EVF muốn huy động gần 1.100 tỷ đồng, vì sao chọn nhà đầu tư ngoại thay vì cổ đông hiện hữu?

Tại Đại hội đồng cổ đông bất thường, phương án phát hành riêng lẻ 85 triệu cổ phiếu của Công ty Tài chính Tổng hợp Cổ phần Điện lực (EVN Finance, HOSE: EVF) trở thành một trong những nội dung được cổ đông quan tâm nhất. 

Các câu hỏi tập trung vào danh tính nhà đầu tư, mức giá phát hành, nguy cơ pha loãng và lý do công ty muốn nâng tỉ lệ sở hữu nước ngoài từ 15% lên 50%.

Hơn 5 nhà đầu tư nước ngoài đã vào vòng đàm phán

Trả lời cổ đông về vấn đề phát hành, Tổng Giám đốc EVF Lê Mạnh Linh cho biết đợt phát hành hướng tới các nhà đầu tư cá nhân và tổ chức trong và ngoài nước. Tuy nhiên, định hướng của HĐQT là ưu tiên các tổ chức, định chế tài chính nước ngoài hoặc có yếu tố nước ngoài nhằm nâng cao chất lượng cổ đông.

Đến nay, EVF đã đàm phán chi tiết với hơn 5 nhà đầu tư nước ngoài, trong đó 3 nhà đầu tư đã có kết quả cụ thể. Công ty chưa công bố danh tính do các bên đã ký thỏa thuận bảo mật thông tin. Danh sách chính thức dự kiến được công bố sau khi phương án được ĐHĐCĐ thông qua và hoàn tất thủ tục với cơ quan quản lý.

"EVF tìm kiếm không chỉ là gia tăng năng lực tài chính mà còn gia tăng vị thế trên thị trường vốn trong nước cũng như thị trường quốc tế", ông Linh nói.

Tổng Giám đốc EVF Lê Mạnh Linh chia sẻ tại phần thảo luận.

Theo lãnh đạo EVF, việc phát hành riêng lẻ lần này không đơn thuần nhằm bổ sung vốn. Công ty muốn thu hút các cổ đông tổ chức có thể mang lại thêm năng lực quản trị, mạng lưới và khả năng tiếp cận nguồn vốn quốc tế.

EVF cũng đề xuất nâng room ngoại từ 15% lên 50%. Theo ông Linh, đây là cách công ty tạo sẵn dư địa cho các đợt huy động vốn hoặc cơ hội hợp tác tiếp theo. 

Trong quá trình làm việc với các nhà đầu tư nước ngoài, room còn lại là một trong những vấn đề thường được đặt ra, nhất là trong bối cảnh Việt Nam hướng tới nâng hạng thị trường chứng khoán.

Chủ tịch EVF Phạm Trung Kiên chia sẻ tại đại hội.

Đặc biệt, Chủ tịch EVF Phạm Trung Kiên nhấn mạnh muốn công ty mở rộng hệ thống cổ đông theo hướng có thêm các tổ chức, quỹ đầu tư và đối tác có kinh nghiệm về tài chính, quản trị. Nếu xuất hiện đối tác chiến lược phù hợp, công ty muốn có đủ room để mời tham gia mà không bị giới hạn bởi cơ cấu sở hữu hiện tại.

Vì sao không bán cho cổ đông hiện hữu?

Mức giá phát hành là một trong những vấn đề được cổ đông quan tâm, trong bối cảnh thị giá EVF tại thời điểm đại hội thấp hơn mức giá dự kiến chào bán riêng lẻ.

Theo phương án trình ĐHĐCĐ, EVF không phát hành cổ phiếu riêng lẻ với giá thấp hơn giá trị sổ sách tại ngày 31/12/2025, tương đương khoảng 12.900 đồng/cổ phiếu trong thị giá cổ phiếu trên thị trường trong phiên sáng ngày 21/8 ghi nhận khoảng 12.300 đồng/cổ phiếu. 

Theo Tổng Giám đốc Lê Mạnh Linh, nguyên tắc này nhằm tránh trường hợp vốn mới được đưa vào công ty với mức giá thấp hơn giá trị sổ sách, qua đó làm giảm giá trị sổ sách tính trên mỗi cổ phiếu hiện hữu.

Điểm đáng chú ý là thị giá EVF khi đó thấp hơn mức giá phát hành tối thiểu. Tuy nhiên, theo ông Linh, nhà đầu tư tổ chức, đặc biệt là các định chế tài chính, không chỉ căn cứ vào giá cổ phiếu tại thời điểm mua mà còn xem xét triển vọng dài hạn của doanh nghiệp, chất lượng tài sản, khả năng sinh lời, năng lực quản trị và tiềm năng tăng trưởng.

Bên cạnh đó, 85 triệu cổ phiếu phát hành riêng lẻ sẽ bị hạn chế chuyển nhượng trong một năm. Điều này đồng nghĩa nhà đầu tư tham gia đợt phát hành phải chấp nhận nắm giữ trong thời gian nhất định và kỳ vọng vào sự cải thiện của giá trị doanh nghiệp trong tương lai, thay vì chỉ tính toán lợi ích từ biến động ngắn hạn.

Nếu phát hành đủ 85 triệu cổ phiếu với mức giá tối thiểu khoảng 12.900-13.000 đồng/cổ phiếu, EVF có thể thu về gần 1.100 tỷ đồng.

Đoàn Chủ tịch EVF trả lời cổ đông tại phần thảo luận của ĐHĐCĐ bất thường năm 2026.

Từ câu chuyện giá phát hành, một cổ đông đặt vấn đề tại sao EVF không ưu tiên chào bán cho cổ đông hiện hữu, sau đó mới phát hành riêng lẻ phần còn thiếu. Lãnh đạo công ty cho rằng phương án này khó đạt tỉ lệ đăng ký cao nếu giá chào bán không thấp hơn đáng kể so với thị giá.

Thực tế, trong đợt phát hành cuối năm 2023, EVF từng chào bán cổ phiếu cho cổ đông với giá 11.000 đồng/cổ phiếu, trong khi thị giá khi đó khoảng 13.000-14.000 đồng/cổ phiếu. 

Tuy nhiên, lượng đăng ký mua vẫn không đạt như kỳ vọng, khiến gần một nửa số cổ phiếu phải chuyển sang phương án phát hành riêng lẻ.

Theo EVF, kinh nghiệm này là một trong những cơ sở để công ty lựa chọn phương án phát hành riêng lẻ lần này, thay vì đặt trọng tâm vào cổ đông hiện hữu. Nhóm nhà đầu tư được hướng tới là các nhà đầu tư chuyên nghiệp, đặc biệt các tổ chức tài chính và định chế nước ngoài.

Lãnh đạo EVF cho biết công ty đã huy động hơn 400 triệu USD thông qua các khoản vay hợp vốn nước ngoài. Vì vậy, việc thu hút thêm cổ đông là các định chế quốc tế được kỳ vọng không chỉ bổ sung vốn mà còn giúp EVF mở rộng quan hệ với thị trường vốn nước ngoài và nâng khả năng tiếp cận các nguồn vốn quốc tế trong tương lai.

Giới hạn giá 15% để đổi lấy khả năng phát hành thành công

Một điểm khác gây tranh luận là việc EVF giới hạn biên độ điều chỉnh giá phát hành không quá 15%. Cổ đông cho rằng giới hạn này có thể khiến công ty mất dư địa đàm phán nếu thị giá tăng mạnh trước thời điểm phát hành.

Giải thích về mức giới hạn, Tổng Giám đốc EVF cho biết khung giá được xây dựng trên cơ sở quá trình làm việc với các nhà đầu tư quốc tế và tham khảo ý kiến của các đơn vị tư vấn chuyên nghiệp.

Theo ông, việc đặt ra một khung giá cụ thể nhằm cân bằng giữa khả năng đàm phán với nhà đầu tư và yêu cầu thủ tục pháp lý, qua đó tăng khả năng hoàn tất đợt phát hành.

"Khả năng thành công mới là câu chuyện quan trọng nhất", ông Linh nhấn mạnh.

EVF dự kiến áp dụng cùng một mức giá đối với các nhà đầu tư tham gia đợt phát hành. Theo lãnh đạo công ty, việc áp dụng nhiều mức giá không phải không thể thực hiện nhưng sẽ phức tạp hơn về thủ tục khi làm việc với cơ quan quản lý.

Ngoài câu chuyện tăng vốn, EVF cũng cho biết sau 6 tháng đã hoàn thành 53% kế hoạch lợi nhuận năm. Ban điều hành dự kiến đến cuối tháng 9/2026 có thể đạt trên 75% và tự tin hoàn thành, thậm chí vượt kế hoạch cả năm nhưng mức vượt không lớn.

Trong giai đoạn tới, EVF cho biết sẽ ưu tiên tăng trưởng hiệu quả thay vì mở rộng quy mô bằng mọi giá. 

"Mục tiêu quan trọng không chỉ là đạt lợi nhuận mà phải đạt được cơ cấu lợi nhuận ở mức bền vững và có khả năng lặp lại trong những năm tiếp theo", Tổng Giám đốc EVF nhấn mạnh.