Sau hơn 9 tháng vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, bên cạnh những kết quả tích cực, địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh cũng phát sinh một số vướng mắc, hạn chế nhất định. Nổi bật là áp lực công việc tăng nhưng số lượng biên chế chưa đáp ứng đủ yêu cầu thực tiễn.
Việc sắp xếp lại đơn vị hành chính, triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp là một chủ trương lớn, nhằm xây dựng hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Đây là một bước đột phá chiến lược, phản ánh quyết tâm chính trị rất cao của Đảng và Nhà nước trong việc tái cấu trúc bộ máy, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền theo nguyên tắc 'địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm'. Sau hơn 9 tháng đi vào hoạt động, bộ máy chính quyền cấp xã trong tỉnh từng bước khắc phục những khó khăn, hạn chế, phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng tốt hơn.
Việc triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đặt ra yêu cầu cao hơn đối với chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, nhất là ở cấp xã - nơi trực tiếp giải quyết công việc cho người dân. Bên cạnh sự quan tâm, chỉ đạo và tổ chức tập huấn bài bản từ các cấp, ngành, tinh thần chủ động học tập, tự nâng cao năng lực của mỗi công chức cơ sở đang trở thành yếu tố then chốt, góp phần giúp bộ máy vận hành thông suốt, hiệu quả.
Trung ương mạnh về định hướng chiến lược, thể chế và giám sát, địa phương mạnh về tổ chức thực hiện, trong đó cấp xã đóng vai trò then chốt quyết định chất lượng vận hành của toàn hệ thống. Năm 2026, Trung ương đã xác định là 'Năm cán bộ cơ sở', từng cơ sở phải thay đổi.
Kỳ 2: Thước đo từ thực tiễn
Hơn 9 tháng vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, bộ máy hành chính tại 38 xã, phường trên địa bàn tỉnh đã dần đi vào hoạt động ổn định. Tuy nhiên, nhiều địa phương còn gặp khó về nhân sự và cơ chế vận hành. Nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống chính trị cơ sở, các xã, phường đã linh hoạt điều động, luân chuyển, tạo môi trường rèn luyện phù hợp với thực tiễn để đội ngũ cán bộ phát huy năng lực, sở trường công tác.
Trong quá trình triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, toàn tỉnh đã điều động, biệt phái, bố trí lại 755 cán bộ, công chức, viên chức, trong đó có 239 công chức, 148 viên chức từ cấp tỉnh được điều động về cấp xã, hàng trăm trường hợp được điều động nội bộ và biệt phái có thời hạn để tăng cường cho cơ sở; đồng thời giải quyết chế độ, chính sách cho 5.448 trường hợp theo quy định. Những con số này cho thấy quy mô và khối lượng rất lớn của công tác tổ chức cán bộ trong quá trình sắp xếp, góp phần giúp bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp nhanh chóng hoạt động ổn định.
Sắp xếp tổ chức bộ máy và thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp với mục tiêu cốt lõi là nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy và phục vụ tốt người dân, doanh nghiệp. Thực tiễn vận hành, một số khó khăn, 'điểm nghẽn' cần được tháo gỡ.
Trao đổi với PV Báo Đại đoàn kết, TS Trần Anh Tuấn, Ủy viên Đoàn Chủ tịch UBTƯ MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Hiệp Hội Khoa học hành chính Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ, cho rằng, một trong những điểm rất đáng chú ý tại Hội nghị Trung ương 2, khóa XIV là cách đặt vấn đề về mô hình chính quyền địa phương 2 cấp không chỉ ở cấu trúc mà ở phương thức quản trị của Tổng Bí thư Tô Lâm. Yêu cầu lúc này là phải đổi mới thực chất từ tư duy, cơ chế vận hành đến chất lượng đội ngũ để mở ra một mô hình quản trị tinh gọn, chủ động và đo đếm được bằng sự hài lòng của người dân.
Sáng 1-4, Đoàn giám sát của Thường trực HĐND thành phố Hà Nội do Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố Trần Thế Cương làm Trưởng đoàn đã làm việc về việc chấp hành các quy định của pháp luật trong hoạt động của Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố Hà Nội.
Tỉnh An Giang cần khẩn trương rà soát, sắp xếp và hoàn thiện tổ chức bộ máy. Tiếp tục rà soát, sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập cấp tỉnh cấp xã, trọng tâm là các lĩnh vực giáo dục, y tế, hoàn thành trước 31/5/2026.
Từ ngày 1/7/2025, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã chính thức đi vào hoạt động. Đây không chỉ là sự sắp xếp về mặt tổ chức hành chính mà còn là bước chuyển mang tính chiến lược trong cách thức điều hành, phục vụ người dân, đặt nền móng cho một bộ máy chính quyền hiện đại, thông minh và thân thiện.
Văn phòng Chính phủ có Thông báo số 157/TB-VPCP ngày 28/3/2026 kết luận của Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà tại buổi làm việc, kiểm tra tình hình hoạt động của mô hình Chính quyền địa phương 02 cấp tại phường Vĩnh Tế, tỉnh An Giang.
Phải lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo thực chất, là tiêu chí cuối cùng để đánh giá thành công của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh điều này tại bế mạc Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV.
Bộ Nội vụ đang nghiên cứu, xây dựng dự thảo Nghị định quy định mức lương cơ sở đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang; đồng thời triển khai sơ kết việc thực hiện Nghị quyết số 27-NQ/TW về cải cách chính sách tiền lương.