Gỡ rào cản chính sách phát triển du lịch, hoàn thiện hạ tầng giao thông vùng khó khăn

Quang cảnh buổi thảo luận ngày 7/11

Các ý kiến tại phiên họp tập trung đề xuất giải pháp khai thác tiềm năng du lịch, nâng cao đời sống người dân, đồng thời bảo đảm hiệu quả đầu tư, tiến độ công trình và quyền lợi của người dân vùng dự án.

Phát triển du lịch gắn với khai thác tiềm năng, nâng cao đời sống người dân

Tham gia thảo luận tại hội trường về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch, đại biểu Phạm Thị Hồng Yến, Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng, đề xuất bổ sung các chính sách phát triển du lịch tàu biển, coi đây là hướng đi cần được quan tâm trong chiến lược phát triển du lịch quốc gia, gắn với khai thác tiềm năng kinh tế biển và xu hướng thị trường quốc tế.

Các đại biểu Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng tham dự phiên thảo luận

Theo đại biểu, việc xây dựng nghị quyết không chỉ nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 26 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn mà còn cần gắn với những chủ trương lớn về phát triển kinh tế biển, văn hóa biển và xây dựng quốc gia biển mạnh.

Đại biểu Phạm Thị Hồng Yến cho rằng, du lịch tàu biển có tiềm năng phát triển lớn. Theo số liệu đại biểu dẫn tại phiên thảo luận, doanh thu toàn cầu của lĩnh vực này năm 2026 ước đạt 218 tỷ USD, dự báo đến năm 2035 đạt 401 tỷ USD. Trong khi nhiều quốc gia như Trung Quốc, Nhật Bản, Singapore, Ấn Độ và Thái Lan đã quan tâm đầu tư, phát triển thì du lịch tàu biển Việt Nam vẫn còn nhiều dư địa khai thác.

Đại biểu Phạm Thị Hồng Yến, Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng phát biểu

Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu doanh thu du lịch đạt 80 - 90 tỷ USD vào năm 2030, đại biểu cho rằng cần đa dạng hóa sản phẩm, phát triển những loại hình có khả năng thu hút khách quốc tế và khai thác hiệu quả lợi thế không gian biển.

Theo đó, cần có chính sách hỗ trợ đồng bộ về đầu tư, hạ tầng, đào tạo nguồn nhân lực và các điều kiện phát triển du lịch tàu biển. Đây không chỉ là sản phẩm phục vụ khách quốc tế mà còn có thể hướng đến thị trường khách trong nước khi thu nhập và nhu cầu trải nghiệm của người dân ngày càng tăng.

Cũng góp ý về dự thảo nghị quyết, đại biểu Trần Thị Oanh, Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng, tập trung đề xuất phát triển du lịch gắn với nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp sinh thái và bản sắc văn hóa địa phương.

Từ lợi thế của Lâm Đồng về nông nghiệp công nghệ cao, sản xuất nông nghiệp sinh thái và văn hóa bản địa, đại biểu đề nghị các chính sách phát triển du lịch cần quan tâm hơn đến lợi ích của người dân, không chỉ chú trọng hiệu quả của nhà đầu tư, doanh nghiệp.

Đối với Điều 2, đại biểu đề nghị bổ sung nguyên tắc phát triển du lịch phải gắn với nâng cao thu nhập của người dân và bảo tồn tài nguyên thiên nhiên tại địa phương có hoạt động du lịch.

Đại biểu Trần Thị Oanh, Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng phát biểu

Tại khoản 5, Điều 3 về phát triển du lịch cộng đồng miền núi, đại biểu đề nghị mở rộng tiêu chí xác định địa bàn có tiềm năng phát triển du lịch, trong đó quan tâm du lịch nông nghiệp, du lịch sinh thái gắn với sản xuất nông nghiệp, không chỉ giới hạn ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Đáng chú ý, tại khoản 6, Điều 5, đại biểu kiến nghị bổ sung hợp tác xã, tổ hợp tác, hộ kinh doanh và các hộ trực tiếp tham gia mô hình du lịch vào nhóm đối tượng được hỗ trợ xây dựng sản phẩm gắn với sản phẩm OCOP đặc trưng của địa phương. Qua đó, tạo sự liên kết giữa du lịch và sản xuất nông nghiệp, mở rộng đầu ra, nâng cao giá trị nông sản và tăng thu nhập cho người dân.

Đại biểu Trần Thị Oanh cũng đề nghị làm rõ tiêu chí, điều kiện đối với các mô hình kinh doanh du lịch mới; bổ sung lao động nông thôn, nông dân, thành viên hợp tác xã vào đối tượng được đào tạo phát triển du lịch nông nghiệp, sinh thái và cộng đồng. Đồng thời, cần quan tâm phát huy bản sắc văn hóa địa phương trong các mô hình du lịch sinh thái, du lịch bản địa.

Những đề xuất này hướng đến việc đưa người dân, hợp tác xã và các chủ thể kinh tế địa phương trở thành lực lượng trực tiếp tham gia, thụ hưởng thành quả phát triển du lịch, góp phần bảo đảm tính bền vững của ngành.

Đầu tư cao tốc phải bảo đảm hiệu quả nguồn vốn và quyền lợi người dân

Thảo luận về chủ trương đầu tư 3 dự án cao tốc, đại biểu Nguyễn Trường Giang, Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng, thống nhất với sự cần thiết triển khai các công trình, trong đó nhấn mạnh ý nghĩa của tuyến cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum đối với phát triển kinh tế - xã hội khu vực phía Tây. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị Chính phủ làm rõ khả năng cân đối vốn, phân kỳ đầu tư và tiến độ bố trí vốn, đồng thời giải trình đầy đủ những vấn đề cơ quan thẩm tra đã đặt ra để Quốc hội có cơ sở xem xét.

Đại biểu Nguyễn Trường Giang, Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng phát biểu

Về quy định ủy quyền cho Ủy ban Thường vụ Quốc hội điều chỉnh chủ trương đầu tư, đại biểu cho rằng cần xác định cụ thể phạm vi, giới hạn thẩm quyền, nhất là đối với những nội dung như tổng mức đầu tư, quy mô và thời gian thực hiện dự án.

Đại biểu đặt vấn đề: “Phạm vi điều chỉnh như thế nào” và cho rằng quy định không rõ sẽ gây khó khăn trong quá trình tổ chức thực hiện. Liên quan đến việc triển khai sớm các khu tái định cư trên cơ sở thiết kế sơ bộ, đại biểu lưu ý hướng tuyến và nhu cầu tái định cư có thể thay đổi khi hoàn thiện thiết kế chính thức. Vì vậy, cần làm rõ trình tự, thủ tục triển khai và phương án xử lý nếu có sự thay đổi, tránh phát sinh bất cập, lãng phí nguồn lực.

Đối với cơ chế chỉ định thầu, đại biểu Nguyễn Trường Giang đề nghị cân nhắc kỹ, phân định rõ những gói thầu được phép chỉ định thầu và những gói thầu đủ điều kiện cạnh tranh cần tổ chức đấu thầu công khai.

Theo đó, không nên áp dụng cơ chế chỉ định thầu dàn trải, nhất là đối với những gói thầu xây lắp quy mô lớn, nhằm bảo đảm cạnh tranh, minh bạch và hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công.

Một vấn đề khác được đại biểu quan tâm là nguy cơ thiếu hụt nhân công khi nhiều dự án đồng loạt triển khai, đặc biệt vào giai đoạn cuối kế hoạch đầu tư công. Do đó, cần tính toán phương án huy động, phân bổ nguồn nhân lực phù hợp, tránh ảnh hưởng đến tiến độ và chất lượng công trình.

Cùng thống nhất về sự cần thiết đầu tư các tuyến cao tốc, đại biểu Dương Khắc Mai, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng, nhấn mạnh vai trò của hạ tầng giao thông trong kết nối vùng, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại các địa bàn miền núi, vùng còn nhiều khó khăn.

Đại biểu Dương Khắc Mai, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng phát biểu

Theo đại biểu, địa hình các tỉnh miền núi bị chia cắt mạnh, giao thông đi lại khó khăn, ảnh hưởng đến lưu thông hàng hóa, thu hút đầu tư và đời sống người dân. Vì vậy, tiếp tục đầu tư các tuyến cao tốc tại khu vực phía Tây có ý nghĩa quan trọng trong mở rộng không gian phát triển và thu hẹp khoảng cách giữa các vùng.

Bên cạnh sự đồng tình với chủ trương đầu tư, đại biểu đặc biệt quan tâm đến công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, tái định cư và tái định canh. Theo các số liệu đại biểu nêu tại phiên thảo luận, 3 dự án có tổng chiều dài khoảng 430,5 km, dự kiến thu hồi khoảng 15.052 ha đất, với chi phí bồi thường khoảng 19.056 tỷ đồng.

Đại biểu cho rằng, bên cạnh tiến độ và chất lượng công trình, cần đặc biệt quan tâm bảo đảm cuộc sống của người dân bị ảnh hưởng, nhất là những hộ phải di dời, nhường đất cho dự án.

Đối với phương án huy động vốn theo hình thức BOT, trong đó Nhà nước dự kiến hỗ trợ 50 - 70%, đại biểu cơ bản thống nhất, đồng thời đề nghị có chính sách hỗ trợ phù hợp đối với những địa phương có điều kiện ngân sách hạn chế.

Đặc biệt, đại biểu kiến nghị Chính phủ quan tâm bố trí nguồn vốn đầu tư các tuyến cao tốc kết nối Tây Nguyên, trong đó có các tuyến Kon Tum - Pleiku, Pleiku - Buôn Ma Thuột và Buôn Ma Thuột đi các khu vực lân cận, phấn đấu triển khai trước năm 2030, từng bước hình thành mạng lưới giao thông liên hoàn, tạo động lực phát triển cho khu vực.

Những ý kiến đóng góp của các ĐBQH tỉnh Lâm Đồng thể hiện sự quan tâm đến yêu cầu hoàn thiện chính sách phát triển du lịch và đầu tư hạ tầng giao thông đồng bộ. Từ phát huy tiềm năng du lịch biển, nông nghiệp, sinh thái đến bảo đảm hiệu quả nguồn vốn, quyền lợi người dân trong các dự án cao tốc, các kiến nghị đều hướng đến mục tiêu phát triển kinh tế gắn với nâng cao đời sống nhân dân và khai thác hiệu quả lợi thế từng địa phương.