(Emagazine) 'Hát Thường rang, Bộ mẹng' - nghệ thuật trình diễn dân gian độc đáo của người Mường
Xã Lạc Sơn (tỉnh Phú Thọ) vừa tổ chức Lễ đón nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia 'Hát Thường rang, Bộ mẹng của người Mường' - loại hình nghệ thuật trình diễn dân gian độc đáo, mang đậm bản sắc của dân tộc Mường.
Hát Thường rang, Bộ mẹng là loại hình nghệ thuật dân gian tiêu biểu của người Mường tại khu vực Hòa Bình và Phú Thọ, gắn bó mật thiết với đời sống tinh thần, lao động sản xuất của cộng đồng.
Nghệ thuật trình diễn dân gian hát Thường rang, Bộ mẹng còn được đồng bào Mường gọi là Rằng Đang, Rằng Thường, có vai trò quan trọng trong đời sống văn hóa tinh thần, tập tục cộng đồng.
Trao Bằng công nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia “Hát Thường rang, Bộ mẹng của người Mường” cho đại diện địa phương và cộng đồng sở hữu di sản
Trong tiếng Mường, Thường rang có nghĩa cặp đôi, Bộ mẹng chỉ sự nói chuyện mang tính trang trọng (hát nói chuyện). Điểm chung đều là diễn xướng theo lối hát - nói - ngâm - ngợi... có tính tự sự và đối đáp giữa hai người. Giai điệu thiết tha, mang tính thính phòng nên truyền tải tối đa tâm ý của người hát tới bạn hát đối và người nghe.
Vì vậy, hát Thường rang, Bộ mẹng không hát song ca, tốp ca nhưng có thể hai nhóm cùng lần lượt hát đối đáp nhau. Người hát cần có kỹ năng, am hiểu và giỏi tiếng Mường.
Các nghệ nhân trình diễn nghệ thuật hát Thường rang, Bộ mẹng tại lễ đón Bằng công nhận di sản
Từ sự gần gũi, mộc mạc, truyền cảm, giai điệu Thường rang, Bộ mẹng được thể hiện bằng cả tâm hồn, tình cảm của người Mường. Lời hát phong phú, phù hợp với sắc thái riêng của từng sự kiện, tình huống và in đậm trong đời sống làng Mường.
Vì thế, đây không chỉ là hình thức sinh hoạt văn hóa, mà còn là phương thức giao lưu, bộc lộ tình cảm và đúc kết những kinh nghiệm sống của người dân lao động.
Hiện, di sản nghệ thuật hát Thường rang, Bộ mẹng có không gian thực hành rộng lớn, trải dài tại 46 xã, phường của tỉnh Phú Thọ.
Để di sản tiếp tục được bảo tồn và phát huy giá trị, các địa phương cần đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho nhân dân; xây dựng các mô hình bảo tồn văn hóa có nguy cơ mai một; đồng thời đưa di sản vào các hoạt động ngoại khóa để thế hệ trẻ có cơ hội tiếp cận, kế thừa.
Nghệ thuật hát Thường rang, Bộ mẹng là loại hình nghệ thuật dân gian nổi bật nhất của dân tộc Mường tại khu vực các huyện Cao Phong, Lạc Sơn, Tân Lạc, Yên Thủy, Mai Châu, Đà Bắc, Kim Bôi, Lương Sơn, Lạc Thủy và thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình (cũ), nay là tỉnh Phú Thọ
Việc đón nhận Bằng công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia không chỉ là niềm vinh dự mà còn là trách nhiệm của chính quyền và cộng đồng dân tộc Mường trong việc gìn giữ và phát huy giá trị di sản văn hóa truyền thống.
Đây là sự ghi nhận đối với những nỗ lực của nhân dân các huyện, thành phố thuộc tỉnh Hòa Bình trước đây và các xã thuộc tỉnh Phú Thọ ngày nay trong công tác bảo tồn, gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc.
QUỲNH VY; ảnh: Sở VHTTDL Phú Thọ; thiết kế: MẠNH LÊ
Tin nóng
Ngày 14/5, Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Nam Đông Hà, tỉnh Quảng Trị tổ chức Lễ viếng, truy điệu và an táng 5 hài cốt liệt sĩ do Đội Quy tập 584 (Phòng Chính trị, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Trị) quy tập tại thôn XiPa, xã Đakrông.
Theo chỉ đạo của Chính phủ, từ ngày 1-7-2026, UBND TP Hà Nội trực tiếp quản lý Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam sau khi tiếp nhận chuyển giao từ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.
Mận vào mùa đang rất rẻ và ngon. Ngoài ăn trực tiếp mọi người có thể chế biến mận thành các loại nước uống thơm ngon giúp tăng cường miễn dịch và ổn định đường huyết.
Sở hữu vẻ đẹp nguyên sơ với biển xanh, cát trắng, núi đá và hệ sinh thái thiên nhiên độc đáo, vịnh Vĩnh Hy (Khánh Hòa) đang trở thành tâm điểm du lịch của khu vực duyên hải Nam Trung Bộ. Nhiều tour trải nghiệm, dịch vụ nghỉ dưỡng và sản phẩm du lịch xanh mang đến cho du khách hành trình 'chạm vào thiên nhiên' đầy cảm xúc.
Sau khi tu bổ, tôn tạo và phát huy giá trị, tỉnh Gia Lai kỳ vọng di tích lịch sử Nước Mặn – Nơi phôi thai chữ Quốc ngữ sẽ trở thành điểm đến văn hóa, lịch sử và du lịch đặc sắc, có giá trị giáo dục truyền thống, nghiên cứu khoa học và quảng bá hình ảnh địa phương.
Sáng 14/5, nhân dịp kỷ niệm ngày sinh Đức Hỏa Thần, lễ dâng hương được tổ chức trang trọng nhằm tưởng nhớ công đức của ngài.
Tin mới
Nhiều người dân Mexico đang nỗ lực bảo tồn trò chơi bóng cổ truyền 'Ulama', có lịch sử 3.500 năm của các nền văn minh Trung Mỹ cổ đại (Mesoamerica), đồng thời tận dụng sức lan tỏa của Giải vô địch bóng đá thế giới (World Cup 2026) để quảng bá rộng rãi môn thể thao mang tính biểu tượng này tới công chúng.
Chủ tịch Hồ Chí Minh là một nhà nhân văn lớn, luôn đề cao giáo dục và coi việc nâng cao dân trí là nền tảng để xây dựng một xã hội công bằng, hạnh phúc và luôn đặt con người ở vị trí trung tâm.
Hàng trăm lá cờ Tổ quốc tung bay dọc tuyến đường Xương Cá 2, xã Bình Hưng, TPHCM, tạo nên khung cảnh rực rỡ giữa vùng nông thôn ven đô
Hành trình 'Tôi yêu Tổ quốc tôi' triển khai xuyên suốt từ tháng 5 đến tháng 10/2026 với nhiều hoạt động về nguồn, tri ân, an sinh xã hội và truyền thông số trên phạm vi toàn quốc. Qua đó lan tỏa tinh thần yêu nước, khơi dậy khát vọng cống hiến và kết nối thanh niên Việt Nam.
Chương trình 'Trà hài hòa thế giới' Nhã Tập 2026 và giới thiệu văn hóa, du lịch 'Gặp gỡ Quảng Tây (Bách Sắc)' không chỉ là nhịp cầu nối kết văn hóa mà còn góp phần thúc đẩy quảng bá, tăng lượng khách du lịch giữa Việt Nam - Trung Quốc.
Chiều 14-5, tại Hà Nội, Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tổ chức gặp mặt báo chí giới thiệu Hành trình 'Tôi yêu Tổ quốc tôi' và chiến dịch truyền thông cùng tên, hướng tới kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam (15-10-1956 / 15-10-2026).
Không chỉ dừng ở bảo tồn, di sản Gióng cần được 'kích hoạt' như một hệ sinh thái sáng tạo. Từ xây dựng không gian di sản sáng tạo, phát triển du lịch trải nghiệm đến hình thành chuỗi giá trị có sự tham gia của cộng đồng, những giải pháp này sẽ biến di sản Gióng thành động lực trong phát triển công nghiệp văn hóa ở xã Phù Đổng.
Dự kiến diễn ra từ cuối tháng 6 đến giữa tháng 7/2026, chương trình 'Phở Cultural Roadshow Europe 2026' sẽ đưa tinh hoa ẩm thực Việt Nam tới nhiều quốc gia châu Âu như Ba Lan, Slovakia, Áo, Hungary, Czech và Đức.