Gieo 'hạt mầm' bảo tồn di sản

Các nghệ nhân tiểu khu Pán, xã Thuận Châu truyền dạy nhạc cụ dân tộc.

Những ngày cuối tuần, tại nhà văn hóa tiểu khu Pán, xã Thuận Châu, tiếng khèn, tiếng pí, tiếng đàn tính lại vang lên rộn rã. Những cụ ông, cụ bà cùng chơi những bản hòa tấu sôi động, tươi vui. Hòa chung với tiếng nhạc là tiếng cổ vũ hồn nhiên của các cô bé, cậu bé đang tuổi đến trường say mê lắng nghe và chăm chú nhìn theo từng động tác biểu diễn của ông bà mình. Nhóm nhạc cụ dân tộc thuộc CLB Liên thế hệ tự giúp nhau tiểu khu Pán, được thành lập và duy trì hoạt động nhiều năm nay, trở thành không gian sinh hoạt văn hóa của những người cao tuổi, các nghệ nhân dân gian dân tộc Thái, từng ngày lan tỏa tình yêu, trách nhiệm về bảo tồn văn hóa dân tộc cho cộng đồng và thế hệ trẻ.

Ông Lường Văn Dòm, thành viên nhóm nhạc dân tộc, chia sẻ: Ngày cuối tuần, đặc biệt là dịp hè, các ông, các bà vừa trông cháu, vừa dạy cho các cháu tập chơi các loại nhạc cụ truyền thống của người Thái như đàn tính tẩu, đàn nhị, khèn bè. Các bà thì dạy thêm cho các cháu cách thêu khăn piêu, điệu xòe Thái với mong muốn lớp trẻ sẽ tiếp tục gìn giữ được nét đẹp văn hóa của dân tộc.

Các em học sinh xã Quỳnh Nhai tìm hiểu về chữ viết dân tộc Thái

Được gọi là “thầy khèn” trong cộng đồng người Mông, ông Tráng A Lứ, bản Hua Tạt, xã Vân Hồ luôn nhiệt huyết, say mê với việc bảo tồn nghệ thuật thổi khèn Mông. Ông Lứ nói: Cây khèn có vai trò đặc biệt quan trọng trong đời sống tinh thần và tín ngưỡng tâm linh của người Mông. Nhưng người biết thổi khèn điêu luyện, nhất là các bài nhạc dùng cho các nghi lễ truyền thống giờ không còn nhiều. Vì thế, tôi mong muốn và luôn cố gắng truyền lại kinh nghiệm của mình cho lớp trẻ.

Ở Sơn La có rất nhiều nghệ nhân miệt mài với việc truyền dạy các loại hình văn hóa cho giới trẻ, trở thành những người “giữ lửa” và “truyền lửa” về văn hóa dân tộc. Như nghệ nhân ưu tú Bàn Văn Đức, xã Vân Hồ, hơn 10 năm, ông đã mở lớp giảng dạy cho gần 1.000 học viên về ngôn ngữ, giá trị lịch sử, văn hóa, giúp cộng đồng người Dao tiếp cận với chữ viết truyền thống. Hay nghệ nhân ưu tú Hoàng Văn Chiêm, xã Quỳnh Nhai truyền dạy cho lớp trẻ về nghệ thuật biểu diễn và chế tác đàn tính. Nghệ nhân ưu tú Tòng Văn Hỏa, phường Chiềng Cơi dạy con cháu chơi đàn nhị...

Nghệ nhân ưu tú Tòng Văn Hỏa dạy các cháu nhỏ chơi đàn nhị.

Hiện nay, toàn tỉnh có 2 nghệ nhân nhân dân, 27 nghệ nhân ưu tú. Tỉnh đã thực hiện các chính sách đãi ngộ theo đúng quy định; tổ chức các hoạt động để nghệ nhân phát huy vai trò, góp phần bảo tồn văn hóa truyền thống các dân tộc. Văn hóa các dân tộc cũng đã được đưa vào chương trình giáo dục địa phương, giúp học sinh có cơ hội tiếp cận, tìm hiểu ngay từ trên ghế nhà trường.

Ông Phạm Hồng Thu, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, cho biết: Sở sẽ tiếp tục đăng cai tổ chức, tham gia các hội thi, hội diễn, liên hoan, ngày hội văn hóa, thể thao và du lịch để quảng bá, giới thiệu di sản văn hóa của tỉnh đến bạn bè trong nước và quốc tế. Qua đó để các thế hệ diễn viên, nghệ nhân được giao lưu, học hỏi, gắn kết, khích lệ công tác giữ gìn và phát huy di sản văn hóa. Tiếp tục vinh danh các nghệ nhân, xây dựng cơ chế chính sách để động viên các nghệ nhân tham gia tích cực trong công tác bảo vệ, trao truyền và phát huy di sản.

Thanh Đào