Giá lúa, gạo vẫn chưa khởi sắc

GIÁ LÚA VẪN Ở MỨC THẤP

Theo ghi nhận, thời điểm này, một số nông dân trong vùng Ngọt hóa Gò Công đang bước vào giai đoạn thu hoạch lúa đông xuân. Dù giá lúa có tăng so với vụ thu đông, nhưng mặt bằng chung vẫn ở mức thấp khiến nông dân kém vui.

Thu hoạch lúa đông xuân của gia đình ông Phạm Văn Thạnh.

Lúc chúng tôi đến là thời điểm ông Trần Ngọc Hài (ấp Thạnh Lợi, xã Long Bình, tỉnh Đồng Tháp) đang xem máy gặt đập liên hợp thu hoạch 5 công lúa Đài Thơm 8 của gia đình. Theo ông Hài, năm nay, thời tiết thuận lợi nên lúa trúng mùa. Tuy nhiên, giá lúa vẫn chưa như kỳ vọng. Ông Hài chia sẻ: “Vụ thu đông vừa rồi, tôi bán lúa Đài Thơm 8 giá chỉ 5.600 đồng/kg. Vụ này, giá lúa tăng khoảng 900 đồng/kg so với vụ trước. Với giá lúa này, nông dân không có lời nhiều. Hơn 3 tháng trời mà lời có mấy trăm ngàn đồng/công thì quá thấp”.

Theo Sở Công thương tỉnh Đồng Tháp, trong 2 tháng đầu năm, hoạt động xuất khẩu gạo của tỉnh đạt 253.215 tấn, tương đương 135 triệu USD, giảm 24,57% về lượng và giảm 23,93% về trị giá so với cùng kỳ năm 2025. Philippines tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất, chiếm 31,59% tổng kim ngạch xuất khẩu gạo của tỉnh; tiếp theo là Trung Quốc chiếm 24%, Singapore chiếm 6,18%. Ngoài ra, gạo của tỉnh còn được xuất khẩu sang các thị trường khác như: Ghana, Nam Phi, Malaysia…Đối với khu vực Trung Đông, xuất khẩu qua thị trường này chiếm khoảng 0,73% tổng kim ngạch xuất khẩu gạo của tỉnh.

Vụ lúa đông xuân năm nay, hơn 2 ha lúa (kể cả ruộng thuê) của gia đình ông Phạm Văn Thạnh (ấp Long Hải, xã Long Bình) gieo sạ giống lúa Đài Thơm 8. Sau khi thu hoạch, năng suất lúa đạt khoảng 8 tấn/ha. Lúa được các thương lái thu mua với giá 6.580 đồng/kg. Ông Thạnh chia sẻ: “Giá lúa vụ này tăng so với vụ thu đông khoảng 1.000 đồng/kg.

Tuy nhiên, mức này vẫn còn rất thấp. Vụ thu đông vừa rồi, do giá lúa quá thấp cộng thêm năng suất không cao nên tôi lỗ gần 50 triệu đồng. Mấy năm trước làm ruộng cũng bị lỗ, nhưng không nhiều như vụ rồi, do chi phí đầu vào thấp. Giá lúa phải từ 7.000 đồng/kg trở lên nông dân mới có lời khá. Vụ này, trừ đi chi phí, tôi chỉ lời khoảng 500.000 đồng/công”.

Còn tại phường Mỹ Phước Tây, tỉnh Đồng Tháp, gia đình anh Nguyễn Văn Rin cũng vừa thu hoạch xong 2,3 ha lúa đông xuân. Vụ này, gia đình anh gieo sạ giống lúa OM 380 và bán giá 5.600 đồng/kg. Sau khi trừ đi chi phí, gia đình anh chỉ còn lãi khoảng vài trăm ngàn đồng/công.

Ông Huỳnh Văn Danh, Giám đốc Công ty TNHH Vinh Hiển (xã Phú Thành, tỉnh Đồng Tháp) cho biết, hiện mặt bằng chung, giá lúa vẫn ở mức thấp. Doanh nghiệp (DN) đang thu mua lúa Đài Thơm 8 với giá 6.500 đồng/kg, cao hơn vụ thu đông khoảng 700 đồng/kg. Trong vụ lúa thu đông năm nay, công ty liên kết với các hợp tác xã trên địa bàn bao tiêu sản phẩm với diện tích khoảng 400 ha. Các giống lúa được DN liên kết tiêu thụ chủ yếu là Đài Thơm 8, OM 5451. Lúa được DN thu mua cao hơn với thị trường khoảng 200 đồng/kg. Trong đó, có 100 ha sản xuất lúa chất lượng cao, giảm phát thải tại xã Mỹ Thành. Hiện nay, việc tiêu thụ lúa gạo vẫn chưa khởi sắc.

XUẤT KHẨU GẠO CHẬM

Cùng với việc giá lúa vẫn còn nằm ở mức thấp, tình hình xuất khẩu gạo cũng đang chậm. Ông Nguyễn Đức Thịnh, Giám đốc Công ty TNHH Gạo Đức Thịnh (xã Hội Cư, tỉnh Đồng Tháp) cho biết, từ đầu năm đến nay, tình hình xuất khẩu gạo có phần khởi sắc trở lại, nhưng nhìn chung vẫn còn chậm. Hiện nay, giá gạo xuất khẩu cũng tương đương với thời điểm trước Tết Nguyên đán 2026. Hiện DN chủ yếu xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc; Philippines vẫn có đơn hàng, nhưng chậm.

Nông dân trên địa bàn tỉnh đang tập trung thu hoạch vụ lúa đông xuân.

“Trong tháng 3, 4 này, thị trường xuất khẩu gạo chính của Việt Nam là Philippines cho phép nhập khẩu khoảng 150.000 tấn. Trong đó, nước ta sẽ xuất khẩu sang thị trường này từ 110.000 - 120.000 tấn. Nhu cầu nhập khẩu của thị trường Philippines chỉ đạt khoảng 30% so với những tháng cùng kỳ năm trước. Riêng các thị trường xuất khẩu khác như: Châu Phi, Trung Đông hiện cũng đang chậm. Hiện thị trường Trung Đông tất cả các tàu đều đã hủy chuyến. DN có khách hàng xuất khẩu gạo sang thị trường Trung Đông đối với mặt hàng gạo Nhật.

Do ảnh hưởng xung đột vũ trang, các hãng tàu lớn đã hủy lịch đi sang các nước này. Do đó, DN không thể giao hàng. Năm 2026 sẽ là năm khó khăn đối với hoạt động xuất khẩu gạo. Để vượt qua những khó khăn như hiện nay, buộc DN phải chuyển hướng sang thị trường khác, trong đó chủ yếu tập trung vào thị trường Trung Quốc. Hiện nay, thị trường Trung Quốc đang mua gạo, nếp tương đối nhiều. Bởi giá gạo nước ta hiện đang thấp”, ông Thịnh cho biết thêm.

Ông Lê Phát Đạt, đại diện Công ty TNHH Phát Tài (xã Lấp Vò, tỉnh Đồng Tháp) cho biết, từ đầu năm tới nay, đơn vị xuất khẩu sang các thị trường như: Philippines, châu Phi, Trung Đông… sản phẩm gạo gồm các giống OM 18, Đài thơm 8. Song sản lượng xuất khẩu giảm do mùa vụ thu hoạch trễ, đầu ra yếu, giá thấp. Cùng với đó, thời gian qua, giá xăng, phân bón tăng cao khiến thị trường xuất khẩu cũng phần nào bị ảnh hưởng. “Trước tình hình này, đơn vị tập trung tìm hiểu nhu cầu và xúc tiến thương mại sâu vào các thị trường truyền thống và tìm kiếm thêm nhiều thị trường xuất khẩu…”, ông Đạt chia sẻ.

Công ty TNHH Gạo Đức Thịnh kiểm tra gạo trước khi đóng hàng xuất khẩu.

Theo Sở Công thương tỉnh Đồng Tháp, trước bối cảnh thị trường xuất khẩu còn nhiều biến động, thời gian tới, ngành Công thương sẽ phối hợp với các ngành, địa phương và DN triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao giá trị và kim ngạch xuất khẩu gạo. Trong đó, vận dụng các chính sách hỗ trợ từ Chương trình khuyến công quốc gia, khuyến công địa phương khuyến khích doanh nghiệp đầu tư đổi mới máy móc thiết bị tiên tiến vào sản xuất, phát triển sản phẩm có giá trị gia tăng cao. Đồng thời, cải tiến bao bì, xây dựng thương hiệu, nhãn hiệu... nhằm thúc đẩy ngành sản xuất phát triển, tạo động lực cho xuất khẩu.
Bên cạnh đó, ngành Công thương tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến và hướng dẫn DN tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như: CPTPP, EVFTA, UKVFTA, RCEP; tạo điều kiện thuận lợi trong việc cấp và cung cấp thông tin liên quan đến giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O). Song song đó là hỗ trợ DN tham gia trực tiếp vào hệ thống phân phối nước ngoài, qua đó đa dạng hóa thị trường và giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống…

Phó Giám đốc Sở Công thương tỉnh Đồng Tháp Đặng Văn Tuấn cho biết: “Thời gian tới, ngành Công thương tăng cường theo dõi và nghiên cứu thị trường. Ngành sẽ theo dõi sát diễn biến thị trường gạo thế giới, kịp thời cung cấp thông tin về nhu cầu, chính sách nhập khẩu và các rào cản kỹ thuật của từng thị trường để DN chủ động điều chỉnh kế hoạch sản xuất và xuất khẩu. Đồng thời, đẩy mạnh nghiên cứu và mở rộng thị trường mới, giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống.

Bên cạnh thị trường xuất khẩu, tỉnh cũng quan tâm phát triển thị trường nội địa, đặc biệt là các bếp ăn tập thể, khu công nghiệp, trường học, bệnh viện, nhằm mở rộng kênh tiêu thụ ổn định cho sản phẩm gạo chất lượng cao. Một trong những giải pháp quan trọng là xây dựng và phát triển thương hiệu gạo của tỉnh; tập trung hỗ trợ DN xây dựng thương hiệu, đăng ký nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu địa lý, phát triển các sản phẩm gạo đặc sản, gạo đóng gói thương mại, gạo dinh dưỡng phục vụ phân khúc trung và cao cấp. Qua đó nâng cao giá trị gia tăng và vị thế của gạo tỉnh trên thị trường quốc tế…”.

T. ĐẠT - N. KHÁNH