Giá dầu hôm nay (5/10): Giằng co quanh mốc 100 USD

Sau khi tăng vọt trong phiên 1/10 vì Trung Quốc đình chỉ xuất khẩu nhiên liệu và căng thẳng Mỹ - Iran gia tăng, giá dầu đã hạ nhiệt trong phiên cuối tuần, nhưng mức giảm không đủ để xóa đi phần lớn mức tăng trước đó. Brent chốt phiên 2/10 ở 102,25 USD/thùng, giảm 0,06%, trong khi WTI giảm 1,9% xuống 91,11 USD/thùng. Tính cả tuần, Brent vẫn tăng 0,11%, còn WTI giảm 1,6%.

Điểm đáng chú ý là đà điều chỉnh của giá dầu hiện nay không phản ánh một sự cải thiện rõ rệt của cán cân cung - cầu vật chất. Ngược lại, thị trường đang chịu tác động từ hai lực kéo trái chiều. Một mặt, dòng dầu thô từ khu vực Vùng Vịnh có dấu hiệu phục hồi, làm giảm phần nào nguy cơ thiếu hụt nguồn cung nghiêm trọng. Iraq mới đây cho biết đã đưa thành công 2 triệu thùng dầu thô qua eo biển Hormuz bằng một tàu VLCC, cho thấy hoạt động vận chuyển qua tuyến hàng hải chiến lược này vẫn đang được nối lại ở một mức độ nhất định. Mặt khác, Iran ngày 4/10 tuyên bố Hormuz sẽ chưa được mở lại hoàn toàn cho đến khi Mỹ đáp ứng các điều kiện liên quan tới thỏa thuận tạm thời giữa hai bên. Điều này đồng nghĩa với việc rủi ro địa chính trị và chi phí vận chuyển vẫn có thể tiếp tục được cộng vào giá dầu.

Đáng chú ý hơn cả là thị trường dầu hiện không chỉ phản ứng với lượng dầu thô mà còn đặc biệt nhạy cảm với nguồn cung các sản phẩm lọc dầu. Quyết định của Trung Quốc đình chỉ xuất khẩu xăng, dầu diesel và nhiên liệu máy bay tới các thị trường ngoài Hong Kong và Macau trong tháng 10 đã tạo thêm một cú sốc đáng kể đối với thị trường nhiên liệu vốn đã chịu ảnh hưởng từ chiến tranh tại Trung Đông và gián đoạn hoạt động lọc dầu của Nga. PetroChina thậm chí đã hủy một số lô hàng xăng và nhiên liệu máy bay dự kiến xuất khẩu trong tháng 10.

Reuters dẫn lời giới chuyên gia cho rằng, tác động lớn nhất sẽ tập trung vào nhóm sản phẩm chưng cất trung gian, đặc biệt là diesel, trong bối cảnh thị trường vốn đã tương đối khan hiếm.

Chính yếu tố này lý giải tại sao giá dầu thô vẫn đứng ở vùng cao bất chấp việc một số dòng dầu Trung Đông đang phục hồi. Khi Trung Quốc, một trong những trung tâm lọc dầu lớn nhất thế giới, ưu tiên bảo đảm nguồn cung trong nước thay vì đưa sản phẩm ra thị trường quốc tế, các nhà máy lọc dầu tại châu Á và châu Âu sẽ phải cạnh tranh quyết liệt hơn để tìm nguồn diesel, xăng và nhiên liệu máy bay thay thế. Điều này có thể tiếp tục nâng biên lợi nhuận lọc dầu và gián tiếp tạo sức ép tăng đối với giá dầu thô.

Tuy nhiên, lực cản đối với giá dầu cũng đang mạnh lên. Việc châu Âu đồng ý giải phóng thêm lượng diesel dự trữ theo đề xuất của Pháp, sau sức ép từ Tổng thống Mỹ Donald Trump, đã giúp thị trường giảm bớt lo ngại về tình trạng thiếu nhiên liệu trước mắt. Trước đó, Washington cũng từng cân nhắc hạn chế xuất khẩu diesel của Mỹ, một động thái có thể làm thị trường nhiên liệu toàn cầu thắt chặt hơn nữa. Việc đưa dự trữ chiến lược ra thị trường vì vậy đang đóng vai trò như một "van xả áp", hạn chế đà tăng của giá dầu trong ngắn hạn.

Dù vậy, khả năng các đợt giải phóng dự trữ có thể nhanh chóng đảo ngược xu hướng giá vẫn còn hạn chế. Thị trường vật chất hiện được đánh giá là vẫn khá căng thẳng, trong khi lượng dầu tồn kho đang có xu hướng giảm và các lô hàng giao ngay được giao dịch với mức chênh lệch cao so với các hợp đồng kỳ hạn. Barclays đã nâng dự báo giá Brent quý IV thêm 20 USD lên 115 USD/thùng, đồng thời nâng dự báo trung bình cả năm 2026 lên 100 USD/thùng, phản ánh quan điểm rằng tình trạng thắt chặt của thị trường vật chất có thể kéo dài hơn dự kiến.

Một yếu tố quan trọng khác là quyết định mới nhất của OPEC+. Trong cuộc họp ngày 4/10, nhóm các nhà khai thác chủ chốt nhất trí giữ nguyên mục tiêu khai thác dầu cho tháng 11, thay vì tiếp tục tăng sản lượng. Quyết định này phù hợp với kỳ vọng của thị trường nhưng vẫn mang hàm ý hỗ trợ giá, bởi năng lực khai thác thực tế của nhiều thành viên đang thấp hơn đáng kể so với hạn ngạch trên giấy.

Reuters cho biết sản lượng của nhóm trong tháng 8 chỉ khoảng 25 triệu thùng/ngày, thấp hơn khoảng 5 triệu thùng/ngày so với trước chiến tranh. Điều đó cho thấy phần “dư địa nguồn cung” mà thị trường thường kỳ vọng từ OPEC+ hiện không dễ dàng chuyển thành những thùng dầu thực tế trong ngắn hạn.

Nhìn tổng thể, giá dầu đang bước vào tháng 10 với một cấu trúc thị trường rất khác so với những giai đoạn tăng giá thông thường. Rủi ro không còn chỉ nằm ở việc nguồn cung dầu thô Trung Đông bị gián đoạn, mà đã lan sang diesel, xăng và nhiên liệu máy bay.