Gấp rút tái thiết nhà ở, phục hồi sinh kế cho người dân vùng lũ Yên Nhân

Bà con xã Yên Nhân vui mừng nhận trâu giống hỗ trợ.

Mái ấm sau lũ...

Trở lại vùng lũ Yên Nhân những ngày này, công cuộc khắc phục hậu quả thiên tai vẫn diễn ra khẩn trương, rốt ráo. Trên các tuyến đường liên thôn, liên xã, trục Quốc lộ 217, từng bị sạt lở taluy âm, taluy dương, máy móc và nhân công được huy động tối đa, làm việc liên tục để “vá” lại những “vết thương” chằng chịt do lũ dữ để lại. Ở khu vực tâm lũ, cũng là trung tâm xã Yên Nhân, màu bùn đất vẫn còn vương trên các mái gianh, cỏ cây ven đường, những dấu tích chưa kịp phai mờ của thiên tai. Giữa bộn bề công việc ấy, ông Quách Thế Thuận, Chủ tịch UBND xã Yên Nhân, vẫn thường xuyên cùng cán bộ xã xuống từng thôn, bản, từng hộ dân để nắm tình hình, hướng dẫn và kiểm tra tiến độ xây dựng nhà ở. “Thời điểm này, cán bộ xuống với bà con nhiều hơn là ngồi ở phòng làm việc”, ông Thuận chia sẻ.

Theo ông Thuận, các hạng mục hạ tầng lớn như giao thông, kè chống sạt lở do Sở Xây dựng làm chủ đầu tư đang được đốc thúc nhà thầu triển khai quyết liệt. Còn nhiệm vụ trọng tâm của xã là sát cánh cùng người dân dựng lại nhà cửa, khôi phục đồng ruộng sản xuất, kênh mương nội đồng, từng bước ổn định đời sống. Nhắc lại thời điểm lũ ập đến, ông Thuận cho rằng điều may mắn lớn nhất là công tác di dời dân được thực hiện kịp thời, không để xảy ra thiệt hại về người. “Nhà cửa, tài sản có thể làm lại, nhưng nếu mất đi mạng người thì phía sau đó là mẹ già, con thơ, là những nỗi đau không dễ gì bù đắp”, ông Thuận nói.

Theo thống kê của UBND xã Yên Nhân, riêng cơn bão số 5 và hoàn lưu sau bão đã gây thiệt hại nặng nề trên địa bàn. Trong đó, thiệt hại về nhà ở là nghiêm trọng nhất. Toàn xã có 95 hộ bị thiệt hại nhà ở từ 30% trở lên. Trong đó, 21 căn nhà bị đổ sập hoàn toàn hoặc bị lũ cuốn trôi, tập trung nhiều tại các thôn: Na Nghịu, Khong, Mỵ... Ước tính tổng thiệt hại về nhà ở khoảng 21,15 tỷ đồng. Đến thời điểm này, đã có 63 hộ hoàn tất việc sửa chữa, khắc phục nhà ở. Các hộ còn lại đang được địa phương, các lực lượng hỗ trợ đẩy nhanh tiến độ, phấn đấu hoàn thành trước Tết Nguyên đán. Đối với những hộ nằm trong vùng có nguy cơ cao xảy ra thiên tai, nhà bị cuốn trôi, trước khi bố trí tái định cư, chính quyền đã chủ động cùng người dân sắp xếp để các hộ có chỗ ở tạm an toàn tại nhà người thân hoặc thuê mượn chỗ ở phù hợp.

UBND tỉnh Thanh Hóa cũng đã phê duyệt chủ trương đầu tư 2 khu tái định cư cho các hộ dân nằm trong vùng thiên tai nguy hiểm, không thể tiếp tục xây dựng nhà ở, hoặc sinh sống tiếp trên vị trí đất cũ. Sau quá trình rà soát, đánh giá kỹ lưỡng, đến nay địa phương đã xác định được 2 khu vực mới tại thôn Na Nghịu, bảo đảm an toàn để bố trí tái định cư cho 72 hộ dân. Tổng diện tích hai khu gần 6 ha, nguồn vốn đầu tư 30 tỷ đồng, từ ngân sách tỉnh. Dự kiến sẽ khởi công trước ngày 10/2/2026, và phấn đấu hoàn thành trước mùa mưa bão.

Đối với những hộ gia đình có nhà bị hư hại hoặc bị lũ cuốn trôi nhưng tự tìm được vị trí đất ở mới, việc xây dựng nhà ở đang được triển khai khẩn trương. Đến nay, có 6 hộ đã cơ bản hoàn thành xây nhà ở, số còn lại đang tiếp tục thi công, phấn đấu xong trước tết.

Ghé thăm gia đình anh Vi Văn Tuấn và chị Lương Thị Mai, ở thôn Lửa, một trong những hộ bị lũ cuốn trôi hoàn toàn nhà cửa. Những ngày này, trên nền đất mới, căn nhà của anh chị đã dựng xong phần khung, thợ xây đang gấp rút hoàn thiện để kịp đón tết. Anh Tuấn cho biết, để có vị trí đất ở an toàn, gia đình phải thuê máy múc cải tạo mặt bằng trên phần đất của bố mẹ. Tổng chi phí xây dựng căn nhà khoảng 300 triệu đồng, trong đó Nhà nước hỗ trợ 80 triệu đồng, phần còn lại là tiền vay mượn người thân. “Có nhà mới để che mưa nắng, không còn nơm nớp lo bão lũ, được đón một cái tết an lành là mừng lắm rồi!”, anh Tuấn phấn khởi.

Đảm bảo an sinh, khôi phục sinh kế

Không dừng lại ở việc cứu trợ trước mắt, công tác an sinh tại vùng lũ Yên Nhân đang được triển khai theo hướng gắn hỗ trợ với phục hồi sinh kế lâu dài cho người dân. Với nhiều hộ gia đình, sau khi nhà cửa được dựng lại, điều trăn trở tiếp theo là làm sao có tư liệu sản xuất, có kế sinh nhai để ổn định cuộc sống sau thiên tai.

Cán bộ xã Yên Nhân hỏi thăm tình hình xây dựng nhà mới của hộ gia đình anh Vi Văn Tuấn và chị Lương Thị Mai, ở thôn Lửa.

Trong hành trình ấy, những chương trình hỗ trợ sinh kế đã kịp thời tiếp sức cho bà con. Ngày 15/12, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư (thuộc Liên minh HTX Việt Nam) phối hợp với Liên minh HTX tỉnh Thanh Hóa tổ chức bàn giao 40 con trâu giống sinh sản cho các hộ dân trên địa bàn xã Yên Nhân. Theo đó, 20 hộ nghèo và cận nghèo được hỗ trợ trâu cái sinh sản, mỗi hộ 2 con. Không chỉ trao con giống, các hộ còn được hướng dẫn làm chuồng trại, tập huấn kỹ thuật chăm sóc, phòng bệnh, nhằm bảo đảm hiệu quả lâu dài của mô hình chăn nuôi. Với bà con vùng lũ, những con trâu giống không chỉ là tài sản mà còn là vốn liếng để gây dựng lại sinh kế sau mất mát. “Có trâu để nuôi, để sinh sản, mình mới yên tâm làm ăn lâu dài”, một hộ dân chia sẻ khi nhận hỗ trợ.

Song song với việc phục hồi sinh kế, công tác đảm bảo an sinh xã hội tiếp tục được triển khai đồng bộ. Ngay sau lũ, các lực lượng vũ trang trong tỉnh đã vượt đường rừng, vận chuyển hơn 1 tấn hàng cứu trợ gồm bánh mì, thịt hộp, lương khô, nước uống để tiếp tế cho người dân; đồng thời hỗ trợ bà con dọn dẹp bùn đất, khắc phục hậu quả thiên tai. Hội Chữ thập đỏ tỉnh Thanh Hóa phối hợp với các câu lạc bộ thiện nguyện trong tỉnh và Trung ương trao quà, nhu yếu phẩm, vật dụng thiết yếu cho nhiều hộ bị thiệt hại nặng; cấp phát thiết bị lọc nước, góp phần đảm bảo nguồn nước sinh hoạt an toàn.

Về phía chính quyền, UBND tỉnh Thanh Hóa đã công bố tình huống khẩn cấp về thiên tai, kịp thời phân bổ kinh phí từ nguồn dự phòng ngân sách để hỗ trợ sửa chữa nhà cửa, khắc phục hạ tầng và ổn định đời sống Nhân dân vùng lũ, trong đó có xã Yên Nhân. Theo ông Hà Thanh Hắng, Phó Chủ tịch UBND xã Yên Nhân, việc khắc phục đồng ruộng, nạo vét kênh mương nội đồng được xác định là nhiệm vụ cấp thiết sau bão lũ; đến nay, các hạng mục này cơ bản đã hoàn thành, bảo đảm điều kiện cho người dân bước vào vụ sản xuất mới.

Từ những mái nhà đang dần hoàn thiện đến những thửa ruộng được hồi sinh; từ con trâu giống trao tay đến niềm tin được thắp lại sau mất mát, có thể thấy rõ sự đồng lòng, chung sức của cấp ủy, chính quyền và Nhân dân xã Yên Nhân. Trong nhịp lao động khẩn trương những ngày cuối năm, vùng đất từng oằn mình trong lũ dữ đang từng bước đứng dậy, hướng tới một mùa xuân mới an lành, ấm áp hơn.

Bài và ảnh: Đình Giang