Động lực tăng trưởng mới của cụm Khí - Điện - Đạm Cà Mau
Sau gần 20 năm vận hành, Cụm Công nghiệp Khí - Điện - Đạm Cà Mau bước vào giai đoạn phát triển mới trước thách thức về nguồn nhiên liệu và yêu cầu chuyển dịch năng lượng. Để phát huy vai trò trung tâm công nghiệp khí của khu vực, việc tái tạo động lực tăng trưởng đang trở thành nhiệm vụ cấp thiết.
Nếu trước đây cụm công nghiệp này được nhìn nhận chủ yếu như một tổ hợp sản xuất điện và phân bón sử dụng khí thiên nhiên, thì nay mục tiêu được đặt ra là phát triển thành trung tâm công nghiệp - năng lượng tích hợp, đa nguồn khí, đa sản phẩm và gắn với chiến lược tăng trưởng xanh của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Tại buổi làm việc với các đơn vị trong chuỗi Khí - Điện - Đạm Cà Mau ngày 8-6-2026, Tổng Giám đốc Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) Lê Mạnh Cường nhấn mạnh yêu cầu xây dựng phương án cho mọi kịch bản nguồn khí, đồng thời đẩy nhanh đàm phán các nguồn bổ sung như Lô B, Nam Du - U Minh, Khánh Mỹ - Đầm Dơi và LNG nhằm bảo đảm nhiên liệu cho các nhà máy trong dài hạn.
Theo lãnh đạo Petrovietnam, việc tối ưu hiệu quả toàn chuỗi phải được đặt lên hàng đầu, thay vì tối đa hóa lợi ích của từng đơn vị riêng lẻ. Đây được xem là tư duy phát triển mới, tạo nền tảng cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo của cụm.
Đa dạng nguồn khí - nền tảng tăng trưởng mới
Động lực đầu tiên và quan trọng nhất là bảo đảm nguồn khí dài hạn thông qua đa dạng hóa nguồn cung. Trong nhiều năm, khí PM3 - CAA là nguồn nhiên liệu chủ lực cho toàn bộ chuỗi điện và đạm tại Cà Mau. Tuy nhiên, khi sản lượng khai thác có xu hướng giảm, việc tìm kiếm các nguồn khí mới trở thành yêu cầu cấp bách.
Theo định hướng của Petrovietnam, cấu trúc nguồn khí trong tương lai sẽ linh hoạt hơn, kết hợp giữa khí nội địa và LNG nhập khẩu. Cách tiếp cận này không chỉ giúp duy trì công suất của các nhà máy hiện hữu mà còn mở ra dư địa cho các dự án điện khí mới.

Cụm công nghiệp Khí - Điện - Đạm Cà Mau
Việc hình thành hạ tầng tiếp nhận LNG được đánh giá có ý nghĩa chiến lược, bởi LNG sẽ đóng vai trò nguồn nhiên liệu bổ sung quan trọng trong giai đoạn chuyển tiếp năng lượng. Khi có nguồn LNG ổn định, Cà Mau sẽ giảm đáng kể rủi ro phụ thuộc vào một mỏ khí duy nhất và nâng cao khả năng ứng phó với biến động của thị trường năng lượng.
Một trong những điểm nhấn đáng chú ý là định hướng phát triển dự án điện khí LNG Cà Mau 3. Theo các quy hoạch năng lượng hiện hành, dự án này được xem là bước mở rộng quan trọng của Trung tâm Điện lực Cà Mau, bổ sung thêm công suất phát điện cho hệ thống điện quốc gia và nâng cao vai trò của khu vực trong bảo đảm an ninh năng lượng.
Nói về Cụm Khí - Điện - Đạm Cà Mau, TS Nguyễn Duy Thanh, đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau, nhận định điện khí LNG không chỉ bổ sung nguồn điện mà còn mở ra cơ hội để Cà Mau tham gia sâu hơn vào tiến trình chuyển dịch năng lượng phát thải thấp. Với lợi thế về vị trí địa lý, cảng biển và hạ tầng công nghiệp khí sẵn có, Cà Mau có điều kiện trở thành trung tâm điện khí của Tây Nam Bộ.
Theo ông, cần xem điện khí LNG là hạ tầng động lực cho cả hệ sinh thái công nghiệp. Khi LNG ổn định và cơ chế phù hợp Cà Mau hoàn toàn có thể thu hút các ngành công nghiệp sử dụng nhiều năng lượng như chế biến sâu thủy sản, sản xuất vật liệu mới, hóa chất và dịch vụ hậu cần năng lượng.
Mở rộng chuỗi giá trị
Không chỉ phát triển các ngành công nghiệp mới, nguồn khí ổn định còn là nền tảng để mở rộng chuỗi giá trị ngay trong Cụm Khí - Điện - Đạm Cà Mau, đặc biệt ở lĩnh vực hóa dầu và phân bón, tạo nên động lực tăng trưởng mới.
Là 1 trong 3 doanh nghiệp chủ lực của Cụm, CTCP - Tổng công ty Phân bón Dầu khí Cà Mau (PVCFC) hiện không dừng lại ở sản xuất urê truyền thống mà đang triển khai chiến lược đa trụ cột, phát triển các dòng phân bón công nghệ cao, phân bón chuyên dùng, hóa chất và các sản phẩm sau khí.

Chủ tịch HĐTV Petrovietnam Lê Ngọc Sơn thăm và làm việc tại Cụm Công nghiệp Khí - Điện - Đạm Cà Mau
Việc đa dạng hóa sản phẩm giúp doanh nghiệp gia tăng giá trị gia tăng trên mỗi đơn vị khí đầu vào, đồng thời giảm phụ thuộc vào biến động của thị trường urê thế giới. Đây cũng là hướng đi phù hợp với xu thế nông nghiệp bền vững, khi nhu cầu về các loại phân bón thông minh, tiết kiệm dinh dưỡng và thân thiện với môi trường ngày càng tăng.
Theo các chuyên gia, nếu hình thành được chuỗi sản phẩm hóa chất và vật liệu mới từ khí thiên nhiên, giá trị kinh tế mang lại sẽ cao hơn nhiều so với chỉ sử dụng khí để sản xuất điện và urê như hiện nay.
Việc mở rộng chuỗi giá trị cũng là bước chuyển để Cụm Khí - Điện - Đạm Cà Mau phát triển từ một tổ hợp sản xuất đơn ngành thành hệ sinh thái công nghiệp - năng lượng hoàn chỉnh. Theo đại biểu Quốc hội Nguyễn Duy Thanh, cụm cần được nhìn nhận như một hệ sinh thái gồm khí, điện, đạm, logistics, dịch vụ kỹ thuật và các ngành công nghiệp phụ trợ.
Ông nhấn mạnh để bứt phá, cần tiếp tục đầu tư đồng bộ hạ tầng cảng biển, kho LNG, giao thông kết nối và các trung tâm dịch vụ kỹ thuật. Theo ông, khi hạ tầng được hoàn thiện, Cà Mau có thể trở thành điểm trung chuyển năng lượng và nguyên liệu cho nhiều địa phương trong khu vực, từ đó hình thành cực tăng trưởng mới ở cực Nam Tổ quốc. “Liên kết vùng sẽ là chìa khóa để biến lợi thế năng lượng thành lợi thế phát triển công nghiệp và xuất khẩu của toàn Đồng bằng sông Cửu Long”, ông Nguyễn Duy Thanh nói.
Hướng tới trung tâm năng lượng sinh thái
Petrovietnam hiện xác định mục tiêu phát triển chuỗi Khí - Điện - Đạm Cà Mau theo mô hình quản trị tích hợp với tinh thần “Một đội ngũ - Một mục tiêu”, tối ưu hóa toàn bộ chuỗi giá trị từ thượng nguồn, trung nguồn đến hạ nguồn.
Cách tiếp cận này không chỉ nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh mà còn tạo điều kiện để triển khai các giải pháp giảm phát thải, sử dụng năng lượng hiệu quả và từng bước hướng tới mô hình trung tâm năng lượng sinh thái.
Trong bối cảnh Việt Nam cam kết phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, vai trò của các trung tâm điện khí sử dụng LNG và các tổ hợp công nghiệp áp dụng công nghệ xanh sẽ ngày càng quan trọng.
Với nền tảng hạ tầng đã có, kinh nghiệm vận hành chuỗi khí - điện - đạm và định hướng đầu tư mới, Cà Mau đang đứng trước cơ hội chuyển mình từ “điểm cuối đường ống khí” thành cửa ngõ năng lượng mới của vùng Tây Nam Bộ.
Động lực tăng trưởng mới của Cụm Khí - Điện - Đạm Cà Mau vì thế không nằm ở việc kéo dài vòng đời của các nhà máy hiện hữu, mà ở khả năng hình thành một trung tâm công nghiệp - năng lượng tích hợp, đa nguồn nhiên liệu, đa sản phẩm và gắn với tăng trưởng xanh.
Như nhận định của đại biểu Quốc hội Nguyễn Duy Thanh, nếu tận dụng tốt thời cơ này, Cụm Khí - Điện - Đạm Cà Mau sẽ không chỉ tiếp tục là “hạt nhân tăng trưởng” của tỉnh mà còn có thể trở thành trung tâm năng lượng sinh thái và công nghiệp xanh của toàn vùng Tây Nam Bộ trong giai đoạn 2026-2035.
Động lực tăng trưởng mới của Cụm Khí - Điện - Đạm Cà Mau không ở việc kéo dài vòng đời của các nhà máy hiện hữu, mà ở khả năng hình thành một trung tâm công nghiệp - năng lượng tích hợp, đa nguồn nhiên liệu, đa sản phẩm và gắn với tăng trưởng xanh.













