Giữ hồn dân tộc qua từng con chữ Chăm

Thầy Sa Phi Y tận tình chỉ dạy, giúp học sinh từng bước đọc thông thạo chữ Chăm tại thánh đường Masjid Ar-Rohmah.

Lớp học sau giờ đến trường

Tại thánh đường Masjid Ar-Rohmah, ấp La Ma, xã Vĩnh Hậu, các em học sinh chăm chú học tập, rèn đọc, viết chữ Chăm, góp phần gìn giữ ngôn ngữ và văn hóa dân tộc. Trong đó, em Hasna chia sẻ niềm vui khi biết đọc, viết chữ Chăm, đọc kinh Qur’an và tìm hiểu lịch sử, văn hóa dân tộc. “Em sẽ cố gắng học tập để biết thêm nhiều điều hay, hiểu hơn về những giá trị truyền thống của đồng bào Chăm”, Hasna nói.

Thầy Sa Phi Y, người quản lý các lớp học cho biết, mỗi buổi có khoảng 8 lớp với gần 200 học sinh. Việc học giúp các em tiếp cận kiến thức tôn giáo, đồng thời gìn giữ tiếng nói, chữ viết và văn hóa Chăm.

Theo thầy Sa Phi Y, bên cạnh việc học tiếng Việt để thuận lợi trong học tập và giao tiếp, trẻ em Chăm cần được học tiếng mẹ đẻ để hiểu hơn về lịch sử, truyền thống dân tộc. “Chúng tôi mong các em vừa học tốt tiếng Việt, vừa biết đọc, viết chữ Chăm để hiểu kinh Qur’an, tìm hiểu lịch sử dân tộc. Từ đó, các em thêm yêu quý và có ý thức gìn giữ những giá trị truyền thống của cộng đồng”, thầy chia sẻ.

Từ những lớp học tại thánh đường, nhiều em nhỏ đồng bào Chăm hiểu hơn về ngôn ngữ và gìn giữ nét đẹp văn hóa của dân tộc.

Ở xã Vĩnh Hậu, đồng bào Chăm tập trung sinh sống tại ấp La Ma và ấp Hà Bao 2. Trong đời sống hằng ngày, tiếng Chăm vẫn được sử dụng trong giao tiếp giữa người thân, bà con và những người cùng cộng đồng. Tuy nhiên, để chữ viết được tiếp nối qua các thế hệ, việc truyền dạy tại các lớp học có ý nghĩa quan trọng, giúp thế hệ trẻ tiếp cận ngôn ngữ một cách bài bản hơn.

Gìn giữ tiếng nói cha ông

Đối với đồng bào Chăm, tiếng nói và chữ viết không chỉ phục vụ giao tiếp mà còn gắn liền với phong tục, tập quán, đời sống văn hóa và tôn giáo. Vì vậy, việc gìn giữ ngôn ngữ cần bắt đầu từ mỗi gia đình, kết hợp với sự chung tay của cộng đồng, chứ không chỉ trông chờ vào lớp học.

Theo ông Mách Ta Reh, người có uy tín trong đồng bào Chăm ở ấp La Ma, thường xuyên sử dụng tiếng mẹ đẻ trong sinh hoạt và duy trì các lớp dạy chữ là những cách thiết thực để trao truyền ngôn ngữ cho thế hệ sau. Được tiếp xúc với tiếng nói, chữ viết từ sớm sẽ giúp trẻ hiểu hơn về văn hóa, truyền thống dân tộc.

Ông Mách Ta Reh chia sẻ: “Muốn con cháu giữ được tiếng nói, chữ viết của dân tộc thì trước hết gia đình phải làm gương, thường xuyên nói tiếng Chăm với các cháu, khuyến khích các cháu học chữ. Khi các em hiểu được tiếng nói của ông bà, thì các em sẽ quý trọng những giá trị ấy và có ý thức gìn giữ, truyền lại cho thế hệ sau”.

Từ những cuộc trò chuyện trong gia đình đến các buổi học tại thánh đường, mỗi môi trường đều góp phần duy trì tiếng Chăm trong đời sống. Sự quan tâm của người lớn, tinh thần học tập của trẻ em cùng nỗ lực của những người đứng lớp là những yếu tố giúp việc truyền dạy ngôn ngữ được tiếp nối.

Trẻ em đồng bào Chăm từng ngày làm quen với chữ viết của dân tộc, vun đắp tình yêu cội nguồn qua từng thế hệ.

Phó Chủ tịch UBND xã Vĩnh Hậu Huỳnh Hồ Thanh Huy cho biết, các thánh đường trên địa bàn đều tổ chức lớp học cho trẻ em Chăm, góp phần gìn giữ tiếng nói, chữ viết và bản sắc văn hóa dân tộc. Địa phương chú trọng phát huy vai trò của thánh đường, người có uy tín và gia đình trong việc trao truyền các giá trị truyền thống.

Ông Huỳnh Hồ Thanh Huy chia sẻ: “Việc duy trì các lớp học không chỉ giúp thế hệ trẻ tiếp cận ngôn ngữ dân tộc mà còn góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa, củng cố sự gắn kết trong cộng đồng”.

Từ những con chữ đầu tiên trên trang vở, hành trình gìn giữ tiếng Chăm được nối dài bằng sự kiên trì của người dạy, sự ham học của trẻ nhỏ và tình yêu văn hóa trong mỗi gia đình. Giữ tiếng Chăm hôm nay chính là trao cho thế hệ mai sau chiếc cầu nối để hiểu cội nguồn, trân trọng bản sắc và tự hào về dân tộc.