Đưa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng vào cuộc sống Nâng cao hiệu quả thực thi từ chính quyền cơ sở

Tại Hà Nội, việc các xã, phường nhanh chóng ổn định mô hình chính quyền địa phương 2 cấp chính là hành động hiện thực hóa chủ trương của Đảng, tạo nền tảng quan trọng để rút ngắn khoảng cách từ nghị quyết đến thực tiễn, qua đó xây dựng nền hành chính kiến tạo, nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Giải quyết thủ tục cho người dân tại Điểm phục vụ hành chính công Bạch Mai. Ảnh: Đỗ Tâm

Đổi mới quản trị để đáp ứng yêu cầu mới

Nghị quyết Đại hội XIV đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đi đôi với kiểm soát quyền lực, nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu; tăng cường gắn kết giữa công tác chỉ đạo, điều hành với kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình. Trong dòng chảy đó, chính quyền địa phương 2 cấp là bước điều chỉnh quan trọng nhằm rút ngắn khoảng cách từ chủ trương đến hành động, từ nghị quyết đến thực tiễn. Tinh thần “nói là làm, làm ngay, làm quyết liệt, làm đến nơi đến chốn” để bộ máy thực sự “chạy nhanh hơn” đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên mới của dân tộc.

Phát biểu tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ hai, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá, sau gần 1 năm triển khai, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã vượt qua giai đoạn khởi động ban đầu, bước đầu định hình cơ chế vận hành tương đối ổn định, thông suốt và đang chuyển sang giai đoạn nâng cao chất lượng thực thi, hướng tới hiệu lực, hiệu quả thực chất.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, để mô hình này phát huy đầy đủ giá trị, cần đặt trong chỉnh thể thống nhất của nền quản trị quốc gia, với nguyên lý xuyên suốt: Trung ương mạnh về định hướng chiến lược, hoàn thiện thể chế và giám sát; địa phương mạnh về tổ chức thực hiện, trong đó cấp xã giữ vai trò then chốt, quyết định chất lượng vận hành của toàn hệ thống.

Tinh thần ấy đang được Hà Nội cụ thể hóa bằng việc đồng thời triển khai sắp xếp tổ chức bộ máy tại 126 xã, phường gắn với đổi mới phương thức điều hành theo hướng rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền và tăng tính chủ động cho cơ sở. Ban Thường vụ Thành ủy đã tăng cường chỉ đạo các địa phương, cơ quan, đơn vị thực hiện nghiêm các chỉ thị về nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy; đề cao vai trò, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, nhất là người đứng đầu trong giai đoạn phát triển mới của Thủ đô.

Thực tế cho thấy, nơi nào bộ máy sớm ổn định, phân công rõ người, rõ việc, việc triển khai nghị quyết vào thực tiễn diễn ra nhanh hơn và hiệu quả hơn. Tại xã Trung Giã, sau khi tiếp nhận thêm nhiều nhiệm vụ phân cấp, phân quyền, địa phương đã nhanh chóng kiện toàn trung tâm phục vụ hành chính công, bố trí lại đội ngũ cán bộ, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong tiếp nhận và xử lý hồ sơ cho người dân. Địa phương xác định ưu tiên hàng đầu là nhanh chóng hoàn thiện quy chế vận hành, phân công trách nhiệm rõ ràng và giữ nhịp hoạt động thông suốt ngay từ cơ sở.

Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc xã Trung Giã Nguyễn Thị Kim Tuyến cho biết, hiện nay xã thực hiện 425 thủ tục hành chính, trong đó có 237 thủ tục trực tuyến toàn trình; UBND xã đã ủy quyền giải quyết 53 thủ tục hành chính giúp nâng cao tính chủ động của cấp xã, giảm khâu trung gian, tăng hiệu quả quản lý và chất lượng phục vụ nhân dân. Xã đẩy mạnh xử lý các vấn đề môi trường dân sinh. Chất lượng cung cấp dịch vụ công có chuyển biến tích cực; 100% cán bộ, công chức sử dụng chữ ký số và xử lý văn bản trên môi trường điện tử. Khi giảm được tầng nấc trung gian và ổn định được mô hình vận hành, chính quyền cơ sở có điều kiện chủ động hơn trong giải quyết công việc, từng bước tăng cường trách nhiệm của từng cán bộ với người dân.

Tại phường Dương Nội, hiệu quả của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp thể hiện qua các kết quả tăng trưởng kinh tế - xã hội. Sau khi ổn định tổ chức bộ máy, công tác an sinh xã hội được bảo đảm; cơ cấu kinh tế của phường chuyển dịch theo đúng định hướng, mở ra dư địa mới cho kinh tế đô thị, thương mại, dịch vụ và cải thiện chất lượng sống của người dân trên địa bàn. Nhiều chỉ tiêu kinh tế đạt kết quả tích cực. Riêng 4 tháng đầu năm 2026, tổng thu ngân sách của phường Dương Nội đạt hơn 2.053 tỷ đồng, tương đương 81,7% dự toán năm.

Song song với phát triển kinh tế, địa phương tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn về hạ tầng, đẩy nhanh tiến độ đầu tư công, mở rộng giao thông kết nối và tạo mặt bằng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. Đây được xem là nền tảng quan trọng để phường hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố Hà Nội lần thứ XVIII.

Xây dựng đội ngũ cán bộ vì nhân dân phục vụ

Đại hội XIV của Đảng tiếp tục khẳng định: Xây dựng đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực, uy tín, ngang tầm nhiệm vụ là trọng tâm của công tác xây dựng Đảng, là “then chốt của then chốt”.

Trên cơ sở đó, cùng với việc sắp xếp, tinh gọn bộ máy, yêu cầu về chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở cũng được đặt ra rõ nét hơn trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Bởi cấp xã, phường là nơi trực tiếp tổ chức thực hiện các chủ trương, nghị quyết của Đảng; cán bộ xã, phường hiện nay là lực lượng thực thi chính sách tại cơ sở, từ phát triển kinh tế - xã hội, chuyển đổi số, giải phóng mặt bằng, cải cách hành chính đến giải quyết các vấn đề dân sinh.

Tại phường Bạch Mai, sau sắp xếp đơn vị hành chính, phường đã rà soát, điều chuyển và bố trí cán bộ phù hợp với năng lực, sở trường; đồng thời xây dựng đội ngũ công chức theo hướng đa năng, đa nhiệm để đáp ứng yêu cầu công việc mới. Trong bối cảnh khối lượng công việc tăng cao, cán bộ cơ sở không thể chỉ làm đúng phần việc chuyên môn hẹp như trước mà phải có khả năng phối hợp liên ngành, xử lý công việc linh hoạt và thích ứng nhanh với chuyển đổi số.

Theo Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Bạch Mai Trần Quyết Thắng, phường triển khai phương thức điều hành theo nguyên tắc “6 rõ, 1 xuyên suốt”: Rõ việc, rõ người, rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ sản phẩm; mỗi nhiệm vụ chỉ có một đầu mối chủ trì, một cá nhân chịu trách nhiệm chính đến cùng. Địa phương đang từng bước áp dụng phương pháp quản trị hiện đại và đánh giá cán bộ trên phần mềm điện tử nhằm tăng tính minh bạch, định lượng trong đánh giá cán bộ, thay cho phương thức đánh giá cảm tính trước đây.

Trong khi đó, xã Trung Giã triển khai công tác kiểm điểm, đánh giá cán bộ theo hướng công khai, minh bạch và gắn trực tiếp với kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị. Tuy nhiên, qua ghi nhận cũng cho thấy nhiều áp lực đang đặt lên đội ngũ cán bộ cơ sở. Bà Nguyễn Thị Kim Tuyến chia sẻ, khó khăn hiện nay là đội ngũ cán bộ, công chức đã được kiện toàn nhưng vẫn thiếu nhân lực có chuyên môn ở một số lĩnh vực, còn lúng túng khi tiếp cận với yêu cầu nhiệm vụ mới.

Tại các địa phương khác, một bộ phận cán bộ vẫn còn hạn chế về kỹ năng số, kỹ năng điều hành theo hướng kiến tạo phát triển và khả năng xử lý các tình huống phức tạp ở cơ sở. Hạn chế này cũng được chỉ rõ tại Nghị quyết số 09-NQ/TU ngày 5-5-2026 của Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố Hà Nội về nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp cơ sở nhiệm kỳ 2025-2030 và những năm tiếp theo.

Trước yêu cầu đó, Thành ủy Hà Nội đặt mục tiêu xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp của hệ thống chính trị thành phố thật sự tiêu biểu về bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, năng lực, trình độ, tính chuyên nghiệp và tinh thần đổi mới, sáng tạo. Thành phố sẽ đẩy mạnh đào tạo kỹ năng số, năng lực quản trị và khả năng xử lý tình huống thực tiễn cho đội ngũ cán bộ cơ sở; triển khai hệ thống quản trị OKR/KPI (Chỉ số đánh giá hiệu quả công việc/Mục tiêu và kết quả then chốt) gắn với đánh giá cán bộ nhằm chuyển đổi căn bản phương pháp đánh giá từ “định tính” sang “định lượng”… Cùng với siết chặt kỷ luật, kiểm soát quyền lực, thành phố cũng đặt yêu cầu bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, qua đó tạo động lực đổi mới trong toàn hệ thống chính trị.

Khi bộ máy được vận hành thông suốt, trách nhiệm được làm rõ và đội ngũ cán bộ thực sự đặt người dân ở vị trí trung tâm, khoảng cách từ nghị quyết đến thực tiễn cũng được rút ngắn hơn. Đó chính là nền tảng quan trọng để Hà Nội hiện thực hóa các mục tiêu phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới theo Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.