Geran-2: UAV giá rẻ trở thành vũ khí quan trọng của Nga

Trong cuộc chiến Ukraine, Geran-2 đã trở thành một trong những phương tiện tấn công đường không được Nga sử dụng thường xuyên nhất.

Đây là phiên bản Nga của UAV tấn công một chiều Shahed-136 do Iran thiết kế. Nga bắt đầu sử dụng loại UAV này từ năm 2022, sau đó thiết lập dây chuyền sản xuất trong nước và nhanh chóng mở rộng quy mô.

Geran-2 có thiết kế tương đối đơn giản. UAV dài 3,3-3,5 mét, sải cánh 2,5-3 mét, khối lượng khoảng 200 kg và mang tải trọng 20-50 kg.

Tốc độ hành trình khoảng 180 km/h, trong khi tầm bay được các nguồn công khai đánh giá ở mức 1.000-2.500 km tùy cấu hình.

Những con số này không khiến Geran-2 trở thành một vũ khí vượt trội về mặt kỹ thuật. UAV bay chậm hơn rất nhiều so với tên lửa hành trình và tên lửa đạn đạo.

Nhưng chính thiết kế đơn giản lại tạo ra lợi thế quan trọng: Nga có thể sản xuất và sử dụng chúng với số lượng lớn.

IISS cho biết Nga đã đầu tư mạnh để mở rộng sản xuất Geran-2. Đến giữa năm 2025, sản lượng Geran có thể đạt 170 chiếc mỗi ngày, cho phép Nga tổ chức những đợt tập kích với hàng trăm UAV cùng lúc.

Moscow cũng mở rộng cơ sở sản xuất và từng bước giảm phụ thuộc vào linh kiện do Iran cung cấp.

Đây là lúc bài toán giá thành trở nên quan trọng. Một Geran-2 có sức công phá nhỏ hơn nhiều tên lửa hành trình, nhưng chi phí thấp hơn đáng kể.

Một số nguồn ước tính mỗi UAV Shahed/Geran có giá từ 25.000-40.000 euro, trong khi tên lửa đạn đạo hoặc tên lửa hành trình có giá cao hơn rất nhiều.

Nếu một hệ thống phòng không phải sử dụng đạn đánh chặn đắt tiền để tiêu diệt UAV có giá thấp hơn nhiều, bên phòng thủ sẽ phải đối mặt với bài toán tiêu hao.

Khi số lượng UAV tăng lên hàng trăm chiếc trong một đợt tập kích, vấn đề không còn đơn thuần là có thể bắn hạ bao nhiêu mục tiêu, mà còn là có đủ radar, bệ phóng và đạn đánh chặn để duy trì phòng thủ hay không.

Nga cũng không giữ nguyên Geran-2 như phiên bản ban đầu. Các nhà nghiên cứu Ukraine cho biết những biến thể được sử dụng từ năm 2022 đã trải qua nhiều thay đổi về hệ thống dẫn đường và điện tử.

Trước các tổ hợp như Patriot, NASAMS hay IRIS-T, UAV bay chậm như Geran-2 dễ bị phát hiện. Tuy nhiên, khi được phóng với số lượng lớn và mang đầu đạn mạnh hơn, chỉ cần một tỷ lệ nhỏ lọt qua cũng đủ gây thiệt hại đáng kể.

Các linh kiện có nguồn gốc Mỹ, Nhật Bản, Đài Loan, Đức và Trung Quốc được phát hiện trong những UAV này, trong khi xu hướng gần đây là tăng sử dụng linh kiện Trung Quốc.

Thông tin mới được Ukraine công bố trong tháng 8/2026 càng làm câu chuyện đáng chú ý. Cơ quan tình báo quân sự Ukraine cho biết đã phát hiện 5.816 linh kiện nước ngoài trong 202 hệ thống vũ khí Nga, trong đó có tên lửa và UAV.

Những phát hiện này cho thấy Nga vẫn tiếp cận được nhiều linh kiện nước ngoài bất chấp các biện pháp kiểm soát xuất khẩu và trừng phạt.

UAV Geran-2 cũng ngày càng được sử dụng như một thành phần trong các cuộc tập kích nhiều lớp. IISS ghi nhận Nga thay đổi tốc độ, độ cao, hướng tiếp cận và kết hợp UAV với tên lửa hành trình.

Các UAV mồi nhử giá rẻ cũng được đưa vào cùng đội hình để tạo thêm mục tiêu cho phòng không.

Vì vậy, UAV Geran-2 không phải vũ khí mạnh nhất của Nga. Nhưng nó có thể là một trong những vũ khí phù hợp nhất với cuộc chiến tiêu hao.

Một UAV đơn lẻ có thể không đáng sợ. Hàng trăm UAV được sản xuất liên tục và xuất hiện trong những đợt tập kích kéo dài mới là bài toán khiến phòng không phải căng sức mỗi đêm