Giải phóng mặt bằng, 'điểm nghẽn' của nhiều dự án trọng điểm ở Hà Tĩnh

Dự án đường Hàm Nghi kéo dài có chiều dài 3,3km với điểm đầu khớp nối Quốc lộ 1A tuyến tránh qua phường Hà Huy Tập (Hà Tĩnh), điểm cuối kết nối vào tuyến nhánh Quốc lộ 8C qua xã Thạch Xuân, được đầu tư với tổng vốn 575 tỷ đồng. Được khởi công vào tháng 11/2022, theo tiến độ sẽ hoàn thành vào ngày 31/12/2024 nhưng đến nay vẫn chưa thể về đích.

Các đơn vị đã bàn giao 2,05/3,3km mặt bằng cho nhà thầu thi công; 1,25km thuộc địa bàn phường Hà Huy Tập vẫn chưa thể triển khai thi công do vướng mặt bằng. Dự án ảnh hưởng đến đất đai, nhà cửa của 314 hộ dân, trong đó 137 hộ bị ảnh hưởng đất ở và 177 hộ bị ảnh hưởng đất sản xuất nông nghiệp.Nguyên nhân của việc chậm tiến độ là do phần đất ở và đất vườn của các hộ dân do phải thực hiện tái định cư nên việc GPMB bị chậm. Toàn tuyến hiện còn 11 hộ dân có vướng mắc, 9 hộ đã lập phương án bồi thường xong, 2 hộ còn lại đang tiếp tục triển khai các phương án. Đến nay, dự án đã được gia hạn tiến độ hoàn thành đến cuối năm 2026.

Tại một dự án khác là đường Xuân Diệu kéo dài có tổng mức đầu tư hơn 200 tỷ đồng. Đây là đoạn tuyến kết nối từ đường bao khu đô thị Bắc ở phường Thành Sen đến đường Ngô Quyền ở phường Trần Phú dài 1,8km. Dự án bắt đầu triển khai thi công từ tháng 9/2023, đến cuối năm 2025 phía hai đầu tuyến đã hoàn thành, riêng đoạn ở giữa tuyến khoảng 300m tại nút giao với đường Hà Hoàng, phường Trần Phú vẫn chưa thể thi công do chưa hoàn tất GPMB. Theo chủ đầu tư, dự án này có 43 hộ dân bị ảnh hưởng, trong đó 41 hộ đã được phê duyệt phương án bồi thường, còn 2 hộ vẫn đang vướng quy hoạch, chưa thể xử lý dứt điểm.Dự án này nằm ở phường trung tâm của tỉnh, gần khu vực dân cư đông đúc và Trường THPT Chuyên tỉnh Hà Tĩnh nên ảnh hưởng rất lớn đến việc đi lại của người dân và các em học sinh. Việc dự án kéo dài, thi công đứt đoạn gây bức xúc cho người dân, ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị và vệ sinh môi trường.

Tương tự, dự án đường Xô Viết Nghệ Tĩnh kéo dài là một trong những công trình hạ tầng giao thông trọng điểm của tỉnh Hà Tĩnh được chú trọng đầu tư trong thời gian qua. Dự án có tổng chiều dài hơn 6,6km, tổng mức đầu tư gần 1.500 tỷ đồng nối với tuyến đường Xô Viết Nghệ Tĩnh hiện hữu về phía Đông, điểm cuối đấu nối với tuyến đường ven biển qua địa bàn xã Đồng Môn.Đến nay, chủ đầu tư mới nhận bàn giao khoảng 5km, chủ yếu là đất nông nghiệp. Phần còn lại dài 1,6km chủ yếu tập trung ở các khu dân cư như tổ dân phố Tâm Quý, Trung Quý, Tân Quý hay dọc tuyến đường Mai Thúc Loan vẫn chưa thể triển khai do liên quan đến đất ở và tái định cư. Tại một số vị trí, đặc biệt qua phường Thành Sen, nhiều đoạn tuyến vẫn "đứt gãy", chưa thể thi công do vướng mặt bằng.Trên công trường, do chưa có mặt bằng sạch nên nhiều đoạn, tuyến đơn vị thi công phải thi công theo kiểu “xôi đỗ”, kể cả hệ thống hạ tầng kỹ thuật hai bên tuyến.

Một dự án trọng điểm khác là đường vành đai phía Đông TP Hà Tĩnh có tổng chiều dài hơn 15,7km, điểm đầu giao với tỉnh lộ 9 tại cầu Hộ Độ (phường Trần Phú); điểm cuối giao với quốc lộ 1 tại cầu Phủ (phường Thành Sen). Dự án có tổng mức đầu tư 1.189 tỷ đồng, sử dụng nguồn vốn ngân sách trung ương trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021 - 2025 và huy động các nguồn vốn hợp pháp khác. Dự án bắt đầu triển khai từ đầu năm 2022, dự kiến dự án hoàn thành vào năm 2025 nhưng đến nay nhiều đoạn trên tuyến vẫn còn vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng.

Theo thông tin từ phường Thành Sen, có 2 dự án hạ tầng trên địa bàn đang vướng GPMB là dự án đường Xô Viết Nghệ Tĩnh kéo dài và đường vành đai phía Đông thành phố. Trong đó, dự án đường Xô Viết Nghệ Tĩnh kéo dài về phía Đông vướng 32 thửa đất nông nghiệp của 27 hộ dân chưa lập được phương án bồi thường, hỗ trợ do vướng mắc liên quan đến nguồn gốc đất đai của các phường Thạch Quý, Thạch Hưng trước đây. Về đất ở, dự án cũng gặp khó khăn vướng mắc trong công tác di dời tái định cư cho 17 hộ dân bị ảnh hưởng ở hai bên đường Mai Thúc Loan, trong đó có 14 hộ thuộc đối tượng tái định cư bồi thường mặt bằng đất.Còn tại Dự án Đường vành đai phí Đông thành phố, đoạn đi qua địa bàn phường Thành Sen dài 4,7km. Hiện nay, đã thực hiện xong bồi thường GPMB đất nông nghiệp và đã bàn giao cho chủ đầu tư thực hiện dự án, nhưng vẫn gặp vướng mắc của một số diện tích đất ở tại phường Thạch Hưng và Đại Nài cũ, trong trong đó 19 thửa đất các hộ gia đình ở Thạch Hưng chưa nhận tiền bồi thường và chưa bố trí được đất tái định cư; còn tại phường Đại Nài còn 5 thửa của 6 hộ gia đình bị ảnh hưởng chưa thực hiện bồi thường, hỗ trợ tái định cư.

Ngoài các dự án nói trên, nhiều dự án trọng điểm trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh cũng đang gặp khó khăn do vướng GPMB như dự án chống sạt lở kè Bình Lạng (đoạn từ cầu Đôi đến hồ điều Hòa Bắc Hồng và đoạn Đức Thuận đến kênh Nhà Lê) trên địa bàn phường Bắc Hồng Lĩnh; dự án cải tạo, nâng cấp đường tỉnh ĐT.553 đoạn từ Lộc Yên - đường Hồ Chí Minh; Tiểu dự án Cải thiện cơ sở hạ tầng đô thị Hương Khê; dự án đường từ quốc lộ 12C đi Khu liên hợp gang thép Formosa đoạn qua phường Vũng Áng; dự án đường trục chính trung tâm nối quốc lộ 1 đoạn tránh thị xã Kỳ Anh (cũ) đến cụm cảng nước sâu Vũng Áng - Sơn Dương ở phường Vũng Áng và phường Sông Trí...Trong ảnh: Dự án đường từ quốc lộ 12C đi Khu liên hợp gang thép Formosa đang vướng mặt bằng liên quan tới 23 hộ dân ở tổ dân phố Tây Yên, phường Vũng Áng.

Mặc dù trong thời gian qua, tỉnh Hà Tĩnh đã quyết liệt chỉ đạo, bàn nhiều giải pháp tháo gỡ nhưng loạt dự án này vẫn không giải quyết được dứt điểm các vướng mắc về công tác GPMB, tạo nên những điểm nghẽn "ghìm chân" dự án hạ tầng. Việc mặt bằng chậm bàn giao không chỉ ảnh hưởng đến tiến độ triển khai công trình mà quá trình giải ngân vốn đầu tư công cũng không đảm bảo tiến độ.