Nông dân Lý Sơn thấp thỏm vì tỏi được mùa nhưng mất giá

Nông dân Lý Sơn thu hoạch tỏi.

Ghi nhận tại các cánh đồng tỏi trên đặc khu Lý Sơn cho thấy, năm nay thời tiết khá thuận lợi, ít sâu bệnh nên cây tỏi sinh trưởng tốt, củ to và đồng đều. Năng suất bình quân đạt khoảng 5-6 tạ tỏi tươi mỗi sào, được xem là mức khá cao so với nhiều vụ trước. Không khí thu hoạch diễn ra khẩn trương, nhộn nhịp, bà con tất bật thu gom, vận chuyển tỏi từ ruộng về nhà để sơ chế. Tuy nhiên, niềm vui được mùa chưa được bao lâu thì người dân lại thấp thỏm bởi giá thu mua giảm sâu. Hiện thương lái chỉ thu mua tỏi tươi với giá dao động từ 30.000 – 35.000 đồng/kg, thấp hơn nhiều so với kỳ vọng của người trồng.

Ông Đặng Hạnh, trú thôn Tây An Hải, cho biết, vụ tỏi năm nay cho năng suất cao nên ban đầu bà con rất phấn khởi. Thế nhưng, khi bước vào thu hoạch, giá lại xuống thấp khiến không ít người hụt hẫng. Theo ông Hạnh, với mức giá hiện tại, nếu bán ngay thì gần như không có lãi, thậm chí có nguy cơ thua lỗ. Vì vậy, nhiều hộ đã chọn cách phơi khô, bảo quản tỏi để chờ giá tăng trở lại. “Chi phí đầu tư trồng tỏi bây giờ rất cao, nếu bán với giá này thì coi như không công. Gia đình tôi và nhiều hộ khác đang phơi tỏi khô, trữ lại, hy vọng thời gian tới giá sẽ nhích lên”, ông Hạnh chia sẻ.

Không chỉ riêng ông Hạnh, nhiều nông dân khác trên đảo cũng chung tâm trạng. Theo người dân, chi phí sản xuất tỏi những năm gần đây liên tục tăng, từ giá giống, phân bón đến công lao động và chi phí cải tạo đất. Trung bình, để trồng một sào tỏi, nông dân phải đầu tư khoảng 20 triệu đồng. Với mức chi này, giá tỏi tươi phải đạt từ 50.000 đồng/kg trở lên thì người trồng mới có lãi. Bà Phạm Thị Thy, cũng trú thôn Tây An Hải, cho hay, thường do mới bước vào đầu vụ thu hoạch nên giá tỏi thường ở mức thấp. Tuy nhiên, năm nay mức giá giảm sâu hơn nhiều khiến bà con không khỏi lo lắng. “Chúng tôi hy vọng thời gian tới giá sẽ tăng lên để có thêm thu nhập, bù đắp chi phí đã bỏ ra”, bà Thy nói.

Vụ tỏi đông xuân 2025-2026, toàn đặc khu Lý Sơn xuống giống khoảng 314 ha. Đến nay, nông dân đã thu hoạch hơn 50% diện tích, năng suất ước đạt khoảng 80 tạ/ha. Dù sản lượng đạt khá, song do giá thu mua thấp nên nhiều hộ chưa vội bán ra thị trường mà chuyển sang phơi khô, bảo quản để chờ thời điểm thuận lợi hơn.

Thực tế, tình trạng “được mùa, mất giá” đã không còn xa lạ với người trồng tỏi Lý Sơn. Trong nhiều năm qua, giá tỏi thường xuyên biến động mạnh, phụ thuộc lớn vào thị trường và thương lái. Việc thiếu liên kết trong tiêu thụ, chưa xây dựng được chuỗi giá trị bền vững khiến đầu ra sản phẩm luôn trong tình trạng bấp bênh. Mỗi vụ thu hoạch, nông dân lại phải đối mặt với bài toán khó về giá cả. Khi sản lượng tăng cao, giá thường giảm mạnh; ngược lại, khi giá tăng thì sản lượng lại không đạt như kỳ vọng. Vòng luẩn quẩn này khiến thu nhập của người dân thiếu ổn định, ảnh hưởng đến đời sống và kế hoạch sản xuất lâu dài. Trước thực trạng trên, chính quyền địa phương đặc khu Lý Sơn đang tích cực tìm kiếm giải pháp nhằm ổn định đầu ra cho sản phẩm tỏi. Trong đó, việc kêu gọi doanh nghiệp tham gia liên kết tiêu thụ, xây dựng chuỗi sản xuất – tiêu thụ bền vững được xem là hướng đi quan trọng.

Hà Vy