Gia Lai công bố Bảo vật quốc gia Bộ cồng chiêng Kơ Đơ

Trong khuôn khổ chương trình nghệ thuật “Đêm hội cồng chiêng Gia Lai năm 2026” diễn ra tối 7/11 tại Quảng trường Đại Đoàn Kết (phường Pleiku), UBND tỉnh Gia Lai đã công bố Bộ cồng chiêng Kơ Đơ - hiện vật có giá trị lịch sử, văn hóa và nghệ thuật tiêu biểu vừa được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Bảo vật quốc gia.

Đêm hội cồng chiêng Gia Lai năm 2026 là một trong những hoạt động chính trong khuôn khổ Festival Cồng chiêng, Tuần lễ Hoa Dã quỳ, Núi lửa Chư Đang Ya năm 2026. Chương trình thu hút hàng chục nghìn người dân và du khách tham dự, tạo nên không gian văn hóa sôi động, đậm sắc màu Tây Nguyên.

Bộ cồng chiêng Kơ Đơ được giới thiệu tại đêm hội. Ảnh: Hữu Phúc

Điểm nhấn của đêm hội là sự hội tụ của gần 2.000 nghệ nhân đến từ 39 đoàn, trong đó có 29 đoàn của Gia Lai và 10 đoàn đến từ các tỉnh, thành phố: Phú Thọ, Thanh Hóa, Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Lâm Đồng, Đắk Lắk, Khánh Hòa và Đồng Nai.

Trong không gian đại ngàn, tiếng cồng, tiếng chiêng hòa quyện cùng những điệu múa xoang rộn ràng, tái hiện sinh động đời sống lao động, sinh hoạt và những nét văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc. Mỗi đoàn nghệ nhân mang đến một sắc thái, nhịp điệu và cách thể hiện riêng, góp phần tạo nên bức tranh văn hóa đa dạng, giàu bản sắc.

Đặc biệt, tại chương trình, UBND tỉnh Gia Lai đã công bố Bộ cồng chiêng Kơ Đơ, hiện lưu giữ tại Bảo tàng Pleiku, được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Bảo vật quốc gia.

Bộ chiêng có niên đại khoảng cuối thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX, gồm 8 chiếc, trong đó có 5 chiêng bằng và 3 chiêng có núm, được chế tác thủ công với kỹ thuật tinh xảo.

Đây là hiện vật đặc biệt, từng giữ vai trò quan trọng trong các hoạt động chính trị, xã hội và nghi lễ của cộng đồng Jrai; đồng thời gắn liền với một thiết chế xã hội đặc biệt của người Jrai - thiết chế Pơtao Apui (Vua Lửa).

Trải qua hơn một thế kỷ, bộ chiêng được các thế hệ trong một gia đình người Jrai gìn giữ cẩn trọng, gắn bó với các nghi lễ truyền thống và những sự kiện quan trọng của cộng đồng.

Giá trị đặc biệt của hiện vật không chỉ nằm ở niên đại, tính quý hiếm và mức độ nguyên vẹn, mà còn được thể hiện qua hệ thống tri thức dân gian được tích lũy, trao truyền qua nhiều thế hệ. Đó là kỹ thuật chế tác, chỉnh chiêng, nghệ thuật diễn tấu cùng những quy ước văn hóa gắn với từng nghi lễ và sinh hoạt cộng đồng.

Các nghệ nhân trình diễn cồng chiêng tại đêm hội. Ảnh: Hoàng Hoài

Với tính độc bản, độc đáo cùng giá trị khoa học - văn hóa, tín ngưỡng cổ truyền nổi bật, Bộ chiêng Kơ Đơ đã được công nhận là Bảo vật quốc gia tại Quyết định số 236/QĐ-TTg ngày 3/2/2026 của Thủ tướng Chính phủ.

Việc Bộ cồng chiêng Kơ Đơ được công nhận là Bảo vật quốc gia không chỉ là niềm tự hào của cộng đồng người Jrai và nhân dân các dân tộc tỉnh Gia Lai, mà còn góp phần tôn vinh những giá trị đặc sắc của di sản văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên.

Đây cũng là sự ghi nhận đối với nỗ lực gìn giữ, trao truyền những giá trị văn hóa truyền thống qua nhiều thế hệ, đồng thời đặt ra trách nhiệm bảo tồn và phát huy giá trị di sản trong đời sống đương đại.