SÁNG TÁC VĂN HỌC Nhớ mùa lúa chín

Đồng vừa gặt, chân rạ còn nguyên những gốc vàng nâu, xếp đều trên mặt đất mềm. Đây đó, những thửa lúa chưa đến lượt thu hoạch vẫn óng lên màu vàng mật, bông cúi đầu trĩu hạt. Một cơn gió heo may chầm chậm đi qua, những chiếc lá lúa đầu bông khẽ lay, cả thửa ruộng như một con sóng nhỏ đang dập dìu giữa biển vàng. Nắng cuối mùa không còn gay gắt, cứ dịu dàng rắc xuống đồng quê một thứ ánh sáng mật ong, khiến cảnh vật trở nên hiền hòa, đằm thắm đến nao lòng. Giữa cánh đồng, những “chàng” máy gặt hiện đại đang cần mẫn làm việc. Tiếng động cơ rì rầm, những làn khói mỏng bay lên rồi tan vào gió. Bánh xe quay đều, lưỡi cắt lướt nhanh, từng vạt lúa vàng ươm lần lượt được thu về. Chẳng mấy chốc, các thửa ruộng đã gọn gàng, những hạt thóc căng mẩy chờ theo người về nhà. Nhìn những cỗ máy khỏe khoắn xoay mình giữa đồng, lòng chợt bồi hồi đến lạ: cũng là mùa gặt ấy thôi, mà dáng hình của lao động đã đổi thay nhiều đến thế!

Giữa tiếng máy rộn ràng hôm nay, dường như tôi lại nghe đâu đó tiếng liềm, hái loạch xoạch của một thời xa vắng. Ngày ấy, mỗi mùa lúa chín là cả làng cùng thức dậy sớm hơn. Từ khi sương còn đọng trên đầu ngọn cỏ, những chiếc nón trắng đã nhấp nhô trên đồng. Người cúi xuống, tay trái ôm những thân lúa vàng, tay phải thoăn thoắt đưa liềm. Lưỡi liềm sáng lên trong nắng sớm, tiếng lúa đổ xào xạc dưới chân, tiếng gọi nhau í ới chạy dọc bờ thửa. Những bàn tay rám nắng, những bước chân lội qua bùn đất, những lưng áo đẫm mồ hôi dưới nắng trời,… Tất cả làm nên một mùa vàng bằng sức người, bằng sự nhẫn nại và cả những tháng ngày chẳng dễ dàng gì. Gặt xong, người bó lúa, người gánh, người thồ. Những đôi quang gánh oằn xuống trên vai bà, vai mẹ; những chiếc xe đạp cũ chở lúa nghiêng ngả trên đường làng. Có người đi hết một buổi đồng mới về đến ngõ, mồ hôi nhễ nhại, bàn tay hằn vết liềm, đôi ống quần thấp cao. Vậy mà trong ánh mắt vẫn ánh lên niềm vui khi nhìn thấy những bó lúa đầy sân, những hạt thóc vàng rơi lách tách vào nong, nia. Với người quê, mùa gặt đâu chỉ là chuyện thu hoạch. Đó là cái ăn của cả gia đình, là tiền học cho con, là khoản dành dụm cho những ngày giáp hạt, là niềm hy vọng được cất giữ trong từng hạt thóc nhỏ nhoi. Nhớ ông bà, cha mẹ, nhớ những người đã đi qua một đời lam lũ mà ít khi kể về sự nhọc nhằn của mình.

Chúng ta có thể đi xa hơn cha mẹ, có thể sống trong những ngôi nhà khang trang hơn mái nhà xưa, có thể chạm tay vào những điều mà ông bà từng chỉ dám mơ. Nhưng càng đi xa càng hiểu rằng phía sau mỗi bước trưởng thành là biết bao mùa gặt nhọc nhằn của những người đi trước.

Chậm bước trên con đường nhỏ, gió se khẽ chạm vào vai, mang theo hương lúa mới, hương rơm rạ, hương của một miền quê chưa bao giờ thôi thương nhớ. Dù mai này những cánh đồng có đổi thay bao nhiêu, máy móc có hiện đại đến nhường nào, tôi tin hương đồng vẫn sẽ còn thơm mãi. Nơi ấy - có một thứ mùa vàng không bao giờ gặt hết: ấy là tình yêu, sự hy sinh và những tháng năm tần tảo của người đi trước, âm thầm nuôi lớn con cháu đến tận muôn đời sau.