Đồng Tháp nỗ lực chấm dứt bệnh lao trong cộng đồng

CHỦ ĐỘNG TẦM SOÁT CỘNG ĐỒNG

Những năm qua, ngành Y tế Đồng Tháp đã đẩy mạnh triển khai các giải pháp nhằm phát hiện sớm, quản lý, điều trị kịp thời cho người mắc lao, góp phần ngăn chặn nguồn lây nhiễm trong cộng đồng và bảo vệ sức khỏe người dân.

Người dân tại xã Bình Thành được chụp X-quang phổi tại Chiến dịch tầm soát bệnh lao trong cộng đồng do Bệnh viện Phổi Đồng Tháp tổ chức.

Hiện nay, một trong những giải pháp quan trọng nhằm phát hiện sớm bệnh lao được ngành Y tế Đồng Tháp, Chương trình chống lao tỉnh, Chương trình chống lao Quốc gia tích cực thực hiện là tổ chức tầm soát lao chủ động trong cộng đồng bằng phương pháp 2X (X-quang và Xpert) cho người dân nghi ngờ mắc lao, lao tiềm ẩn, có nguy cơ mắc lao.

Hằng năm, Bệnh viện Phổi Đồng Tháp - đơn vị tham gia thực hiện Chương trình chống lao tỉnh thực hiện các Chiến dịch tầm soát lao tại cộng đồng. Năm 2026 đang thực hiện 3 khu vực: Thanh Bình, Hồng Ngự, Tân Hồng.

Trong các chiến dịch, những chuyến xe chở máy chụp X-quang di động, cùng các thiết bị như: Máy đo điện tim, chức năng hô hấp cùng đội ngũ y, bác sĩ chuyên khoa của Bệnh viện Phổi đã đến với các xã, phường trong tỉnh để tầm soát chủ động bệnh lao cho người dân.

Tham gia chiến dịch tầm soát, người dân được khám, chụp X-quang miễn phí, trường hợp nghi lao sẽ được làm xét nghiệm Xpert để phát hiện sớm ca lao, người tiếp xúc với bệnh nhân lao được lấy máu làm xét nghiệm IGRA, gửi về Bệnh viện Phổi Trung ương; nếu xác định nhiễm lao, sẽ lập hồ sơ thu dung, điều trị theo quy định.

Từ ngày 9 đến 20-3-2026, Chiến dịch tầm soát cộng đồng được thực hiện tại 12 điểm/Trạm y tế xã thuộc địa bàn quản lý của Trung tâm y tế khu vực Thanh Bình.

Bác sĩ Bệnh viện Phổi Đồng Tháp truyền thông, cung cấp kiến thức về các triệu chứng, dấu hiệu của bệnh lao phổi cho người dân ở xã Bình Thành.

Qua đó, đã tầm soát, khám sàng lọc cho khoảng 4.800 người lớn, trẻ em thuộc 3 nhóm đối tượng: Người có triệu chứng nghi lao (người lớn, trẻ em có triệu chứng ho khạc kéo dài, sốt ớn lạnh về chiều, mệt mỏi, ăn uống kém, sụt cân, đau ngực, khó thở, đổ mồ hôi trộm ban đêm; trẻ em khò khè, sốt kéo dài không rõ nguyên nhân); người có nguy cơ lao (người có bệnh lý về phổi, hen suyễn, phổi tắc nghẽn, ung thư, dạ dày, suy thận mãn, tiểu đường, trong đó ưu tiên những người trên 60 tuổi); người có tiếp xúc với bệnh nhân lao.

Tại xã Bình Thành, hơn 400 người dân, trẻ em được chụp X-quang phổi, khám sàng lọc triệu chứng nghi lao, đánh giá triệu chứng nguy cơ, chỉ định xét nghiệm IGRA, lấy mẫu xét nghiệm Xpert. Đồng thời lồng ghép khám sàng lọc một số bệnh không lây nhiễm như: Tăng huyết áp, đái tháo đường…

Bác sĩ Bệnh viện Phổi Đồng Tháp thăm khám cho bệnh nhân lao đang điều trị tại bệnh viện.

Bà Đỗ Thị R. (65 tuổi) ngụ ấp Bình Trung, xã Bình Thành chia sẻ: “Tôi bị ho nhiều, đau ngực nên khi biết xã tổ chức chụp X-quang miễn phí, con gái đưa tôi đến khám. Tôi được bác sĩ chụp X-quang phổi, khám và cho biết tôi bị viêm phổi. Nhờ được khám, tôi biết được tình trạng sức khỏe và điều trị kịp thời”.

Còn ông Lê Hồng D. (SN 1963) ngụ ấp Bình Định, xã Bình Thành cho biết: “Trước đây, tôi từng tiếp xúc với người thân mắc lao phổi. Gần đây, tôi ho nhiều, nặng ngực nên đến khám.

Qua chụp X-quang và khám, bác sĩ kết luận, tôi có dấu hiệu nghi lao nên chỉ định làm xét nghiệm. Nhờ được bác sĩ Bệnh viện Phổi Đồng Tháp khám tại địa phương giúp tôi phát hiện bệnh sớm và điều trị kịp thời”.

Bác sĩ Chuyên khoa I Nguyễn Khoa Thi, Phó Giám đốc Bệnh viện Phổi Đồng Tháp cho biết: “Không chỉ tầm soát lao, chiến dịch còn triển khai đo điện tim, đo chức năng hô hấp nhằm phát hiện các bệnh như phổi tắc nghẽn, hen suyễn.

Người trên 60 tuổi được xét nghiệm đường huyết, tư vấn sức khỏe và cách phòng bệnh. Đồng thời tầm soát lao tiềm ẩn, nhất là những người tiếp xúc với bệnh nhân lao, qua đó xét nghiệm, chẩn đoán và đưa vào điều trị khi cần thiết”.

Đặc biệt, trong chiến dịch, các bác sĩ Bệnh viện Phổi Đồng Tháp còn trực tiếp truyền thông cho người dân về bệnh lao; cách nhận biết triệu chứng nghi ngờ mắc lao, phát hiện sớm ca bệnh và phòng, chống lây nhiễm. Từ đó, người dân có thêm kiến thức về bệnh lao để chủ động khám, phát hiện, điều trị kịp thời, góp phần bảo vệ sức khỏe bản thân và cộng đồng.

NÂNG CAO HIỆU QUẢ THU DUNG, ĐIỀU TRỊ

Bên cạnh đó, Bệnh viện Phổi Đồng Tháp còn thực hiện tốt công tác thu dung, điều trị bệnh nhân lao. Bệnh viện đã đẩy mạnh phát triển đơn vị nội trú nhằm nâng cao chất lượng chẩn đoán, phát hiện sớm, điều trị, quản lý bệnh lao và điều trị các di chứng hậu lao.

Song song đó, phát triển một số chuyên ngành chuyên sâu như: Phẫu thuật nội soi lồng ngực, nội soi phế quản can thiệp, đang phát triển thêm hồi sức tích cực để tập trung điều trị những bệnh nhân lao phổi nặng, đang quản lý, theo dõi điều trị cho bệnh nhân hen suyễn, phổi tắc nghẽn mãn tính.

Những ngày qua, chị Nguyễn Thị Thanh N. (26 tuổi) ngụ ấp Bình Trung, xã Bình Thành phải nhập viện điều trị lao phổi. Chị N. chia sẻ: “Trước đó, tôi ho nhiều, đau ngực, sụt cân, ăn uống kém nên đến Bệnh viện Phổi Đồng Tháp khám và phát hiện mắc lao phổi. Lúc biết bệnh, tôi rất bất ngờ, lo lắng. Qua 1 tuần được điều trị tại bệnh viện, sức khỏe của tôi đã ổn định”.

Bệnh lao là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, lây nhanh, không di truyền mà do người bệnh tiếp xúc với vi-rút lao hoặc làm việc trong môi trường độc hại. Nếu bệnh nhân không phát hiện bệnh sớm và điều trị kịp thời có thể dẫn đến tử vong.

Đặc biệt, bệnh lao ở trong cộng đồng rất nguy hiểm dễ lây lan, nếu một người mắc lao không điều trị ở trong cộng đồng sẽ lây bệnh cho nhiều người.

Tiến sĩ, bác sĩ Chuyên khoa II Nguyễn Hữu Thành, Giám đốc Bệnh viện Phổi Đồng Tháp, thành viên Chương trình chống lao Quốc gia cho biết, thời gian qua, công tác phòng, chống bệnh lao trong tỉnh nhận được sự quan tâm của cả hệ thống chính trị.

Tuy nhiên, người bệnh lao còn tâm lý e ngại giấu bệnh, mặc cảm và sự kỳ thị của xã hội đối với người bệnh; hoặc người bệnh lên tuyến trên điều trị nên cơ sở y tế địa phương không quản lý được tình trạng bệnh của bệnh nhân; sự gia tăng của các bệnh nền như: Tiểu đường, viêm dạ dày, viêm khớp cũng làm tăng nguy cơ mắc lao ở người già; tỷ lệ người trẻ mắc lao phổi hiện nay tăng…

Những yếu tố này phần nào gây khó khăn trong việc thực hiện đạt mục tiêu chấm dứt bệnh lao trên địa bàn tỉnh vào năm 2030.

Hưởng ứng Ngày Thế giới phòng, chống lao năm 2026 (24-3) với chủ đề “Phát hiện lao gắn với khám sức khỏe định kỳ cho mỗi người dân”, ngành Y tế kêu gọi các cấp, các ngành và người dân nâng cao nhận thức, chủ động phòng, chống bệnh lao nhằm tiến tới mục tiêu chấm dứt bệnh lao vào năm 2030.

Cũng theo Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Hữu Thành, hiện nay, ngành Y tế, Chương trình chống lao tỉnh đang tiếp tục thực hiện các chiến dịch tầm soát chủ động trong cộng đồng để tăng tỷ lệ phát hiện bệnh lên trên 80%.

Việc tầm soát được thực hiện định kỳ hằng năm và lặp lại nhiều lần để không bỏ sót ca bệnh trong cộng đồng.

Phát triển các kỹ thuật chuyên sâu trong điều trị lao; tập trung điều trị các di chứng sau khi khỏi lao như: Nấm phổi, giãn phế quản để đảm bảo sức khỏe lâu dài cho người dân; nâng cao vai trò của các cơ sở y tế trong khám chữa bệnh, phát hiện bệnh lao chủ động cho người dân; đẩy mạnh công tác truyền thông về bệnh lao trong cộng đồng…. nhằm phấn đấu đạt mục tiêu chấm dứt bệnh lao trên địa bàn tỉnh vào năm 2030.

MỸ XUYÊN