Độc lạ loài cá nhỏ 'leo' lên vách của thác nước thẳng đứng bằng... vây

Các nhà nghiên cứu cho biết hàng ngàn con cá nhỏ dùng vây để 'leo' lên vách của thác Luvilombo (Congo). Hành trình 'leo' thác của chúng kéo dài khoảng 10 giờ.

Trong nghiên cứu được công bố trên tạp chí Scientific Reports, các nhà khoa học cho hay loài cá có tên khoa học Parakneria thysi (còn gọi là cá shellear) đã thực hiện hành trình "leo" lên vách của thác Luvilombo (Congo) vô cùng độc đáo và thú vị. Hàng nghìn con cá tập trung tại chân thác, tận dụng những rìa đá ẩm ướt để nhích từng chút một để lên tới đỉnh thác.

Chỉ những cá thể Parakneria thysi dài khoảng 3,7 - 4,8 cm mới thực hiện hành trình "leo" thác đặc biệt này. Chúng bắt đầu cuộc hành trình vào cuối mùa mưa. Mặc dù hành vi của chúng đã được người dân địa phương biết đến từ khoảng 50 năm trước nhưng đây là lần đầu tiên được khoa học ghi nhận và phân tích, tìm ra lời giải về cách loài cá nhỏ bé này thực hiện hành trình "leo" thác.

Không giống nhiều loài cá khác dùng miệng để bám và leo, Parakneria thysi sử dụng những mấu nhỏ ở vây ngực và vây bụng để bám vào đá, lắc phần thân sau tạo lực đẩy và trườn lên. Nhờ đó, chúng có thể nhích từng chút một lên vách đá gần như thẳng đứng, chống lại dòng nước chảy xiết.

Hàng nghìn con cá Parakneria thysi thực hiện hành trình "leo" thác Luvilombo. Ảnh: Parakneria Thysi.

Hàng nghìn con cá Parakneria thysi thực hiện hành trình "leo" thác Luvilombo. Ảnh: Parakneria Thysi.

Hành trình leo ngược vách đá thẳng đứng với quãng đường dài khoảng 15m của cá shellear vào khoảng 9 giờ 45 phút. Trong hành trình này, chúng chỉ thực sự di chuyển khoảng 15 phút, phần lớn thời gian còn lại là nghỉ ngơi. Cá dừng lại trên các gờ đá phẳng, với khoảng 9 lần nghỉ dài (khoảng 1 giờ) và nghỉ ngắn (khoảng 30 phút).

Trong lúc nghỉ, hàng chục đến hàng trăm con tụ tập lại trước khi tiếp tục leo lên. Nhóm nghiên cứu cho rằng, thời điểm di cư của loài cá Parakneria thysi có liên quan đến mực nước và lượng mưa.

Trong suốt thời gian "leo thác", loài cá Parakneria thysi đối mặt với nguy cơ bị dòng nước cuốn trôi hoặc trở thành mồi cho các loài chim hoặc hoạt động đánh bắt của con người.

Điều kiện thuận lợi để cá leo thác là vào đầu tháng 4, khi mực nước đạt đỉnh. Cá cũng có xu hướng di chuyển vào cuối buổi chiều, khoảng 16h -18h, thay vì buổi sáng. Mục đích của hành vi này vẫn chưa được giới khoa học xác định chắc chắn. Một số giả thuyết cho rằng chúng "leo" thác để chiếm lĩnh một môi trường sống độc quyền, nơi các loài cá săn mồi lớn hơn không thể tiếp cận như cá da trơn Schilbe intermedius.

Mời độc giả xem video: Giống cừu kỳ lạ với bốn sừng cong đối xứng và gần như không có đuôi.

Tâm Anh (TH)

Nguồn Tri Thức & Cuộc Sống: https://kienthuc.net.vn/doc-la-loai-ca-nho-leo-len-vach-cua-thac-nuoc-thang-dung-bang-vay-post1612220.html