E-magazine Tạo động lực mới cho phát triển

Báo và phát thanh, truyền hình Gia Lai trân trọng giới thiệu 3 nghị quyết này.

Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Gia Lai thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 được HĐND tỉnh thông qua là dấu mốc quan trọng sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, hợp nhất không gian phát triển giữa tỉnh Gia Lai và tỉnh Bình Định trước đây. Quy hoạch không chỉ xác lập tầm nhìn phát triển mới cho tỉnh mà còn mở ra dư địa khai thác hiệu quả các tiềm năng, lợi thế, tạo nền tảng thực hiện mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững trong giai đoạn tới.

Quy hoạch xác định mục tiêu phát triển nhanh, bền vững trên cơ sở phát huy lợi thế của không gian phát triển mới; lấy KHCN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh làm động lực tăng trưởng, gắn phát triển kinh tế với bảo đảm quốc phòng - an ninh, hướng tới tăng trưởng 2 con số trong giai đoạn 2026-2030.

Đến năm 2030, Gia Lai phấn đấu trở thành trung tâm công nghiệp chế biến - chế tạo, năng lượng tái tạo, nông nghiệp công nghệ cao, du lịch biển - cao nguyên, chip bán dẫn và trí tuệ nhân tạo của vùng và cả nước; trở thành tỉnh phát triển khá.

Một số chỉ tiêu chủ yếu gồm: Tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) bình quân khoảng 10,5%/năm; GRDP bình quân đầu người đạt 5.900-6.000 USD; thu ngân sách trên 41.000 tỷ đồng; kim ngạch xuất khẩu giai đoạn 2026-2030 đạt trên 17 tỷ USD; kinh tế số chiếm khoảng 30% GRDP, kinh tế biển khoảng 20%; đón 18,5 triệu lượt khách du lịch, trong đó có 1,1 triệu lượt khách quốc tế; tỷ lệ đô thị hóa trên 45%.

Tầm nhìn đến năm 2050, Gia Lai hướng tới trở thành tỉnh giàu có, đáng sống và là trung tâm kinh tế biển lớn của cả nước.

Điểm nhấn của quy hoạch là tổ chức không gian phát triển theo mô hình “Ba trục hành lang động lực - Hai khu kinh tế - Ba khu vực động lực - Bốn vùng kinh tế”. Trong đó, ba hành lang động lực gồm hành lang Đông - Tây theo QL 19 và cao tốc Quy Nhơn - Pleiku; hành lang kinh tế biển phía Đông; hành lang phía Tây theo QL 14 và QL 25.

Hai khu kinh tế gồm Khu kinh tế Nhơn Hội và Khu kinh tế Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh. Ba khu vực động lực gồm khu vực phía Đông, phía Bắc ven biển và phía Tây. Bốn vùng kinh tế được định hướng phát triển theo lợi thế về công nghiệp, dịch vụ, du lịch, kinh tế cửa khẩu, nông nghiệp công nghệ cao và bảo tồn di sản, tạo nền tảng phát triển cân bằng, bền vững trong giai đoạn mới.

Ông Trần Cang - Giám đốc Sở Tài chính:

Quy hoạch cho giai đoạn phát triển bứt phá

Trước khi thực hiện chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, tỉnh Bình Định và tỉnh Gia Lai (cũ) đều đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Ở đó, đã định hướng phát huy lợi thế, tiềm năng để phát triển trong không gian mỗi tỉnh cũ. Việc sáp nhập 2 tỉnh thành tỉnh Gia Lai (mới), tạo ra không gian mới.

Cần có điều chỉnh quy hoạch mà ở đó không chỉ phát huy tiềm năng, lợi thế của mỗi tỉnh trước đây, còn cần phát huy sự tương hỗ giữa Đông - Tây trong không gian mới, quyết tâm chính trị mới, đưa Gia Lai trở thành một tỉnh phát triển khá của khu vực với tăng trưởng GRDP 2 con số. Đó chính là sự cần thiết phải điều chỉnh quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Sau khi HĐND tỉnh thông qua Nghị quyết điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Gia Lai thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, đối với tỉnh còn nhiều việc phải làm. Trước mắt phải tập trung hoàn thiện hồ sơ để trình cấp có thẩm quyền phê duyệt theo quy định, công bố quy hoạch, tuyên truyền giới thiệu Quy hoạch tỉnh đến mọi cấp mọi ngành hiểu rõ những định hướng phát triển và các giải pháp cơ bản của Quy hoạch, đồng thời phải ban hành kế hoạch tổ chức triển khai thực hiện Quy hoạch ngay năm 2026 và những năm tiếp theo.

Để làm được điều này, phải bằng một quyết tâm chính trị cao của cả hệ thống chính trị, của các cơ quan, của mọi ngành, mọi cấp, phải thực hiện cho được các giải pháp đột phá.đó là: Đột phá về thể chế và xây dựng chính quyền kiến tạo; đột phá đầu tư hạ tầng kết cấu (giao thông, thủy lợi, cảng, logistics, hạ tầng số); đẩy mạnh KHCN, chuyển đổi số; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Phải huy động mọi nguồn lực của toàn xã hội, nguồn lực trong nước và nguồn lực của nước ngoài, nguồn lực của Trung ương, của tỉnh, của cơ sở, của các thiết chế tài chính quốc tế, của các tập đoàn đầu tư trong và ngoài nước, của DN, của nhân dân, của toàn xã hội; mà ở đó, nguồn lực của nhà nước là đầu tư dẫn dắt, tập trung các hạ tầng chiến lược, hạ tầng thiết yếu định hướng cho sự phát triển chung của tỉnh.

Cần nói rằng, phải có quyết tâm chính trị cao, phải năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung; sự thụ động, trông chờ, ỉ lại, làm việc cầm chừng thì việc thực hiện Quy hoạch này sẽ khó thành công.

Ông Nguyễn Văn Lăng - Tổng Giám đốc Công ty CP Becamex Bình Định:

Tạo nền tảng thu hút đầu tư chất lượng cao

Chúng tôi kỳ vọng quy hoạch sẽ tạo ra sự đồng bộ giữa phát triển hạ tầng, đô thị, logistics và năng lượng, giúp gia tăng sức cạnh tranh của khu công nghiệp và tạo điều kiện thuận lợi để thu hút các dự án chất lượng cao.

Điểm đột phá của quy hoạch lần này không chỉ nằm ở các mục tiêu tăng trưởng, mà còn ở cách tổ chức không gian phát triển với mô hình “Ba trục hành lang động lực - Hai khu kinh tế - Ba khu vực động lực - Bốn vùng kinh tế”. Đây là nền tảng rất quan trọng để hình thành các chuỗi giá trị liên kết thay vì phát triển riêng lẻ từng địa phương.

Để hiện thực hóa quy hoạch, chúng tôi mong tỉnh tiếp tục ưu tiên đầu tư hạ tầng chiến lược, nhất là giao thông kết nối, cảng biển, logistics và nguồn năng lượng ổn định. Đồng thời, cần nghiên cứu đầu tư tuyến đường sắt Quy Nhơn - Pleiku song hành với tuyến cao tốc nhằm giảm chi phí vận tải, tăng kết nối biển với Tây Nguyên. Việc phát triển các cảng cạn tại các khu, cụm công nghiệp sẽ hoàn thiện mạng lưới logistics, kết nối hiệu quả với cảng Quy Nhơn và cảng Phù Mỹ, góp phần đưa Gia Lai trở thành trung tâm công nghiệp, logistics và đổi mới sáng tạo của khu vực.

Ông Trần Minh Quang - Chủ tịch UBND xã Tuy Phước:

Mở rộng dư địa phát triển cho địa phương

Địa phương kỳ vọng quy hoạch mới sẽ tạo nền tảng phát triển đồng bộ hệ thống kết cấu hạ tầng KT-XH, ưu tiên hạ tầng giao thông liên vùng, đô thị, công nghiệp, logistics, năng lượng và hạ tầng số. Trong giai đoạn 2026-2030, xã định hướng phát triển đô thị, thương mại, dịch vụ, du lịch, logistics và công nghiệp gắn với bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, hệ sinh thái đầm Thị Nại, phấn đấu đạt tiêu chuẩn phường.

Địa phương đã công bố Quy hoạch chung xã, đồng thời công khai thông tin để người dân, DN thuận tiện tiếp cận; đồng thời ban hành kế hoạch triển khai, thời gian tới sẽ lập quy hoạch chi tiết các khu chức năng, đầu tư hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và đẩy mạnh thu hút đầu tư, góp phần hiện thực hóa các mục tiêu phát triển theo quy hoạch mới.

Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao được xác định là giải pháp then chốt để nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh và đáp ứng yêu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân trong giai đoạn mới. Nghị quyết về Đề án đào tạo nâng cao chất lượng nguồn nhân lực y tế tại các cơ sở y tế công lập giai đoạn 2026-2030 đặt mục tiêu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại các cơ sở y tế công lập thuộc tỉnh, tạo chuyển biến mạnh mẽ về năng lực chuyên môn, đáp ứng yêu cầu bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.

Theo đó, đến năm 2030, tỉnh phấn đấu đào tạo sau đại học cho ít nhất 1.100 viên chức (tiến sĩ, chuyên khoa II, thạc sĩ, chuyên khoa I), nâng tỷ lệ viên chức có trình độ sau đại học từ 12,4% lên 17%. Cùng với đó, ít nhất 900 viên chức được đào tạo, bồi dưỡng ngắn hạn; tiếp nhận và chuyển giao ít nhất 300 kỹ thuật từ các bệnh viện tuyến trên, tập trung vào những lĩnh vực chuyên sâu như cấp cứu, nội soi, phẫu thuật, can thiệp tim mạch, điều trị ung thư, phục hồi chức năng... Trong đó, ưu tiên chuyển giao kỹ thuật chuyên sâu cho BVĐK tuyến tỉnh.

Để thực hiện mục tiêu trên, tổng kinh phí dự kiến hơn 156 tỷ đồng. Trong đó, 127,847 tỷ đồng hỗ trợ một phần kinh phí đào tạo chuyên môn trình độ sau đại học theo Nghị quyết số 62/2026/NQ-HĐND ngày 29-5-2026 của HĐND tỉnh; 28,251 tỷ đồng dành cho đào tạo, bồi dưỡng ngắn hạn và tiếp nhận, chuyển giao kỹ thuật từ tuyến trên về các cơ sở y tế tuyến tỉnh và TTYT thuộc tỉnh.

Nghị quyết cũng quy định điều khoản chuyển tiếp đối với viên chức được cử đi đào tạo theo Nghị quyết số 94/NQ-HĐND ngày 6-12-2023 của HĐND tỉnh Bình Định ban hành Đề án đào tạo nâng cao chất lượng nguồn nhân lực y tế tại các cơ sở y tế công lập thuộc tỉnh đến năm 2025. Các trường hợp này tiếp tục được hưởng chính sách hỗ trợ theo nghị quyết trước cho đến khi hoàn thành khóa học và không thuộc diện hỗ trợ theo nghị quyết mới.

Ông Lê Quang Hùng - Giám đốc Sở Y tế:

Đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh

Nguồn nhân lực y tế, đặc biệt là đội ngũ có trình độ chuyên môn cao như tiến sĩ, thạc sĩ, bác sĩ chuyên khoa, giữ vai trò quyết định đối với chất lượng khám, chữa bệnh và hiệu quả hoạt động của hệ thống y tế. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nguồn nhân lực y tế của tỉnh vẫn còn thiếu cả về số lượng và chất lượng, trải dài từ các trạm y tế xã đến bệnh viện tuyến trên, nhất là đội ngũ bác sĩ có trình độ sau đại học, trong khi nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân ngày càng cao.

Kế thừa những chính sách hiệu quả từ trước khi sáp nhập tỉnh, nghị quyết này mang đến một điểm sáng đột phá, đó là áp dụng đồng bộ chính sách hỗ trợ kinh phí đào tạo (gồm chi phí đi lại, lưu trú, tài liệu) cho cả viên chức thuộc các đơn vị y tế đã tự chủ tài chính chi thường xuyên như BVĐK trung tâm tỉnh, BVĐK Gia Lai và BVĐK khu vực Bồng Sơn. Dù tự chủ nhưng nguồn kinh phí tích lũy của các đơn vị này vẫn rất hạn hẹp, trong khi nhu cầu đào tạo lại vô cùng lớn.

Ông Nguyễn Kế Đấu - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Vĩnh Quang:

Tăng cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng ngay từ cơ sở

Ở góc độ địa phương, nghị quyết có ý nghĩa thiết thực đối với hệ thống y tế cơ sở. Vĩnh Quang là xã vùng III với khoảng 10.000 dân, điều kiện KT-XH còn nhiều khó khăn. Trạm Y tế xã Vĩnh Quang hiện có 2 bác sĩ nhưng năng lực chuyên môn vẫn còn những hạn chế nhất định. Vì vậy, việc HĐND tỉnh thông qua nghị quyết này có ý nghĩa quan trọng đối với tuyến cơ sở, góp phần nâng cao chất lượng nhân lực, thu hẹp khoảng cách chuyên môn giữa các tuyến.

Nghị quyết Quy định chính sách hỗ trợ phát triển nuôi trồng thủy sản ứng dụng công nghệ cao trên địa bàn tỉnh Gia Lai giai đoạn 2026-2030 được kỳ vọng sẽ tạo động lực để người dân, HTX và DN mạnh dạn đầu tư công nghệ, từng bước chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa hiện đại, bền vững.

Đối tượng được hưởng chính sách gồm hộ gia đình, cá nhân, tổ hợp tác, HTX, liên hiệp HTX và DN có vốn đối ứng, cam kết duy trì hoạt động tối thiểu 5 năm và áp dụng ít nhất một công nghệ cao như hệ thống nuôi tuần hoàn (RAS), công nghệ Biofloc (BFT), Internet vạn vật (IoT), quan trắc môi trường tự động, công nghệ số trong quản lý, truy xuất nguồn gốc hoặc lồng nuôi biển bằng nhựa HDPE.

Theo nghị quyết, đối với nuôi biển, tỉnh hỗ trợ 40% chi phí đầu tư lồng HDPE hoặc vật liệu tiên tiến (tối đa 400 triệu đồng/lồng); hỗ trợ 40% chi phí đầu tư trang thiết bị, phần mềm điều khiển công nghệ (tối đa 400 triệu đồng/cơ sở); đồng thời hỗ trợ 100% chi phí chứng nhận chất lượng lần đầu (tối đa 300 triệu đồng/cơ sở) và 50% chi phí duy trì các chứng nhận VietGAP, ASC, GlobalGAP hằng năm.

Đối với nuôi thủy sản nước lợ, chính sách hỗ trợ 40% chi phí đầu tư hệ thống công nghệ nuôi ít phát thải, giám sát và quan trắc môi trường (tối đa 300 triệu đồng/cơ sở); hỗ trợ 100% chi phí chứng nhận lần đầu và 50% chi phí duy trì hằng năm.

Với nuôi thủy sản nước ngọt, hỗ trợ 40% chi phí đầu tư hệ thống giám sát môi trường, quản lý lồng bè và công nghệ nuôi các đối tượng thủy sản đặc sản (tối đa 200-400 triệu đồng/cơ sở), cùng chính sách hỗ trợ chứng nhận chất lượng theo quy định.

Ông CAO THANH THƯƠNG, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường:

Nền tảng phát triển ngành thủy sản hiện đại, bền vững

Gia Lai có nhiều tiềm năng phát triển nuôi trồng thủy sản với diện tích nuôi trồng hiện đạt khoảng 5.302 ha, sản lượng năm gần nhất (năm 2025) đạt 18.741 tấn. Tuy nhiên, sản xuất vẫn chủ yếu ở quy mô nhỏ lẻ; việc ứng dụng KHCN còn hạn chế; năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng cũng như sức cạnh tranh của sản phẩm chưa tương xứng với tiềm năng.

Trong đó, ở lĩnh vực nuôi biển, lồng bè truyền thống vẫn chiếm tỷ lệ lớn; còn nuôi nước lợ, nước ngọt chưa áp dụng rộng rãi các công nghệ tiên tiến như nuôi tuần hoàn, tự động hóa, công nghệ sinh học, quan trắc môi trường hay truy xuất nguồn gốc.

Chính sách sẽ tạo điều kiện để các tổ chức, cá nhân, HTX và DN đầu tư mạnh hơn vào công nghệ, từng bước hình thành các vùng nuôi tập trung, hiện đại, nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị sản phẩm thủy sản. Qua đó, từng bước chuyển đổi từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa tập trung, nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị và sức cạnh tranh của sản phẩm thủy sản, khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của địa phương.

Ông Võ Văn Tài - Chủ tịch UBND xã Đề Gi:

Mở rộng cơ hội cho người nuôi và doanh nghiệp

Xã Đề Gi hiện có 185 ha nuôi trồng thủy sản, trong đó 25 ha nuôi tôm công nghiệp. Những năm gần đây, xã đã triển khai thí điểm mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng ứng dụng công nghệ sinh học Semi-Biofloc, bước đầu mang lại hiệu quả trong kiểm soát dịch bệnh, giảm ô nhiễm môi trường và nâng cao năng suất.

Tuy nhiên, phần lớn diện tích nuôi vẫn theo phương thức truyền thống; chi phí đầu tư cao, khả năng tiếp cận các tiêu chuẩn chất lượng còn hạn chế và đầu ra sản phẩm chưa ổn định.