Giá điều tăng cao, kỳ vọng vụ xuất khẩu mới

Chế biến điều xuất khẩu tại Công ty cổ phần Tập đoàn Gia Bảo (xã Đồng Tâm). Ảnh: Bình Nguyên

Giá điều tăng nhờ xuất khẩu điều trong năm 2026 đang tăng trưởng tốt. Trong đó, nhiều doanh nghiệp đầu tư chế biến sâu, mở rộng xuất khẩu vào những thị trường khó tính, mang lại giá trị gia tăng cao. Đây cũng là định hướng phát triển ngành điều tỉnh Đồng Nai trong tương lai.

Giá cao bù cho năng suất giảm

Vụ thu hoạch năm nay, tuy bị ảnh hưởng bất lợi của thời tiết nhưng vườn điều của ông Nguyễn Khắc Đào (ở xã Bom Bo) vẫn đạt năng suất tốt. Ông Đào so sánh: “Cây điều cho lợi nhuận không bằng nhiều cây trồng khác nhưng vùng đất này rất phù hợp cho cây điều phát triển. Mặt khác, tôi có kinh nghiệm trồng, chăm sóc cây điều nên vườn thường đạt năng suất tốt. Giá hạt điều tăng cao, nông dân trồng điều cũng có lợi nhuận tốt hơn. Ngoài ra, với cây trồng này, nông dân có thể tự bỏ công chăm sóc, thu hoạch nên có thể lấy công làm lời”.

Là nông dân có kinh nghiệm lâu năm trồng điều nên khi thấy giá hạt điều tăng cao, ông Điểu Minh Lý, nông dân ở xã Thọ Sơn mạnh dạn mua điều bông (còn gọi là mua vườn điều non) để chăm sóc, thu hoạch kiếm thêm thu nhập. Vụ điều năm nay, ông Lý mua khoảng 8ha điều bông. Trong đó, có khoảng 3ha đang cho thu hoạch với năng suất tốt; diện tích còn lại trong giai đoạn ra bông, cho trái non gặp mưa trái mùa nên năng suất bị giảm. Ông Lý cho biết: “Tôi đang nỗ lực xử lý với mong muốn các rẫy điều bị mất mùa vẫn có thu hoạch. Tuy có một số vườn bị giảm năng suất nhưng nhờ bán được với giá cao là 37 ngàn đồng/kg nên hy vọng vẫn có lợi nhuận”.

Tái canh 36 ngàn hécta điều giống mới, năng suất cao

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, toàn tỉnh có gần 176 ngàn hécta điều. Trong đó, có hơn 36 ngàn hécta điều đã được tái canh và trồng mới bằng giống đạt năng suất từ 2,5 tấn/hécta trở lên. Ngành điều trên địa bàn tỉnh phấn đấu đến năm 2030, tổng diện tích tái canh, trồng mới bằng giống mới đạt 50 ngàn hécta.

Các giống điều năng suất cao đang được sử dụng gồm: PN1, AB 0508, AB 29 và các giống địa phương khác. Để công tác phát triển giống được nhân rộng, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tuyên truyền, phổ biến, khuyến khích các cơ sở giống thực hiện quy định của Luật Trồng trọt năm 2018 về việc tự công bố giống cây trồng mới, khuyến khích địa phương phát hiện các cây đầu dòng, phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển cây điều khảo nghiệm các giống hiệu quả trên điều kiện đất đai, thổ nhưỡng của tỉnh Bình Phước cũ.

Ngoài ra, ngành điều cũng đang đẩy mạnh chuyển đổi sản xuất điều đạt chuẩn an toàn. Theo đó, toàn tỉnh đã có 3,5 ngàn hécta điều sản xuất theo quy trình được chứng nhận hữu cơ và các tiêu chuẩn khác. Các địa phương đã hỗ trợ xây dựng chuỗi liên kết sản xuất, chế biến điều. Đến nay, toàn tỉnh có 45 hợp tác xã xây dựng chuỗi liên kết có vùng chuyên canh lớn.

Lê Quyên

Trước đây, xã Sông Ray có diện tích trồng điều lớn nhưng hiện đã giảm mạnh vì nông dân chuyển đổi sang cây trồng khác. Tuy nhiên, vẫn có nhiều nông dân chọn tái canh lại cây điều. Trong đó, ông Nguyễn Tấn Hồng tái canh gần 0,5ha điều cao sản cho năng suất cao hơn nhiều so với giống điều cũ. Ông Hồng cho hay: Năng suất điều năm nay có thể sẽ giảm hơn năm ngoái do một số cây bị cháy bông, tập trung ra đọt mà không làm bông vì mưa trái mùa. Nhưng trong vườn vẫn có nhiều cây sai trái, chất lượng hạt cũng đạt hơn.

Ông Lê Công Dũng, Chi hội trưởng Chi hội Nông dân ấp 13, xã Sông Ray nhận xét: Điều được xem là cây trồng xóa đói giảm nghèo, giúp nhiều hộ gia đình tại địa phương có thu nhập ổn định. Trước đây, trồng điều không cần tốn nhiều công chăm sóc. Hiện nay, hạt điều bán được với giá cao, nông dân quan tâm đầu tư giống mới, chăm bón phân, xịt thuốc phòng trừ sâu bệnh. Theo đó, cây điều cho năng suất tốt, lợi nhuận cũng cao hơn so với trước.

Tăng giá trị cho điều xuất khẩu

Năm 2026, xuất khẩu nông sản gặp khó khăn do ảnh hưởng bất lợi của thị trường thế giới. Tuy nhiên, xuất khẩu hạt điều vẫn tăng trưởng tốt. Theo số liệu từ Cục Hải quan Việt Nam, trong 2 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu hạt điều của Việt Nam đạt gần 74,9 ngàn tấn, thu về gần 513,5 triệu USD, tăng 12,8% về lượng và giá trị so với cùng kỳ năm 2025. Trong năm 2026, ngành điều Việt Nam vẫn đặt mục tiêu xuất khẩu khoảng 800 ngàn tấn nhân điều với kim ngạch dự kiến đạt 5 tỷ USD.

Theo bà Hoàng Khánh Hòa, Giám đốc sản xuất Công ty cổ phần Tập đoàn Gia Bảo (xã Đồng Tâm), hiện giá điều biến động mạnh theo hướng tăng do ảnh hưởng của tình hình thế giới, nhất là chi phí logistics tăng cao. Điều này cũng ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu. Tuy dự báo thị trường xuất khẩu có khó khăn nhưng vẫn có nhiều cơ hội mới. Điều đáng mừng là doanh nghiệp có thêm những đơn hàng xuất khẩu vào thị trường mới, giá trị cao như Pháp. Ngoài ra, khách hàng Đài Loan đang dịch chuyển về Việt Nam đặt các sản phẩm chế biến sâu để xuất đi các thị trường khác. Bên cạnh đó, xu hướng xuất khẩu hiện nay cũng có sự thay đổi, các nhà nhập khẩu quan tâm nhiều đến sản phẩm chế biến. Theo đó, doanh nghiệp đang tập trung đẩy mạnh xuất khẩu các dòng chế biến chuyên sâu, mang lại giá trị gia tăng cao.

Bình Nguyên