Đưa mục tiêu 1,14 triệu căn nhà ở xã hội về đích đúng hạn

Nhu cầu về nhà ở xã hội rất lớn - Ảnh minh hoạ: Phan Nam

Theo ông Hà Quang Hưng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng), thời gian qua, bên cạnh phát triển nhà ở thương mại, Việt Nam đã đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho công nhân, nhằm chăm lo và tạo điều kiện về chỗ ở cho người thu nhập thấp - những đối tượng khó có khả năng tự lo nơi ở cho bản thân và gia đình nếu không có sự hỗ trợ.

“Chúng ta đã tạo hành lang thể chế, pháp lý tương đối đầy đủ, đồng bộ và thông thoáng, qua đó hỗ trợ, khuyến khích doanh nghiệp tham gia phát triển nhà ở xã hội. Các chính sách ưu đãi gồm miễn tiền sử dụng đất, miễn, giảm thuế VAT, thuế thu nhập doanh nghiệp; hỗ trợ đầu tư hạ tầng kỹ thuật trong và ngoài dự án; cho vay ưu đãi với lãi suất thấp...”, ông Hưng cho biết.

Đặc biệt, sau khi Nghị quyết số 201/2025/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội và các nghị định hướng dẫn được ban hành, nhiều điểm nghẽn đã được tháo gỡ, đồng thời thủ tục hành chính về quy hoạch, đất đai, đầu tư, xây dựng... đối với các dự án nhà ở xã hội được cắt giảm, cải cách. Đây được xem là cơ sở quan trọng để thực hiện mục tiêu đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội đến năm 2030.

ĐÃ ĐẠT ĐƯỢC 77% CHỈ TIÊU CỦA ĐỀ ÁN

Báo cáo kết quả thực hiện Đề án 1 triệu căn nhà ở xã hội vừa được Bộ Xây dựng công bố cho thấy lũy kế đến nay, cả nước đang triển khai 875 dự án nhà ở xã hội với tổng quy mô 773.457 căn, tổng mức đầu tư khoảng 637.019 tỷ đồng.

Trong đó, 289 dự án đã hoàn thành với quy mô 197.805 căn, tổng mức đầu tư khoảng 162.912 tỷ đồng; 270 dự án đã khởi công xây dựng, quy mô 270.409 căn, tổng mức đầu tư khoảng 222.709 tỷ đồng; 316 dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, quy mô 305.243 căn, tổng mức đầu tư khoảng 251.938 tỷ đồng.

Như vậy, tổng số căn hộ thuộc các dự án đã hoàn thành, khởi công hoặc được chấp thuận chủ trương đầu tư hiện đạt khoảng 773.000 căn, tương đương 77% chỉ tiêu của Đề án.

Bên cạnh đó, cả nước đã quy hoạch 1.986 vị trí với tổng diện tích khoảng 10.279 ha đất dành cho phát triển nhà ở xã hội. Trong đó có 944 quỹ đất độc lập, khoảng 6.047 ha; 837 quỹ đất 20% trong các dự án nhà ở thương mại, khoảng 3.174 ha; 123 quỹ đất dành cho lực lượng vũ trang nhân dân, khoảng 475 ha; và 82 quỹ đất nhà lưu trú công nhân, khoảng 583 ha.

Đáng chú ý, nhiều địa phương đã chủ động bố trí quỹ đất tại những vị trí thuận lợi, gần các trung tâm đô thị, khu công nghiệp, đồng thời bảo đảm hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội. Những địa phương có quỹ đất lớn gồm Đồng Nai với 1.723 ha, TP. Hồ Chí Minh 1.740 ha, Hà Nội 1.555 ha, Bắc Ninh 754 ha, Tây Ninh 570 ha và Quảng Ngãi 461 ha.

Không chỉ các dự án đang triển khai, nhiều địa phương, đặc biệt là Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, đang thực hiện các giải pháp đột phá nhằm sớm khởi công thêm nhiều dự án nhà ở xã hội và đẩy nhanh tiến độ thực hiện.

Tại Hà Nội, thành phố lên kế hoạch khởi công 114 dự án nhà ở trong 6 tháng cuối năm 2026. Chủ tịch UBND thành phố đã ban hành Chỉ thị số 16/CT-UBND ngày 20/7/2026, yêu cầu cắt giảm tối thiểu 50% thời gian giải quyết thủ tục hành chính, đồng thời áp dụng cơ chế “làn xanh” đối với các hồ sơ liên quan đến quy hoạch, đầu tư, đất đai và xây dựng nhà ở xã hội.

Chỉ thị cũng phân công cụ thể trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị trong quá trình thực hiện, nhằm hạn chế tình trạng hồ sơ chậm trễ, kéo dài. Thành phố đồng thời thành lập Tổ công tác đặc biệt về triển khai đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, có nhiệm vụ theo dõi, chỉ đạo và thúc đẩy tiến độ các dự án; tổng hợp, rà soát và kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc về thủ tục hành chính, quy hoạch, đầu tư, đất đai và xây dựng.

Tổ công tác cũng tập trung xử lý các vấn đề về giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ tái định cư, nguồn vốn, chính sách ưu đãi thuế; đồng thời kiến nghị biện pháp xử lý đối với những dự án chậm tiến độ, không bảo đảm chất lượng hoặc vi phạm quy định pháp luật. Lãnh đạo thành phố yêu cầu các sở, ngành và địa phương xác định rõ trách nhiệm, tập trung phối hợp tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, cũng như công tác lập, thẩm định và phê duyệt quy hoạch theo thẩm quyền.

Tại TP. Hồ Chí Minh, thành phố cũng đang áp dụng các cơ chế đặc thù, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và mở rộng quỹ đất nhằm gia tăng nguồn cung nhà ở xã hội.

Theo kế hoạch được Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh thông tin tại cuộc họp báo kinh tế - xã hội định kỳ chiều ngày 13/8/2026, từ nay đến đầu năm 2027, thành phố dự kiến khởi công một số lượng lớn dự án nhà ở xã hội.

Cụ thể, vào dịp Quốc khánh 2/9, thành phố dự kiến khởi công 5 dự án với khoảng 10.000 căn. Trong quý 3/2026, dự kiến khởi công 57 dự án, quy mô khoảng 56.400 căn; quý 4/2026 tiếp tục khởi công 40 dự án với tổng quy mô khoảng 40.000 căn. Sang quý 1 và quý 2/2027, dự kiến có thêm 53 dự án được khởi công, với quy mô khoảng 80.500 căn.

Ông Nguyễn Văn Hoan, Phó trưởng phòng Phát triển đô thị, Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh, cho biết từ đầu năm đến nay, thành phố đã có 10 dự án nhà ở xã hội khởi công, với quy mô 11.362 căn.

Lũy kế hiện có 22 dự án đang thi công, quy mô khoảng 19.878 căn, đạt 69,7% chỉ tiêu 28.500 căn trong năm 2026. Việc đồng loạt triển khai các dự án trong thời gian tới được kỳ vọng tạo nền tảng để TP. Hồ Chí Minh thực hiện mục tiêu phát triển 199.400 căn nhà ở xã hội đến năm 2030 theo chỉ tiêu Chính phủ giao.

NGUỒN CUNG VẪN HẠN CHẾ SO VỚI NHU CẦU

Mặc dù công tác phát triển nhà ở xã hội đã có những chuyển biến tích cực, Bộ Xây dựng đánh giá nguồn cung thực tế đưa ra thị trường vẫn còn hạn chế, chưa đáp ứng tương xứng nhu cầu rất lớn của công nhân, người lao động và các đối tượng thu nhập thấp tại các đô thị, khu công nghiệp.

Một số địa phương chưa thực sự quan tâm đến phát triển nhà ở xã hội, chưa bố trí ngân sách cho công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và đầu tư hạ tầng kỹ thuật để tạo quỹ đất sạch, giao cho chủ đầu tư triển khai dự án. Trong khi đó, nhiều vị trí được quy hoạch làm nhà ở xã hội lại nằm xa trung tâm đô thị, khu, cụm công nghiệp; mạng lưới giao thông kết nối còn hạn chế, gây khó khăn cho việc đi lại, sinh hoạt và làm việc của người dân...

Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 35+36-2026 phát hành ngày 31/08/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây: 

Link:  https://premium.vneconomy.vn/dat-mua/an-pham/tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-3536-2026.htm