Du lịch Lào Cai: Biến di sản thành tài sản để đột phá
Biến di sản thành tài sản là một trong những chiến lược trọng tâm của tỉnh Lào Cai để hiện thực hóa mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, mang tính đột phá trong giai đoạn 2026 – 2030.
Lào Cai hiện đang sở hữu 56 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và kho tàng văn hóa đồ sộ của hơn 30 dân tộc. Quan điểm của tỉnh rất rõ ràng: Văn hóa là nền tảng, nhưng bảo tồn không thể chỉ là khẩu hiệu suông, mà phải gắn liền với lợi ích kinh tế của cộng đồng.
Theo đó, ngành Văn hóa, Thể Thao và Du lịch tỉnh đã và đang tham mưu chính sách hỗ trợ trực tiếp cho các đội văn nghệ, câu lạc bộ thể thao ở cơ sở. Với khoảng 3.000 câu lạc bộ tại 99 xã, phường, nếu không có kinh phí duy trì thì rất khó hoạt động hiệu quả. Bên cạnh đó là chính sách đãi ngộ cho các nghệ nhân những người đang nắm giữ hồn cốt dân tộc.
Các di sản văn hóa phi vật thể đang là điểm nhấn trong các hoạt động du lịch của Lào Cai thời gian qua.
Chị Thạch Thị Xinh, người dân thôn Khuân Đát, xã Yên Thành, tỉnh Lào Cai phấn khởi cho biết: "Đội văn nghệ chúng tôi thành lập xong thì cũng đã có kinh phí để duy trì hoạt động, từ năm 2019 đến giờ chúng tôi hoạt động thường xuyên, tập những tiết mục mang bản sắc dân tộc Cao Lan là chính. Xã bây giờ cũng đã có khu du lịch nên chúng tôi rất vui, đội văn nghệ của chúng tôi được tham gia vào các chương trình văn hóa, văn nghệ, giao lưu phục vụ du khách".
Thực tế chứng minh, du khách đến Lào Cai khao khát được trải nghiệm sự nguyên bản trong văn hóa bản địa. Họ muốn hòa mình vào lễ hội Gầu Tào, Lồng Tồng; ngắm mùa nước đổ trên ruộng bậc thang Mù Cang Chải; muốn mua những tấm thổ cẩm do chính tay người dân thêu thùa, hay ở trong những ngôi nhà trình tường của người Hà Nhì, nhà sàn của người Thái....
Chị Nguyễn Hồng Anh, du khách đến từ Hà Nội chia sẻ: "Đến đây nhóm chúng tôi được trải nghiệm cuộc sống của người bản địa rất là độc đáo. Chúng tôi cũng thu được rất nhiều bài học thực tế về văn hóa bản địa, phục vụ cho chuyên ngành của mình".
Xòe Thái - di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại - được giữ gìn, phát huy trong các hoạt động du lịch ở địa phương.
Thực tế cũng cho thấy, khi người dân thấy văn hóa của mình làm ra tiền, bán được sản phẩm thủ công, đón được khách đến homestay, họ sẽ tự giác gìn giữ. Đó chính là cách Lào Cai biến di sản thành tài sản, để văn hóa vừa là mục tiêu, vừa là động lực phát triển kinh tế xã hội. Chị Hà Thị Chinh, chủ Homestay Cương Chinh ở tổ dân phố Đêu 2, phường Nghĩa Lộ, tỉnh Lào Cai cho biết: "Qua mô hình homestay này, gia đình tôi tiêu thụ các thực phẩm sạch của đồng bào dân tộc Thái ở đây chế biến ra. Ngoài ra là nơi tiêu thụ sản phẩm truyền thống như dệt thổ cảm và nghề đan lát".
Ông Dương Tuấn Nghĩa - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai chia sẻ về những định hướng phát triển du lịch của địa phương
Ông Dương Tuấn Nghĩa, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai cho biết: Sau sáp nhập hai tỉnh Yên Bái và Lào Cai, với không gian phát triển du lịch được mở rộng bao la, tỉnh Lào Cai lấy Sa Pa – thương hiệu đã định vị trên bản đồ quốc tế – làm trung tâm, từ đó kết nối lan tỏa sang các "vệ tinh" như Bắc Hà, Y Tý và đặc biệt là vùng đất mới sáp nhập như Mù Cang Chải, Trạm Tấu, Nghĩa Lộ… Trong không gian ấy, các di sản chính là điểm nhấn để du lịch cất cánh:
"Di sản văn hóa phi vật thể bao gồm rất nhiều loại hình, như lễ hội, phong tục tập quán, nghề thủ công... Tất cả là nguồn tài nguyên vô vùng quan trọng để phát triển du lịch. Chúng tôi vẫn đang tiếp tục tham mưu cho tỉnh có những cơ chế, chính sách phù hợp nhất để thúc đẩy và cũng phối hợp với các địa phương nhận diện được giá trị của các di sản văn hóa trong định hướng phát triển kinh tế, xã hội của các địa phương", ông Dương Tuấn Nghĩa nói.
Với nhiều giải pháp, trong đó có phương châm biến di sản thành tài sản, tỉnh Lào Cai đặt mục tiêu đón 15 triệu lượt khách và đạt doanh thu trên 70.000 tỷ đồng vào năm 2030.
