Dùng morphin vẫn không hết đau, bệnh nhân ung thư tìm lại giấc ngủ sau 2 tuần

Từng đau đến mức không thể nằm thẳng, mất ngủ nhiều đêm dù đã dùng morphin, nữ bệnh nhân 66 tuổi mắc ung thư túi mật tái phát đã tìm lại giấc ngủ sau hơn 2 tuần điều trị kiểm soát đau.

Đau xuyên đêm, dùng morphin vẫn không kiểm soát được

Bệnh nhân A.T.H. (66 tuổi) nhập viện trong tình trạng ung thư túi mật tái phát. Khối u đã lan sang gan, gây tắc mật và viêm nặng, khiến những cơn đau xuất hiện gần như liên tục.

Cơn đau dữ dội đến mức người bệnh không thể nằm thẳng, chỉ có thể nằm nghiêng hoặc ngồi cố định một tư thế trong nhiều giờ. Ban đêm, thay vì được nghỉ ngơi, bệnh nhân tiếp tục bị những cơn đau hành hạ, giấc ngủ bị gián đoạn, thể trạng và tinh thần ngày càng suy kiệt.

Bệnh nhân A.T.H. nhập viện trong tình trạng đau dữ dội, mất ngủ kéo dài và suy kiệt thể trạng. Ảnh: 

Trước đó, người bệnh đã trải qua một hành trình điều trị kéo dài với phẫu thuật cắt túi mật và 4 đợt hóa trị tại một cơ sở y tế khác. Tuy nhiên, hóa trị phải dừng lại do tác dụng phụ nặng.

Khi bệnh tái phát kèm tình trạng viêm, bệnh nhân được phối hợp 2-3 loại thuốc giảm đau, trong đó có morphin. Thế nhưng, hiệu quả kiểm soát đau vẫn không kéo dài. Chỉ khoảng 4 giờ sau khi dùng thuốc, những cơn đau dữ dội lại xuất hiện.

Gia đình đưa người bệnh đến Trung tâm Ung bướu, Xạ trị và Y học hạt nhân Quốc tế - Bệnh viện Đa khoa Phương Đông với mong muốn kiểm soát được cơn đau, cải thiện thể trạng để tiếp tục điều trị.

Vì sao không tiếp tục tăng thuốc giảm đau?

Trực tiếp điều trị cho bệnh nhân, BS.CKI Ninh Công Vi - Phó Giám đốc Trung tâm Ung bướu, Xạ trị và Y học hạt nhân Quốc tế Phương Đông - nhận định kiểm soát cơn đau là thách thức lớn nhất trong trường hợp này.

Theo bác sĩ, bệnh nhân đã được sử dụng nhiều nhóm thuốc giảm đau nhưng hiệu quả không đáp ứng như mong muốn. Việc tiếp tục tăng liều thuốc giảm đau mạnh trong khi hiệu quả cải thiện không đáng kể có thể làm gia tăng nguy cơ tác dụng phụ.

Đây cũng là vấn đề thường gặp trong chăm sóc người bệnh ung thư tiến triển: không phải cứ đau nhiều là tiếp tục tăng thuốc giảm đau.

Bác sĩ cần đánh giá nguyên nhân gây đau, vị trí tổn thương, mức độ chèn ép và tình trạng toàn thân để lựa chọn phương pháp phù hợp.

Trong trường hợp này, khối u vùng rốn gan là một trong những nguyên nhân gây đau và chèn ép. Sau khi hội chẩn, ê-kíp điều trị quyết định lựa chọn xạ trị triệu chứng ngắn ngày vào vùng tổn thương, với mục tiêu giảm đau và kiểm soát triệu chứng.

Cách tiếp cận này giúp tác động trực tiếp vào nguyên nhân gây đau thay vì chỉ tập trung vào việc sử dụng thuốc để làm giảm cảm giác đau.

Sau hơn 2 tuần, người bệnh tìm lại được giấc ngủ

Sau khoảng 2 tuần điều trị, tình trạng bệnh nhân có những chuyển biến tích cực. Từ chỗ đau đến mức không thể ngủ, người bệnh bắt đầu có thể ngủ vào ban đêm. Nhu cầu sử dụng thuốc giảm đau mạnh giảm rõ rệt, thể trạng từng bước được cải thiện.

Khi cơn đau được kiểm soát, người bệnh có điều kiện ăn uống, nghỉ ngơi và phục hồi thể lực tốt hơn. Đây là tiền đề quan trọng để tiếp tục những bước điều trị tiếp theo.

“Ở những bệnh nhân ung thư giai đoạn tiến triển, kiểm soát đau đóng vai trò rất quan trọng. Khi triệu chứng được cải thiện, người bệnh ăn uống, nghỉ ngơi tốt hơn, phục hồi thể trạng và có thêm điều kiện để tiếp tục các phương pháp điều trị”, BS.CKI Ninh Công Vi cho biết.

Các khối u thu nhỏ rõ rệt sau điều trị, cho thấy tín hiệu đáp ứng tích cực với phác đồ. Ảnh: BVCC

Theo chuyên gia, chăm sóc giảm nhẹ không đồng nghĩa với việc ngừng điều trị ung thư. Ngược lại, kiểm soát các triệu chứng như đau, khó thở, buồn nôn, mất ngủ, suy kiệt... có thể giúp người bệnh có chất lượng sống tốt hơn và đủ thể trạng để tiếp tục các phương pháp điều trị phù hợp.

Đừng cố chịu đau vì nghĩ “ung thư thì phải đau”

Từ trường hợp trên, các chuyên gia khuyến cáo người bệnh ung thư không nên âm thầm chịu đựng những cơn đau kéo dài hoặc tự ý tăng liều thuốc giảm đau khi thuốc không còn hiệu quả.

Đặc biệt, khi cơn đau xuất hiện với tần suất ngày càng dày, mức độ tăng lên, làm người bệnh mất ngủ, không ăn uống được, hạn chế vận động hoặc phải liên tục thay đổi tư thế để giảm đau, cần thông báo sớm cho bác sĩ.

Đau ở người bệnh ung thư có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau như khối u chèn ép, xâm lấn các cơ quan hoặc thần kinh, viêm, biến chứng của điều trị hay các bệnh lý khác đi kèm. Vì vậy, xác định đúng nguyên nhân gây đau là bước quan trọng để lựa chọn phương pháp kiểm soát phù hợp.

Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể phối hợp thuốc giảm đau với các phương pháp can thiệp khác, trong đó có xạ trị giảm nhẹ nhằm kiểm soát các tổn thương gây đau. Điều quan trọng là người bệnh cần được đánh giá toàn diện thay vì chỉ tăng thuốc theo mức độ đau.