Gia Lai: Trao truyền nhịp chiêng, gìn giữ bản sắc văn hóa Jrai nơi biên giới

Đối với đồng bào Jrai ở Ia Pnôn, cồng chiêng không đơn thuần là nhạc cụ biểu diễn mà còn gắn bó mật thiết với đời sống cộng đồng. Tiếng chiêng hiện diện trong các lễ hội, nghi lễ truyền thống và những dịp sinh hoạt chung của buôn làng, trở thành sợi dây kết nối các thế hệ, lưu giữ những giá trị văn hóa được trao truyền qua nhiều đời.

Thế nhưng, trước những thay đổi của đời sống xã hội, việc gìn giữ di sản đang đối mặt với không ít thách thức. Các hình thức giải trí hiện đại khiến một bộ phận thanh thiếu niên ít có điều kiện tiếp xúc, tìm hiểu và thực hành nghệ thuật truyền thống. Trong khi đó, những nghệ nhân am hiểu sâu sắc về cồng chiêng ngày càng lớn tuổi, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải bồi dưỡng lớp người kế cận.

Lễ bế mạc lớp truyền dạy đánh cồng chiêng cho đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn xã Ia Pnôn

Xuất phát từ thực tế đó, lớp truyền dạy đánh cồng chiêng tại Ia Pnôn được tổ chức nhằm đưa di sản đến gần hơn với cộng đồng, nhất là thế hệ trẻ. Tham gia khóa học, 48 học viên người Jrai được các nghệ nhân trực tiếp hướng dẫn cách sử dụng nhạc cụ, kỹ thuật trình diễn và thực hành những bài chiêng truyền thống.

Không chỉ học cách đánh đúng nhịp, phối hợp giữa các thành viên trong đội chiêng, các học viên còn có cơ hội tìm hiểu vai trò của cồng chiêng trong đời sống văn hóa, tinh thần của cộng đồng Jrai. Qua từng buổi thực hành, những thanh âm vốn quen thuộc trong các dịp lễ hội dần trở thành trải nghiệm gần gũi, giúp người trẻ thêm hiểu và trân trọng di sản của dân tộc mình.

Ông Nguyễn Huệ - Chủ tịch UBND xã Ia Pnôn trao giấy chứng nhận hoàn thành khóa học cho các học viên

Điều quan trọng của lớp học không chỉ nằm ở việc trang bị kỹ năng sử dụng nhạc cụ, mà còn ở việc khơi dậy tình yêu, niềm tự hào và ý thức trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với văn hóa truyền thống. Khi biết đánh chiêng, hiểu giá trị của từng bài chiêng, các học viên sẽ có thêm điều kiện tham gia sinh hoạt văn hóa tại thôn, làng, góp phần duy trì sức sống của di sản trong cộng đồng.

Tại lễ bế mạc, ông Nguyễn Huệ, Chủ tịch UBND xã Ia Pnôn đã trao 48 giấy chứng nhận cho các học viên hoàn thành khóa học. Đây không chỉ là sự ghi nhận quá trình học tập, rèn luyện mà còn là động lực để các học viên tiếp tục thực hành, tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ tại địa phương.

Tham gia khóa học, 48 học viên người Jrai được các nghệ nhân trực tiếp hướng dẫn cách sử dụng nhạc cụ, kỹ thuật trình diễn và thực hành những bài chiêng truyền thống

Ông Nguyễn Huệ, Chủ tịch UBND xã Ia Pnôn nhấn mạnh: “Thông qua hoạt động này, địa phương kỳ vọng tiếp tục khơi dậy niềm đam mê, ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa trong cộng đồng, nhất là lớp trẻ. Bởi để tiếng cồng chiêng không bị lặng đi theo thời gian, bên cạnh sự tâm huyết của các nghệ nhân và sự quan tâm của chính quyền địa phương, điều quan trọng là phải có những thế hệ tiếp nối biết trân trọng, thực hành và đưa di sản vào đời sống thường ngày”.

Chủ tịch UBND xã Ia Pnôn cũng đề nghị các học viên tiếp tục rèn luyện, thực hành những kiến thức đã được truyền dạy; tích cực tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ tại thôn, làng, từng bước trở thành những hạt nhân nòng cốt trong bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa cồng chiêng truyền thống của dân tộc Jrai.

Từ lớp học nơi vùng biên Ia Pnôn, 48 học viên đã có thêm hành trang để tiếp nối những nhịp chiêng của cha ông. Bảo tồn di sản không chỉ là giữ lại những bộ chiêng hay tái hiện các tiết mục trong ngày hội, mà quan trọng hơn là làm cho tiếng chiêng tiếp tục hiện diện trong đời sống cộng đồng, được thế hệ trẻ đón nhận và trao truyền. Đó cũng là cách người Jrai gìn giữ bản sắc văn hóa, bồi đắp niềm tự hào dân tộc và góp phần bảo vệ những giá trị riêng có của vùng đất Tây Nguyên.