Đổi mới bộ máy, nâng cao hiệu quả hoạt động

Khẩn trương để kịp tiến độ

Theo Bộ GD-ĐT, thời gian qua, các địa phương đã thực hiện rà soát toàn diện mạng lưới trường lớp, trọng tâm là xử lý các điểm trường lẻ, cơ sở quy mô nhỏ, phân tán hoặc không đạt tiêu chuẩn theo quy định. Kết quả đến hết năm 2025, tất cả 34/34 tỉnh, thành đã hoàn thành phê duyệt phương án sắp xếp, theo đó giảm 457 CSGD mầm non, 914 CSGD phổ thông và 709 vị trí lãnh đạo quản lý trên toàn quốc. Việc sắp xếp các CSGD theo quan điểm “giảm để tăng”: giảm đầu mối CSGD để tăng cường đội ngũ nhà giáo trực tiếp làm công tác giảng dạy.

Học sinh Trường THCS Đồng Khởi (phường Bến Thành, TPHCM) trong một giờ học. Ảnh: THU TÂM

Hiện các địa phương đang khẩn trương triển khai để kịp tiến độ. Đơn cử, tại TP Hà Nội, ông Nguyễn Văn Hiền, Giám đốc Sở GD-ĐT TP TP Hà Nội, thông tin, dự kiến đến 10-8-2026, Hà Nội sẽ hoàn thành toàn bộ quá trình sắp xếp các CSGD phổ thông, mục tiêu giảm khoảng 50% đầu mối quản lý hành chính các nhà trường. Đáng chú ý, 124 trường THPT công lập được giữ nguyên; thành phố sẽ tập trung đầu tư cơ sở vật chất để tăng quy mô tuyển sinh thay vì sáp nhập.

Theo Sở GD-ĐT tỉnh Thanh Hóa, tỉnh đặt mục tiêu giảm tối thiểu 30% đầu mối CSGD công lập; riêng các địa phương có điều kiện thuận lợi phấn đấu giảm khoảng 50%. Sau khi hoàn thành việc sắp xếp, toàn tỉnh dự kiến giảm 742 đầu mối trường học và trung tâm giáo dục thường xuyên. Quá trình triển khai phải gắn với việc chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cho năm học 2026-2027. Ông Lê Đức Thái, Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa, cho biết, việc sắp xếp phải hoàn thành trước năm học mới 2026-2027, tuyệt đối không để ảnh hưởng đến hoạt động dạy và học cũng như quyền, lợi ích hợp pháp của giáo viên và học sinh.

Với 1.140 CSGD, sau sắp xếp, tổ chức lại, toàn tỉnh Bắc Ninh dự kiến còn 584 CSGD (giảm 556 đầu mối), đạt 48,77%. Tương tự, toàn tỉnh Điện Biên dự kiến giảm 176 đầu mối CSGD công lập, từ 466 còn 290 đơn vị, tương ứng giảm 37,8%...

Ngày 6-8, UBND TP Đồng Nai đã ban hành văn bản về việc bố trí nhân sự do sắp xếp mạng lưới CSGD công lập trên địa bàn. Theo đó, UBND TP Đồng Nai yêu cầu việc sắp xếp CSGD phải gắn với đảm bảo giảm biên chế quản lý, tăng biên chế trực tiếp giảng dạy. Về định hướng bố trí cán bộ quản lý, sẽ theo hướng có một cấp trưởng, các cấp phó, trong đó mỗi phân hiệu sẽ có 1 hiệu phó phụ trách trong tổng số định mức biên chế được giao. TP Đồng Nai dự kiến sau sắp xếp, số CSGD công lập trên địa bàn giảm từ 1.017 xuống còn 587 cơ sở (giảm 430 trường, tỷ lệ 42,28%).

Ngành GD-ĐT TP Đà Nẵng cũng đã tham mưu phương án sắp xếp lại hệ thống trường công lập theo chỉ đạo của Trung ương. Ngày 29-7, Ban Thường vụ Thành ủy TP Đà Nẵng ban hành Thông báo số 198-TB/TU, cơ bản thống nhất phương án sắp xếp các CSGD công lập trên địa bàn thành phố. Sau khi UBND TP Đà Nẵng phê duyệt, Sở GD-ĐT sẽ phối hợp với các đơn vị liên quan triển khai thực hiện. Bà Lê Thị Bích Thuận, Giám đốc Sở GD-ĐT TP Đà Nẵng, cho biết, các xã, phường vẫn đang rà soát nên chưa có báo cáo tổng hợp và chưa thể công bố phương án chính thức. Theo bà, việc sắp xếp được thực hiện theo hướng dẫn của Trung ương và Bộ GD-ĐT. Do quá trình rà soát vẫn đang diễn ra nên chưa thể đánh giá cụ thể mức độ ảnh hưởng đối với năm học mới.

Trong khi đó, tại Gia Lai, ông Lâm Hải Giang, Phó Chủ tịch UBND tỉnh cho biết, UBND tỉnh đã ban hành phương án sắp xếp các CSGD mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên và giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên. Hiện toàn tỉnh có 1.283 CSGD công lập. Sau sắp xếp, riêng hệ thống mầm non và phổ thông sẽ giảm từ 1.267 xuống còn 699 trường, giảm 568 trường, tương đương 44,83%. Quy mô lớp học định hướng là 36 học sinh/lớp đối với tiểu học và 48 học sinh/lớp đối với THCS, THPT. Dự kiến toàn tỉnh giảm 1.293 lớp học, tương ứng giảm 2.066 chỉ tiêu biên chế giáo viên. Mỗi trường sau sắp xếp bố trí 1 hiệu trưởng, 1 phó hiệu trưởng tại trường chính; mỗi phân hiệu hoặc điểm trường trước đây là trường độc lập sẽ có 1 phó hiệu trưởng trực tiếp quản lý.

Tại Quảng Ngãi, theo định hướng của Tỉnh ủy, mỗi xã, phường, đặc khu sẽ có 1 trường mầm non, 1 trường tiểu học và 1 trường THCS. Với những địa bàn quy mô nhỏ, ít học sinh sẽ tổ chức trường nhiều cấp học. Hiện các địa phương đang khẩn trương rà soát, xây dựng phương án theo hướng hợp nhất các trường mầm non quy mô nhỏ và sáp nhập nguyên trạng các trường tiểu học ở gần nhau. Trong quá trình xây dựng phương án, các địa phương phải đánh giá kỹ khoảng cách, thời gian, mức độ an toàn khi học sinh đến trường, chi phí đi lại và khả năng tổ chức bán trú; ưu tiên bảo đảm điều kiện học tập cho trẻ mầm non, học sinh tiểu học, học sinh khuyết tật, học sinh thuộc hộ nghèo và học sinh ở miền núi, hải đảo.

Sớm có hướng dẫn cụ thể

Hiện các địa phương đang nỗ lực tiến hành việc sắp xếp CSGD. Tuy nhiên, việc sắp xếp này vẫn gặp nhiều lúng túng. Theo Giám đốc Sở GD-ĐT Ninh Bình Nguyễn Tiến Dũng, trước đây tỉnh đã giảm 152 đầu mối CSGD, lần này phấn đấu giảm trên 50% đầu mối. “Đề nghị Bộ GD-ĐT ban hành sớm các hướng dẫn cụ thể về sắp xếp đội ngũ cán bộ quản lý sau sắp xếp, vì địa phương đang rất vướng”, ông Nguyễn Tiến Dũng nêu. Cũng theo ông Nguyễn Tiến Dũng, khi sắp xếp, hiệu trưởng có thể sắp xếp làm trưởng phụ trách một điểm trường, các hiệu phó nếu bố trí vào vị trí khác như tổ trưởng chuyên môn, tổ phó chuyên môn, giáo viên…, nhưng chưa có văn bản hướng dẫn. Mặt khác, các vị trí như kế toán, thủ quỹ, văn thư cũng dôi dư nhiều.

Ông Nguyễn Văn Khoa, Giám đốc Sở GD-ĐT tỉnh Nghệ An, đề xuất Bộ GD-ĐT sớm quy định số lượng cấp phó của các trường sau sáp nhập, vì thời gian phải xong trước 30-8 đã rất gấp. Một vấn đề khác, theo ông Đỗ Minh Tâm, Phó Giám đốc Sở GD-ĐT tỉnh Lào Cai, nên quy định số lượng điểm trường vì nếu số lượng quá lớn sẽ gây khó khăn cho công tác quản lý. Ông Tạ Việt Hùng, Giám đốc Sở GD-ĐT tỉnh Bắc Ninh cũng nêu ý kiến cần định nghĩa rõ thế nào là điểm trường, điểm trường lẻ, phân hiệu...

Do đó, để bảo đảm mục tiêu của việc giảm đầu mối CSGD, nhất là về công tác nhân sự, Bộ GD-ĐT cần sớm hướng dẫn cụ thể cho các địa phương triển khai trước khi năm học mới đã cận kề.