Giữ gìn nghệ thuật đờn ca tài tử

Ban tổ chức trao giải cho các đội có thành tích tại liên hoan đờn ca tài tử và trích đoạn cải lương tỉnh lần thứ V năm 2026. Ảnh: KHÁNH MY

Đờn ca tài tử là món ăn tinh thần của người dân vùng đất Nam Bộ. Nhiều câu lạc bộ, đội, nhóm đờn ca tài tử ở các địa phương trong tỉnh được thành lập và duy trì hoạt động nề nếp, trong đó nhiều gia đình có từ 2 - 3 thế hệ cùng tham gia sinh hoạt. Vào dịp lễ, Tết, lễ hội văn hóa truyền thống, chương trình biểu diễn, giao lưu đờn ca tài tử luôn diễn ra đều đặn phục vụ người dân.

Người yêu thích đờn ca tài tử thường tìm đến bộ môn nghệ thuật này để giải trí, gửi gắm tâm sự hoặc cùng những người đồng điệu đờn, ca phục vụ người mộ điệu. Để thể hiện trọn vẹn cái hay của từng bài bản, họ phải kiên trì luyện tập từng chữ nhấn, chữ chuyền, cách rao cho mùi, sắp xếp lời ca cho đẹp, đồng thời tạo phong cách riêng.

Em Hà Văn Giàu, thành viên Đội đờn ca tài tử xã Thoại Sơn cho biết, từ nhỏ em đã thích nghe đờn ca tài tử. Mỗi khi có chương trình biểu diễn bộ môn nghệ thuật này, em đều tìm đến thưởng thức. Lớn lên, em theo các cô, chú học hát và tham gia sinh hoạt đờn ca tài tử đến nay đã hơn 7 năm. “Nhiều người nghĩ đờn ca tài tử khó học, tuy nhiên khi tìm hiểu, em thấy kỹ thuật không quá phức tạp, chỉ cần nắm được nhịp, phách, nốt là có thể học. Khi hiểu cái hay của câu hát, làn điệu và bối cảnh lịch sử của câu chuyện em càng thêm yêu bộ môn nghệ thuật này”, Giàu nói.

Tiết mục đờn ca tài tử thi diễn tại liên hoan đờn ca tài tử và trích đoạn cải lương tỉnh lần thứ V năm 2026. Ảnh: KHÁNH MY

Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Nguyễn Văn Mao cho biết, đờn ca tài tử Nam Bộ là loại hình nghệ thuật đặc sắc, kết tinh tâm hồn, tình cảm và cốt cách của con người phương Nam. Tiếng đờn, câu ca không chỉ phục vụ nhu cầu thưởng thức nghệ thuật mà còn lưu giữ ký ức văn hóa, gắn kết cộng đồng và trao truyền những giá trị tốt đẹp qua nhiều thế hệ. Vì vậy, việc bảo tồn và phát huy di sản là trách nhiệm chung của ngành văn hóa, các địa phương, nghệ nhân và cộng đồng.

Sở Văn hóa và Thể thao vừa phối hợp Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức liên hoan đờn ca tài tử và trích đoạn cải lương tỉnh lần thứ V năm 2026, với chủ đề “Hương sắc An Giang - Âm vang di sản - Hào khí tri ân” nhằm tôn vinh, phát huy tinh hoa, giá trị của di sản văn hóa phi vật thể nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ được UNESCO vinh danh.

Liên hoan thu hút 12 đội dự thi, với 53 tiết mục, gồm 17 tiết mục hòa ca, 12 tiết mục hòa đờn, 12 tiết mục ca ra bộ và 12 trích đoạn cải lương. Nội dung ca ngợi Đảng Cộng sản Việt Nam quang vinh, Chủ tịch Hồ Chí Minh, Chủ tịch Tôn Đức Thắng; tôn vinh lịch sử, truyền thống cách mạng, bản sắc văn hóa dân tộc; quá trình hình thành, phát triển của tỉnh; ca ngợi tinh thần lao động, sáng tạo, đóng góp trong xây dựng nông thôn mới, thành tựu nổi bật kinh tế - xã hội... Đồng thời, tuyên truyền, giáo dục ý nghĩa, tầm quan trọng của công cuộc xây dựng nông thôn mới theo đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; khuyến khích, cổ vũ sáng tác mới lấy đề tài xây dựng nông thôn mới làm trọng tâm.

Tiết mục thi diễn tại liên hoan đờn ca tài tử và trích đoạn cải lương tỉnh lần thứ V năm 2026. Ảnh: KHÁNH MY

Ông Nguyễn Văn Tùng, ngụ khu phố Nguyễn Trung Trực, phường Rạch Giá cho biết liên hoan được tổ chức gần nhà nên ông tranh thủ đến xem ngay đêm khai mạc. Với sự đầu tư dàn dựng công phu, nội dung phong phú, các tiết mục đêm khai mạc cuốn hút ông xem đến hết chương trình và cả 2 ngày thi diễn tiếp theo. “Lúc đầu, tôi định đến xem vài tiết mục vì rất thích bộ môn nghệ thuật này. Càng xem càng thấy hay nên tôi đến xem cả 3 đêm diễn, các tiết mục đều rất hay”, ông Tùng nói.

Theo ông Nguyễn Văn Mao, các chương trình thi diễn tại liên hoan có sự đầu tư về nội dung và hình thức thể hiện, lựa chọn bài bản, làn điệu và trích đoạn phù hợp với chủ đề chung của liên hoan. Nhiều tiết mục thể hiện sâu sắc tình yêu quê hương, đất nước; lòng biết ơn đối với các thế hệ cha ông, nhất là tôn vinh tinh thần yêu nước, ý chí bất khuất của Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực; phản ánh những đổi thay tích cực trong đời sống, phong trào xây dựng nông thôn mới trên quê hương An Giang. “Với tình yêu nghề và sự trao đổi chân thành về chuyên môn, những kinh nghiệm từ liên hoan sẽ là cơ sở để các câu lạc bộ, đội, nhóm tiếp tục nâng cao chất lượng hoạt động, góp phần đưa phong trào đờn ca tài tử và cải lương của tỉnh ngày càng phát triển cả về chiều rộng và chiều sâu”, ông Nguyễn Văn Mao cho biết.