, nhiều doanh nhân bày tỏ sự đồng tình với chủ trương khuyến khích đảng viên làm kinh tế tư nhân, coi đây là bước đổi mới mạnh mẽ trong nhận thức về vai trò của kinh tế tư nhân và đội ngũ doanh nhân.

Tuy nhiên, để chủ trương đi vào thực tiễn, cần làm rõ hơn cơ chế, điều kiện và quy trình để chủ doanh nghiệp, doanh nhân và người lao động khu vực tư nhân có thể phấn đấu trở thành đảng viên phù hợp với đặc thù hoạt động doanh nghiệp.

Các ý kiến cũng đề xuất làm rõ mối quan hệ giữa tổ chức Đảng trong doanh nghiệp với chủ sở hữu, hội đồng quản trị và ban điều hành; đồng thời xây dựng mô hình tổ chức Đảng theo hướng đồng hành, lan tỏa văn hóa kinh doanh liêm chính và phát triển bền vững thay vì tạo thêm tầng nấc hành chính.

Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Thanh Nghị - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương nhấn mạnh, Đảng và Nhà nước luôn coi trọng vai trò của doanh nghiệp tư nhân và đã ban hành nhiều nghị quyết nhằm phát triển khu vực kinh tế này.

Đặc biệt, Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị đã xác định kinh tế tư nhân là “một động lực quan trọng nhất” của nền kinh tế quốc gia.

Theo ông Nguyễn Thanh Nghị, các tham luận tại hội nghị cần tập trung vào nhiều nhóm vấn đề như hoàn thiện thể chế, tháo gỡ điểm nghẽn cho doanh nghiệp; thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; phát triển xanh, phát triển bền vững; hiện đại hóa hạ tầng công nghiệp, logistics; xây dựng văn hóa doanh nhân Việt Nam và hoàn thiện chính sách đối với đảng viên làm kinh tế tư nhân.

Ban Tổ chức cho biết sẽ nghiên cứu, chắt lọc các ý kiến tại hội nghị để phục vụ quá trình hoàn thiện các đề án, báo cáo trình Trung ương trong thời gian tới.