Gỡ chồng chéo, thúc đẩy kiến trúc xanh và nâng chuẩn hành nghề
Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc dự kiến được trình Chính phủ và Quốc hội vào kỳ họp tháng 10/2026.
Những căn villa kiến trúc châu Âu, sở hữu biển riêng sau nhà, hướng hồ Lagoon 800 ha, kiến tạo chất sống nghỉ dưỡng mỗi ngày. Ảnh minh họa.
Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc dự kiến được trình Chính phủ và Quốc hội vào kỳ họp tháng 10/2026. Theo đánh giá của Bộ Xây dựng, Luật Kiến trúc 2019 bộc lộ nhiều bất cập sau hơn 5 năm thực thi, trong bối cảnh yêu cầu phát triển bền vững và thích ứng biến đổi khí hậu ngày càng cấp thiết, đặt ra đòi hỏi phải sửa đổi theo hướng đồng bộ, hiện đại và hội nhập.
Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn cho biết, luật hiện hành đã góp phần tạo hành lang pháp lý cho hoạt động kiến trúc, nâng cao chất lượng không gian sống và bảo tồn bản sắc văn hóa.
Việc Thủ tướng Chính phủ ban hành Định hướng phát triển kiến trúc Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã tạo nền tảng chiến lược cho phát triển kiến trúc bền vững, hiện đại và hội nhập.
Tại các địa phương, công cụ quản lý kiến trúc từng bước được thiết lập, quy chế quản lý kiến trúc được ban hành, công tác quản lý trật tự xây dựng, quy hoạch, hành nghề kiến trúc có chuyển biến tích cực.
Nhiều địa phương như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Thừa Thiên Huế… đã có cách làm sáng tạo, góp phần nâng cao chất lượng kiến trúc đô thị và nông thôn.
Các tổ chức xã hội - nghề nghiệp, đặc biệt là Hội Kiến trúc sư Việt Nam, cũng phát huy vai trò kết nối giữa Nhà nước - giới nghề - thị trường; tham gia phản biện chính sách; thúc đẩy phát triển nghề nghiệp và nâng cao đạo đức hành nghề.
Luật Kiến trúc đã góp phần quan trọng vào việc hình thành một nền kiến trúc Việt Nam đang chuyển mình theo hướng hiện đại, nhưng vẫn giữ được chiều sâu văn hóa và bản sắc dân tộc – Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn nhận định.
Tuy nhiên, hiện nhiều quy định “còn mang tính nguyên tắc, thiếu tiêu chí cụ thể, dẫn tới cách hiểu và áp dụng chưa thống nhất”.
Một trong những điểm nghẽn lớn là tình trạng chồng chéo giữa Luật Kiến trúc với các luật liên quan như quy hoạch, xây dựng, đất đai, đầu tư. Điều này không chỉ làm tăng chi phí tuân thủ mà còn kéo dài thời gian thực hiện thủ tục, ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư và chất lượng công trình.
Các chuyên gia cho rằng, việc sửa luật cần đi xa hơn điều chỉnh kỹ thuật, mà phải tạo động lực cho đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực kiến trúc. Ảnh: Nguyễn Thanh - TTXVN
Bên cạnh đó, hệ thống pháp luật được đánh giá là chưa theo kịp các xu hướng phát triển mới. Các khái niệm như kiến trúc xanh, kiến trúc carbon thấp, kiến trúc thích ứng biến đổi khí hậu hay chuyển đổi số trong thiết kế – xây dựng vẫn chưa được thể chế hóa rõ ràng. Trong khi đó, đây là những yếu tố ngày càng trở thành tiêu chuẩn bắt buộc trong phát triển đô thị hiện đại.
Một vấn đề khác là cơ chế hành nghề kiến trúc còn nhiều hạn chế. Theo Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn, hoạt động này “chưa thực sự theo chuẩn quốc tế, còn thiếu tính minh bạch, cạnh tranh và chuyên nghiệp”, khiến thị trường dịch vụ kiến trúc chưa phát triển tương xứng tiềm năng.
Từ thực tiễn này, Bộ Xây dựng định hướng sửa đổi luật theo 7 nhóm nội dung, trong đó tập trung hoàn thiện công cụ quản lý, thúc đẩy kiến trúc bền vững, đẩy mạnh chuyển đổi số và xử lý chồng chéo pháp luật.
Đáng chú ý, dự thảo cũng đề xuất làm rõ nội hàm “bản sắc văn hóa dân tộc trong kiến trúc” để trở thành tiêu chí cụ thể thay vì khái niệm mang tính định tính.
Các chuyên gia cho rằng, việc sửa luật cần đi xa hơn điều chỉnh kỹ thuật, mà phải tạo động lực cho đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực kiến trúc. Một số cơ sở đào tạo kiến trúc đề xuất bổ sung tiêu chuẩn đánh giá công trình theo vòng đời carbon, hiệu quả năng lượng và khả năng thích ứng khí hậu, thay vì chỉ tập trung vào hình thức hoặc công năng.
Một số chuyên gia đề xuất, cần hoàn thiện cơ chế thi tuyển phương án kiến trúc, đảm bảo minh bạch và cạnh tranh, qua đó nâng cao chất lượng thiết kế cho các công trình công cộng.
Đồng thời, công nhận và quản lý hành nghề cần tiệm cận thông lệ quốc tế, tạo điều kiện cho kiến trúc sư Việt Nam tham gia sâu hơn vào thị trường toàn cầu.
Ở góc độ địa phương, nhiều tỉnh, thành cho rằng cần phân cấp rõ thẩm quyền quản lý kiến trúc, gắn với mô hình chính quyền hai cấp, đồng thời tăng tính chủ động trong việc ban hành quy chế quản lý phù hợp đặc thù từng vùng.
Việc sửa đổi luật không chỉ nhằm hoàn thiện một đạo luật mà còn hướng tới định hình tương lai không gian sống của đất nước, với mục tiêu xây dựng nền kiến trúc hiện đại, bền vững, giàu bản sắc và lấy con người làm trung tâm.
Tin nóng
Trong hơn một thập kỷ qua, Chủ tịch Tập Cận Bình đã theo đuổi một chiến lược nhất quán: tái cấu trúc nền kinh tế nhằm đạt được an ninh năng lượng.
Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam (VGTA) vừa đề xuất Chính phủ ban hành quy định, cho phép doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh vàng trang sức được trực tiếp vay vàng trong dân.
Trung Quốc sẽ giảm giá trần bán lẻ xăng và dầu diesel trong nước từ tối 21/4, đánh dấu lần điều chỉnh giảm đầu tiên kể từ xung đột liên quan Iran.
Đa phần các ý kiến tham gia đề xuất Bộ Nội vụ điều chỉnh mức tăng lương cơ sở cao hơn 2,53 triệu đồng để phù hợp với tình hình, tốc độ tăng trưởng kinh tế hiện nay, bảo đảm không thấp hơn chỉ số giá tiêu dùng, tránh tình trạng tăng lương nhưng vật giá tăng nhanh hơn, song Bộ Nội vụ đề nghị giữ nguyên…
Từ những hộp bột ăn dặm mang thương hiệu HiPP bị thu hồi hàng loạt tại các quốc gia châu Âu có tiêu chuẩn sống cao, đến những vụ việc thịt lợn 'bẩn' len vào bếp ăn trường học trong nước bị phát hiện thời gian gần đây là những câu chuyện tưởng chừng xa mà lại rất gần.
Thực tế trong 10 năm qua, các địa phương sử dụng không quá 7% diện tích đất công nghiệp theo quy hoạch. Bộ Nông nghiệp và Môi trường cảnh báo các tỉnh cần cân nhắc khi đăng ký chuyển từ đất trồng lúa sang đất công nghiệp để tránh gây lãng phí.
Tin mới
Trong tiến trình cải cách hệ thống thuế và thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia, việc chuyển đổi từ hình thức thuế khoán sang kê khai đối với hộ kinh doanh đang được triển khai mạnh mẽ tại Hà Nội.
Chiều 21/4, đồng chí Nguyễn Cảnh Toàn, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh làm việc với Sở Nội vụ về đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ 4 tháng đầu năm và triển khai phương hướng, nhiệm vụ 8 tháng cuối năm 2026.
Góp ý vào Dự thảo Nghị quyết về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030, ĐBQH Tạ Đình Thi (Hà Nội) nhấn mạnh yêu cầu xây dựng cơ chế đột phá để phát triển công nghiệp môi trường, qua đó hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng xanh, bền vững và dài hạn, sớm đưa ngành công nghiệp môi trường trở thành trụ cột quan trọng của nền kinh tế.
Trong bối cảnh chi phí đầu vào và dịch bệnh tiềm ẩn nhiều bất ổn, ban lãnh đạo Nông nghiệp Hòa Phát cho biết sẽ ưu tiên hiệu quả thay vì chạy đua quy mô. 'Dù thị trường cạnh tranh ra sao, chúng tôi tin mình sẽ là đơn vị trụ lại cuối cùng,' Tổng giám đốc HPA Phạm Thị Hồng Vân chia sẻ tại đại hội.
Sau nhịp hồi phục tích cực, thị trường chứng khoán ngày 21/4 quay đầu điều chỉnh khi áp lực bán gia tăng về cuối phiên. Dù mức giảm không lớn, diễn biến thanh khoản và độ rộng thị trường cho thấy tín hiệu thận trọng đang quay trở lại, đặc biệt khi dòng tiền vẫn tập trung cục bộ ở nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn.
Các đại biểu đề nghị kiểm soát tín dụng bất động sản đầu cơ bằng công cụ thị trường, tránh mệnh lệnh hành chính. Đồng thời thực hiện ngay việc thu phí sử dụng đất theo hiệu quả kinh tế và thời gian đưa đất vào sử dụng, có thể đưa vào Luật Thủ đô (sửa đổi) để áp dụng thí điểm tại Hà Nội.
Phát triển kinh tế tư nhân không chỉ là yêu cầu cấp thiết mà là lựa chọn chiến lược để nâng cao sức chống chịu của nền kinh tế và năng lực cạnh tranh quốc qua.
Trước những vướng mắc về chính sách và thực tiễn vận hành thị trường vàng, Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam đã có kiến nghị gửi Chính phủ nhằm tháo gỡ các 'điểm nghẽn' đang cản trở hoạt động của doanh nghiệp.