EU - Australia đạt thỏa thuận thương mại sau 8 năm đàm phán

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Von der Leyen và Thủ tướng Australia Albanese. Ảnh: AP

Theo thỏa thuận, hơn 99% thuế quan đối với hàng hóa xuất khẩu của EU sang Australia sẽ được xóa bỏ. Ủy ban châu Âu cho biết, thỏa thuận này sẽ giúp EU tiết kiệm 1 tỷ euro mỗi năm tiền thuế, trong bối cảnh xuất khẩu dự kiến sẽ tăng tới 33% trong thập kỷ tới.

Thủ tướng Anthony Albanese cho biết, thỏa thuận này có thể mang lại khoảng 10 tỷ đô la Australia mỗi năm cho nền kinh tế nước ông. Việc EU xóa bỏ gần như toàn bộ thuế nhập khẩu đối với khoáng sản quan trọng của Australia sẽ góp phần ổn định chuỗi cung ứng toàn cầu.

Nhượng bộ về thịt bò và mở cửa dịch vụ

Nông nghiệp đã trở thành điểm nóng, với việc nông dân EU phản đối thỏa thuận thương mại Mercosur và một thách thức pháp lý từ các nghị sĩ châu Âu đe dọa việc phê chuẩn thỏa thuận này.

Trong lĩnh vực này, thuế nhập khẩu Australia đối với rượu vang, rượu vang sủi, trái cây, rau củ và socola từ EU sẽ giảm xuống 0% ngay lập tức, còn thuế đối với pho mát sẽ được xóa bỏ trong vòng ba năm. Đối với những vấn đề khó khăn nhất là thịt bò và thịt cừu, vốn đã khiến các cuộc đàm phán đổ vỡ vào năm 2023, EU sẽ mở hai hạn ngạch thuế quan lần lượt là 30.600 và 25.000 tấn mỗi năm, trong đó khoảng 55% khối lượng được nhập khẩu miễn thuế. Ngoài ra, hai bên nhất trí với một cơ chế, cho phép EU bảo vệ các lĩnh vực nhạy cảm nếu sự gia tăng nhập khẩu từ Australia gây tổn hại đến thị trường của khối. Trong lĩnh vực dịch vụ, EU sẽ có thêm quyền tiếp cận các thị trường viễn thông và tài chính của Australia.

Hai bên nhất trí, thuế của Brussels đối với xe hơi hạng sang của Australia vẫn giữ nguyên, thay vào đó, 75% xe điện của EU sẽ được miễn thuế.

Quan hệ thương mại giữa hai bên hiện khá lớn: các công ty EU đã xuất khẩu 37 tỷ euro hàng hóa sang Australia trong năm 2025 và 28 tỷ euro dịch vụ trong năm 2023. EU là đối tác thương mại hai chiều lớn thứ ba của Australia năm 2024 và là nguồn đầu tư nước ngoài lớn thứ hai vào nước này.

Ngoài lĩnh vực nông nghiệp, thỏa thuận này còn mở ra cơ hội tiếp cận các nguyên liệu thô quan trọng của Australia, bao gồm nhôm, lithium và mangan.

Một thỏa thuận về quan hệ đối tác an ninh và quốc phòng với Canberra cũng được công bố cùng ngày. Theo đó, hai bên sẽ tăng cường chia sẻ thông tin tình báo nhằm đối phó các mối đe dọa toàn cầu, đồng thời hợp tác sâu hơn trong chống cực đoan hóa trực tuyến và tài trợ khủng bố.

Phát biểu về sự kiện này, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Von der Leyencho biết: “EU và Australia có thể cách xa nhau về mặt địa lý nhưng chúng ta lại gần gũi hơn bao giờ hết về cách nhìn nhận thế giới. Bà nói thêm: “Với những quan hệ đối tác năng động mới này về an ninh và quốc phòng, cũng như thương mại, chúng ta đang tiến gần hơn nữa đến nhau”.

Bước tiến địa chiến lược

Thỏa thuận này đánh dấu một thắng lợi nữa cho Brussels trong nỗ lực đa dạng hóa quan hệ thương mại và củng cố các đối tác chiến lược trong bối cảnh căng thẳng toàn cầu gia tăng. Với thỏa thuận này, Ủy ban châu Âu dự kiến xuất khẩu sẽ tăng mạnh ở các lĩnh vực trọng điểm, bao gồm sữa (lên đến 48%), ô tô (52%) và hóa chất (20%).

Brussels đã ưu tiên thỏa thuận này khi xây dựng quan hệ đối tác ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, nơi ảnh hưởng của Trung Quốc ngày càng trở nên quan trọng. EU đang tìm cách giảm phụ thuộc vào Trung Quốc, đặc biệt trong lĩnh vực khoáng sản chiến lược, sau khi Bắc Kinh áp đặt kiểm soát xuất khẩu đối với một số tài nguyên quan trọng. Năm 2025, Brussels đã đạt được thỏa thuận với Mexico, Thụy Sĩ và Indonesia. Hiệp định Mercosur cũng được ký kết vào đầu năm nay và sẽ được áp dụng tạm thời từ ngày 1/5 bất chấp thách thức pháp lý từ Nghị viện châu Âu.

Nhiều cuộc đàm phán khác có thể sẽ tiếp tục được thúc đẩy. Ngày 9/3, bà von der Leyen nói với các đại sứ EU rằng, các cuộc đàm phán đang diễn ra với Philippines, Thái Lan, Malaysia, Các Tiểu vương quốc Ảrập thống nhất và các quốc gia ở Đông và Nam Phi.

Kể từ khi Tổng thống Donald Trump trở lại nắm quyền vào năm 2025, các thỏa thuận thương mại đã mang trọng lượng địa chiến lược rõ rệt hơn đối với EU khi khối này tìm kiếm các thị trường mới.

Quỳnh Vũ