Doanh nghiệp tư nhân tăng hiện diện trong ngành hàng không
Sự hấp dẫn của ngành hàng không không chỉ thể hiện qua các chỉ tiêu tăng trưởng mà còn được phản ánh rõ nét qua làn sóng đầu tư mạnh mẽ từ khu vực doanh nghiệp tư nhân.
Hàng không Việt Nam hút mạnh vốn tư nhân
Hạ tầng và chính sách mở đường cho tăng trưởng
Năm 2026 dự báo là một năm bản lề của ngành hàng không Việt Nam khi hàng loạt yếu tố vĩ mô và nội tại cùng lúc phát huy tác động. Ông Hồ Minh Tấn, Phó Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam cho biết, mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên đã được Quốc hội thông qua sẽ tạo ra cú hích quan trọng cho toàn bộ nền kinh tế, trong đó hàng không là một trong những lĩnh vực hưởng lợi trực tiếp.
Từ góc độ chính sách, Luật Hàng không dân dụng thay thế chính thức được triển khai từ năm 2026 được kỳ vọng sẽ tạo hành lang pháp lý thông thoáng hơn, mở rộng dư địa cho khu vực tư nhân tham gia đầu tư, khai thác và phát triển hạ tầng hàng không. Hạ tầng hàng không tiếp tục đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành. Các dự án chiến lược như Cảng Hàng không quốc tế Long Thành dự kiến đưa vào khai thác, cùng với việc đẩy nhanh tiến độ các Cảng Hàng không quốc tế Gia Bình, Phú Quốc, mở rộng Nội Bài và Tân Sơn Nhất, đang tạo ra mạng lưới hạ tầng đồng bộ hơn.
Cục Hàng không Việt Nam xây dựng kế hoạch năm 2026 với chỉ tiêu vận chuyển khoảng 95 triệu lượt hành khách và 1,6 triệu tấn hàng hóa, tương ứng mức tăng 13% về hành khách và 15% về hàng hóa so với năm 2025. Trong khi đó, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) dự báo tổng lượng khách thông qua các cảng hàng không, sân bay có thể đạt tới 125 triệu lượt, bao gồm 50 triệu khách quốc tế và 75 triệu khách nội địa. Những con số này cho thấy ngành hàng không Việt Nam đã vượt qua giai đoạn phục hồi đơn thuần để bước sang chu kỳ phát triển mới với tầm nhìn dài hạn hơn.
Dòng vốn tư nhân mở rộng
Sự hấp dẫn của ngành hàng không không chỉ thể hiện qua các chỉ tiêu tăng trưởng mà còn được phản ánh rõ nét qua làn sóng đầu tư mạnh mẽ từ khu vực doanh nghiệp tư nhân.
Đáng chú ý là việc Tập đoàn Masterise chính thức gia nhập lĩnh vực hạ tầng hàng không thông qua việc thành lập Công ty TNHH Cảng hàng không Masterise với vốn điều lệ 29.300 tỷ đồng. Doanh nghiệp này được thành lập ngay sau khi Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư Cảng Hàng không quốc tế Gia Bình tại Bắc Ninh, dự án không sử dụng ngân sách Nhà nước, có tổng mức đầu tư hơn 196.000 tỷ đồng. Tiếp đó, Masterise tăng vốn điều lệ lên hơn 35.200 tỷ đồng cho thấy doanh nghiệp đã chuẩn bị nguồn lực tài chính để đáp ứng yêu cầu vốn chủ sở hữu và huy động phần lớn vốn từ các nguồn hợp pháp cho dự án quy mô lớn này.
Sun Group tiếp tục mở rộng hiện diện trong lĩnh vực hàng không với chiến lược phát triển hệ sinh thái khép kín. Doanh nghiệp này đã thành lập Công ty TNHH Cảng hàng không Mặt Trời Phan Thiết và đồng thời ra mắt hãng hàng không Sun PhuQuoc Airways. Dự kiến đến cuối năm 2026, Sun PhuQuoc Airways sẽ vận hành khoảng 25 tàu bay, mở rộng mạng bay nội địa và quốc tế, hưởng lợi từ việc Phú Quốc đăng cai APEC 2027 và kế hoạch mở rộng sân bay Phú Quốc.
Ở mảng vận tải hàng không, thị trường cũng ghi nhận sự trở lại và tái cấu trúc của nhiều hãng bay. Vietravel Airlines đã tiếp nhận tàu bay sở hữu đầu tiên, tăng vốn điều lệ lên 2.600 tỷ đồng sau khi T&T Group trở thành cổ đông chiến lược. Bamboo Airways, sau giai đoạn thu hẹp quy mô mạnh, đang từng bước ổn định trở lại khi được Tập đoàn FLC tiếp quản, dù quy mô hiện vẫn còn khiêm tốn.
Không chỉ doanh nghiệp trong nước, thị trường hàng không Việt Nam còn thu hút sự quan tâm từ nhà đầu tư nước ngoài. Theo Bloomberg, AirAsia đang đàm phán mua cổ phần Vietravel Airlines, mở ra khả năng tập đoàn hàng không giá rẻ Malaysia quay lại Việt Nam sau nhiều lần lỡ hẹn.
Ở mảng dịch vụ mặt đất, sự xuất hiện của nhiều pháp nhân mới hoạt động trong lĩnh vực hạ tầng và dịch vụ hỗ trợ hàng không cho thấy chuỗi giá trị của ngành đang được mở rộng. Mới đây, Tập đoàn Crystal Bay cũng thành lập Công ty cổ phần Crystal Bay Airlines với vốn điều lệ 300 tỷ đồng, hướng tới mô hình bay thuê chuyến để phục vụ hệ sinh thái du lịch nghỉ dưỡng của tập đoàn. Trong khi đó, Công ty cổ phần Hàng không LOTHA ra đời tại Đồng Nai, dù có vốn điều lệ khiêm tốn, nhưng phản ánh xu hướng ngày càng nhiều doanh nghiệp muốn tham gia vào chuỗi giá trị hàng không.
Năm 2025 tổng lượng khách quốc tế đi và đến Việt Nam đạt khoảng 46,2 triệu lượt. Báo cáo của công ty SHS cho thấy Việt Nam đã vươn lên trở thành thị trường hàng không lớn thứ 8 tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương vào năm 2024, với tốc độ tăng trưởng 121% trong vòng 10 năm. Đây là nền tảng quan trọng cho mục tiêu dài hạn đón 150 triệu lượt khách và tiến tới 200 triệu lượt khách vào năm 2040.
Cùng với triển vọng tăng trưởng là áp lực cạnh tranh ngày càng gay gắt. Thị phần hàng không nội địa hiện vẫn do Vietnam Airlines và VietJet Air chi phối, trong khi các hãng như Bamboo Airways, Vietravel Airlines và Sun PhuQuoc Airways đang nỗ lực mở rộng thị phần thông qua tái cấu trúc, tăng vốn và tận dụng lợi thế từ hệ sinh thái phía sau.
Các hãng hàng không Việt Nam cũng phải đối mặt với sự cạnh tranh từ các tập đoàn hàng không lớn trong khu vực và thế giới như Emirates, Singapore Airlines, Qatar Airways, Korean Air hay Turkish Airlines, những đơn vị đang đánh giá Việt Nam là thị trường giàu tiềm năng. Các chuyên gia nhận định, việc doanh nghiệp tư nhân gia tăng hiện diện sẽ vừa tạo động lực đổi mới, vừa buộc các hãng hàng không phải tối ưu hóa đội bay, nâng cao chất lượng dịch vụ và tìm kiếm các đường bay có biên lợi nhuận cao hơn, đặc biệt là các tuyến quốc tế.
