Giữ 'nhịp đập' di sản múa Chăm trong dòng chảy hiện đại

Hành trình gieo mầm từ những tâm huyết ban đầu

Tiết mục múa Chăm truyền thống rộn ràng với sự kết hợp hài hòa giữa điệu múa quạt uyển chuyển và nhịp trống Baranưng tại lễ hội

Múa Chăm không đơn thuần là những động tác hình thể, mà là ngôn ngữ nghệ thuật truyền tải trọn vẹn đời sống tâm linh, lao động và khát vọng của đồng bào. Mỗi điệu múa quạt, múa đội nước hay múa khăn đều chứa đựng những câu chuyện lịch sử sâu sắc được trao truyền qua nhiều thế hệ.

Điệu múa quạt kết hợp đội tháp hoa truyền thống do đội múa Chăm thể hiện, góp phần tôn vinh nét đẹp văn hóa dân tộc

Để bảo tồn di sản này, các câu lạc bộ văn hóa dân gian Chăm đã ra đời từ chính nhu cầu tự thân của cộng đồng. Nhớ lại những ngày đầu gieo mầm phong trào, chị Bích Thị Mi Nết (nguyên thành viên Câu lạc bộ văn hóa dân gian Chăm) chia sẻ: Là một người con của đồng bào Chăm, tôi luôn trăn trở làm sao để giữ gìn bản sắc dân tộc. Từ những ngày làm công tác Đoàn, tôi đã đứng ra tập hợp các bạn trẻ yêu nghệ thuật truyền thống để thành lập đội múa. Cứ mỗi dịp lễ hội, mọi người lại gạt bỏ lo toan thường nhật để cùng nhau tập luyện.

Chị Bích Thị Mi Nết cùng các con tại Lễ hội KaTê

Từ những hạt nhân ban đầu, phong trào học múa Chăm dần lan rộng, tạo nên không gian sinh hoạt văn hóa cộng đồng gắn kết và giàu sức sống.

Nụ cười rạng rỡ của các thành viên đội múa Chăm trong sắc phục xanh thướt tha trước giờ biểu diễn

Điểm tựa vững chắc nhất cho sự trường tồn của múa Chăm chính là sự tiếp nối của thế hệ trẻ. Không chỉ dừng lại ở các sân diễn truyền thống hay sự kiện du lịch, giới trẻ ngày nay còn năng động đưa hình ảnh điệu múa Chăm lên các nền tảng mạng xã hội, biến không gian số thành chiếc cầu nối đưa văn hóa dân tộc đến gần hơn với công chúng.

Chị Bình Thiên Lý, một thành viên năng động của đội múa, trải lòng: “Ngoài việc biểu diễn tại các lễ hội, em thường đăng tải hình ảnh, video múa lên trang cá nhân. Khi thấy du khách và bạn bè gần xa đón nhận, yêu thích các tiết mục múa Chăm, em cảm thấy rất hãnh diện và có thêm động lực để lan tỏa nghệ thuật dân tộc”.

Tiết mục múa mang đậm màu sắc văn hóa Chăm do các thành viên trẻ biểu diễn trong chương trình văn nghệ

Sự gắn bó ấy không phải là cảm xúc nhất thời, mà là một quá trình nuôi dưỡng lâu dài từ khi còn thơ bé. Em Lý Bảo Hân (học sinh THPT) tâm sự: “Em tham gia đội múa Chăm từ hồi tiểu học. Dù việc tập luyện có những lúc vất vả, nhưng em luôn cố gắng vì biết rằng mỗi điệu múa đều mang một ý nghĩa thiêng liêng. Đây là cách để thế hệ trẻ tiếp nối và lưu truyền niềm tự hào của dân tộc mình”.

Đưa di sản vào không gian giáo dục mầm non

Cô giáo Kinh Thị Loan hướng dẫn các bé mẫu giáo trải nghiệm trang phục và nét văn hóa Chăm ngay tại trường học

Bên cạnh các hoạt động biểu diễn, việc trao truyền di sản còn được thực hiện bài bản ngay từ cấp học mầm non. Các cô giáo người Chăm đã khéo léo lồng ghép múa, hát, truyền thuyết và các phong tục tập quán vào nội dung học đường, giúp thế hệ măng mầm thẩm thấu văn hóa dân tộc một cách tự nhiên nhất.

Chị Kinh Thị Loan, một giáo viên mầm non, cho biết: “Những điệu múa Chăm là di sản quý giá. Trên bục giảng, qua các giờ học ngoại khóa hay trải nghiệm thực tế, tôi truyền thụ cho các bé về phong tục ngày Tết, các lễ hội lớn như Katê, Rija Ngar, hay ý nghĩa của chiếc bánh gừng, điệu múa đạp lửa... Việc hướng dẫn thế hệ nhỏ tuổi chính là cách chúng tôi giữ gìn 'hồn cốt' văn hóa từ gốc rễ”.

Các thiếu nữ Chăm duyên dáng trong trang phục truyền thống đỏ thắm check-in bên tháp Chăm cổ kính

Nghệ thuật múa Chăm chưa bao giờ cũ nếu chúng ta biết cách trao truyền và trân trọng. Những động tác múa quạt nhịp nhàng của các cô gái hòa cùng bước múa hùng hồn của các chàng trai Chăm trong tiếng trống Baranưng, tiếng kèn Saranai rộn ràng đã trở thành một "sứ giả văn hóa" đặc biệt.

Sự hồi sinh và duy trì mạnh mẽ của các đội múa Chăm không chỉ góp phần xây dựng đời sống tinh thần phong phú mà còn biến di sản phi vật thể thành tài nguyên du lịch độc đáo. Bằng trái tim nhiệt huyết của nhiều thế hệ, "nhịp đập" văn hóa Chăm sẽ mãi trường tồn, khẳng định sức sống bền bỉ trong nền văn hóa đa dạng của cộng đồng các dân tộc Việt Nam.