Giữ lửa kịch nói giữa lòng thành phố trẻ

Sân khấu kịch Cầu Vồng mang đến "món ăn tinh thần" mới mẻ cho người dân, thiếu nhi Đà Nẵng.

“Đánh thức” kịch nói bên bờ sông Hàn

Sân khấu kịch Cầu Vồng không phải là cái tên xa lạ với lịch sử văn hóa Đà Nẵng. Thành lập từ năm 2014, trải qua nhiều thăng trầm và gián đoạn, đến cuối năm 2025, ngọn lửa nghệ thuật này mới chính thức được thắp sáng trở lại nhờ sự hội ngộ đầy duyên nợ giữa nghệ sĩ Trần Quang Kỳ và đạo diễn Nghinh Lộc. Ở một thành phố du lịch năng động như Đà Nẵng, người ta có nhiều thứ giải trí, song kịch nói vẫn là món ăn tinh thần còn tương đối lạ lẫm.

Nếu ở đầu cầu phía Nam, sân khấu kịch là điểm hẹn giải trí quen thuộc dịp cuối tuần, thì tại miền Trung, việc mở lại một sân chơi và giữ cho tiếng nhạc, lời thoại cất lên đều đặn mỗi tháng là quyết định vô cùng liều lĩnh.

Để bám rễ trên mảnh đất quê hương, họ chọn cách “đãi cát tìm vàng”, tìm kiếm và cưu mang những người trẻ tuổi đam mê diễn xuất ngay tại địa phương. Thế nhưng, hành trình này chưa bao giờ trải sẵn hoa hồng. Đại đa số thành viên gia nhập sân khấu đều là những người yêu nghệ thuật rẽ ngang. Cùng trưởng thành từ trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh TP.HCM, đạo diễn Võ Ngọc Tiến - cộng sự đắc lực đồng hành cùng nghệ sĩ Nghinh Lộc trong khâu dàn dựng - tâm sự về những chông gai: “Chấp nhận dẫn dắt dàn dàn diễn viên tay ngang, chúng tôi phải nắn nót lại từng đài từ, nhịp thở, cho đến kỹ thuật biểu diễn hình thể. Việc kiểm soát tâm lý nhân vật trên một không gian sân khấu lớn là thử thách cực đại đối với các bạn trẻ chưa từng qua trường lớp bài bản”.

Thực tế sàn tập đã chứng minh nhận định đó. Nguyễn Văn Minh (nghệ danh Thuận Minh, 21 tuổi) hiện là sinh viên năm 4 chuyên ngành Kiến trúc tại Đại học Bách khoa Đà Nẵng. Từng làm người mẫu tự do, chạm ngõ casting bằng tất cả bản năng nguyên sơ, Thuận Minh chia sẻ về những kỷ niệm ban đầu: “Khó khăn lớn nhất của em là phải tìm cách cân bằng giữa lịch học Kiến trúc trên trường và lịch tập kịch. Nhiều hôm cắm mặt làm đồ án đến kiệt sức rồi vội vã qua sàn tập, vì vắng một vài buổi nên em bị hụt kiến thức, làm chưa đúng tâm lý nhân vật và phải sửa đi sửa lại làm mất thời gian của mọi người. Nhưng càng đứng trên sân khấu, em càng nhận ra đây chính là mảnh ghép nghệ thuật mình tìm kiếm bấy lâu”.

Hầu hết diễn viên Sân khấu kịch Cầu Vồng đều là những nghệ sỹ “tay ngang”, không chuyên.

Chung đội hình, Nguyễn Thị Bích Ngọc (nghệ danh Violet Nguyễn, 22 tuổi), cô cử nhân ngành Văn hóa học mang khao khát cống hiến cho nghệ thuật quê nhà, cũng trải qua quãng thời gian đầu đầy bỡ ngỡ khi phối hợp với đồng nghiệp. Để khỏa lấp khoảng cách chuyên môn, những buổi tập đêm kéo dài từ 11 đến 12 giờ đêm đã trở thành “đặc sản” của Sân khấu kịch Cầu Vồng.

Bích Ngọc trải lòng về không gian tập luyện đặc biệt này: “Lúc đầu tụi em diễn chưa 'ăn rơ' vì mỗi người một cá tính, nhưng nhờ các anh chị chỉ bảo tận tình nên đã tìm được tiếng nói chung. Nhất là những buổi chạy nước rút, càng về đêm tụi em tập lại càng 'sung', không gian yên tĩnh trở thành chất xúc tác tuyệt vời để cả nhóm nảy ra những mảng miếng, ý tưởng đắt giá đắp bồi cho vai diễn”.

Đam mê rực cháy là vậy, những người mở đường vẫn luôn phải đối diện với thực tế khốc liệt về bài toán sinh tồn. Chi phí thuê mướn mặt bằng, thiết kế cảnh trí, phục trang, âm thanh, ánh sáng liên tục bào mòn nguồn lực của sân khấu. Đạo diễn Nghinh Lộc ngậm ngùi lột tả sự khắc nghiệt của nghề: “Đầu tư vào sân khấu 10 phần thì doanh thu chỉ lấy được 3. Phần lớn các suất diễn sống nhờ sự giúp đỡ của các Mạnh Thường Quân”.

Phát biểu ấy phác họa rõ nét sự hy sinh thầm lặng của những người nghệ sĩ đang nỗ lực bảo vệ nhịp đập cho kịch nghệ miền Trung. Họ đến với Đà thành bằng tâm nguyện “ráng giữ” cho miền Trung có kịch. Tôn chỉ đó vẫn đang được đạo diễn Võ Ngọc Tiến, đạo diễn Nghinh Lộc - những người học trò của NSND Trần Ngọc Giàu (hiện là Chủ tịch Hội sân khấu Thành phố Hồ Chí Minh) thực hiện đều đặn mỗi tháng.

Tiếng cười giòn tan, sự ủng hộ của khán giả chính là đồng lực lớn nhất để Sân khấu kịch Cầu Vồng luôn sáng đèn.

Bệ phóng tuổi thơ và màn “lột xác” mùa Halloween

Bắt đầu hành trình bằng các tiểu phẩm truyền thông như “Vì nụ cười trẻ thơ” cùng những vở diễn dài hơi như “Đêm trăng Đà thành”, “Cuộc phiêu lưu kỳ thú”, Sân khấu kịch Cầu Vồng đang thể hiện một chiến lược tiếp cận thị trường cực kỳ khôn ngoan. Việc tập trung phục vụ đối tượng thiếu nhi giúp sân khấu từng bước định hình thói quen xem kịch cho công chúng, đồng thời lấp đầy khoảng trống về không gian văn hóa lành mạnh cho trẻ em tại Đà Nẵng.

Thay vì rũ bỏ mảng kịch thiếu nhi vốn là thế mạnh để chạy theo các đề tài quá xa lạ, mùa lễ hội Halloween năm nay trở thành cơ hội để Cầu Vồng thể hiện sự sáng tạo bằng màn “biến hóa” đầy bất ngờ. Ê-kíp quyết định tái thiết kế trang phục và điều chỉnh kịch bản của vở kịch quen thuộc “Cuộc phiêu lưu kỳ thú” cho phù hợp với không khí lễ hội.

Vẫn giữ nguyên khung cốt truyện nhân văn và giàu tính giáo dục, sân khấu lồng ghép thêm những yếu tố kỳ bí, huyền ảo vừa đủ thông qua tạo hình nhân vật mới mẻ, hiệu quả ánh sáng và một vài tình tiết kịch bản điểm xuyết. Cách làm này vừa tạo cảm giác thích thú, mới lạ cho khán giả, vừa không làm mất đi giá trị vốn có của tác phẩm.

Sự thay đổi nhịp điệu và màu sắc sân khấu này cũng tạo đất diễn để dàn diễn viên trẻ thử sức. Thuận Minh và Bích Ngọc – vốn là những người trẻ mê mẩn các dòng phim trinh thám, kinh dị nay sẽ có thêm đất diễn để thể hiện bản lĩnh sân khấu. Việc nắn lại đài từ, biểu cảm linh hoạt theo sắc thái bí ẩn của mùa lễ hội giúp họ thổi thêm sự linh hoạt vào vai diễn, mang lại trải nghiệm vừa quen thuộc vừa mới lạ cho cả em nhỏ lẫn phụ huynh.

Song song với dự án làm mới vở diễn mùa Halloween, ê-kíp cũng đang ráo riết chuẩn bị một kế hoạch dài hơi hơn cho dịp Tết Nguyên đán. Đạo diễn Nghinh Lộc chia sẻ sự kỳ vọng: “Mong muốn của mình là sân khấu sẽ sáng đèn vào dịp Tết sắp tới, đó là một món ăn tinh thần vào dịp năm mới lạ lẫm mà hấp dẫn ở Đà Nẵng”. Bằng việc kết nối những diễn viên gốc Quảng đang hoạt động tại TP.HCM trở về biểu diễn tại quê nhà dịp lễ lớn, Sân khấu kịch Cầu Vồng kỳ vọng sẽ biến kịch nói thành một nét văn hóa du xuân mới mẻ của người dân thành phố bên sông Hàn.

Từ những bước đi chập chững ban đầu, Sân khấu kịch Cầu Vồng đang dần chuyên nghiệp hóa giấc mơ nghệ thuật của mình, truyền lửa cho thế hệ trẻ Đà Nẵng. Chừng nào cánh gà còn rộng mở, ánh đèn vàng vẫn hắt lên sàn gỗ sân khấu và thanh âm tập dượt rôm rả, đầy đam mê vẫn vang vọng, “thánh đường nghệ thuật” nơi đây vẫn sẽ còn mãi những con người miệt mài thắp lửa, đêm đêm…