Gỡ vướng cho doanh nghiệp, thúc đẩy xuất khẩu

Ngày 13/8, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc chủ trì hội nghị rà soát các biện pháp thúc đẩy xuất khẩu, kiểm soát nhập siêu, với sự tham dự của lãnh đạo các bộ, ngành, VCCI, nhiều hiệp hội doanh nghiệp và một số địa phương.

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc phát biểu tại hội nghị. Ảnh: VGP.

Phó Thủ tướng Thường trực cho biết xuất khẩu 7 tháng đầu năm tăng khá, nhưng nhập siêu vẫn ở mức cao, tạo áp lực đối với mục tiêu tăng trưởng hai con số. Ông yêu cầu làm rõ nguyên nhân nhập siêu, đặc biệt khi xuất khẩu của khu vực doanh nghiệp trong nước tăng chậm trong khi nhập khẩu tăng mạnh.

Doanh nghiệp muốn giảm chi phí logistics, chủ động nguyên liệu

Tại hội nghị, các hiệp hội cho rằng chi phí logistics, nguyên liệu và chi phí tuân thủ đang tạo sức ép lớn lên hoạt động xuất khẩu. Bên cạnh đó, các biện pháp phòng vệ thương mại, chính sách thương mại đơn phương và yêu cầu ngày càng cao về tiêu chuẩn xanh khiến doanh nghiệp phải đầu tư thêm để duy trì thị trường.

Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Bùi Trung Nghĩa đề nghị tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, nhất là kiểm tra chuyên ngành, hải quan và cấp chứng nhận xuất xứ hàng hóa. VCCI cũng kiến nghị hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó với rào cản thương mại, chuyển đổi xanh, đa dạng hóa thị trường và nâng tỷ lệ nội địa hóa.

Với ngành thủy sản, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) đề nghị tháo gỡ vướng mắc về thủ tục, giảm chi phí tuân thủ và chi phí vận tải biển, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp nhập khẩu nguyên liệu phục vụ chế biến hàng xuất khẩu.

Ngành gỗ kiến nghị tháo gỡ các vướng mắc về thuế đối với một số sản phẩm gỗ nhập khẩu phục vụ chế biến, xuất khẩu. Trong khi đó, ngành da giày - túi xách đề nghị xử lý các vấn đề liên quan xuất nhập khẩu tại chỗ, hoàn thuế và phát triển nguồn nguyên liệu tái chế.

Hiệp hội Lương thực Việt Nam đề nghị xây dựng chính sách tín dụng phù hợp để doanh nghiệp thu mua, dự trữ lúa gạo, đồng thời đầu tư hệ thống kho sấy, kho chứa và nâng cao giá trị gạo Việt Nam.

Ngành dệt may cũng đề xuất mở rộng thị trường, đồng thời thu hút đầu tư vào sản xuất vải và nguyên phụ liệu trong nước nhằm giảm phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu.

Trong lĩnh vực điện tử, Hiệp hội Doanh nghiệp Điện tử Việt Nam đề nghị đẩy mạnh công nghiệp hỗ trợ, hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, tự động hóa và ứng dụng AI. Hiệp hội cũng muốn tăng kết nối giữa doanh nghiệp Việt Nam với các tập đoàn FDI để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.

Phó Thủ tướng yêu cầu gỡ điểm nghẽn, tăng nội địa hóa

Kết luận hội nghị, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh muốn kiểm soát nhập siêu trước hết phải đẩy mạnh xuất khẩu. Trong những tháng cuối năm, các bộ, ngành và địa phương cần tập trung tháo gỡ khó khăn, tận dụng cơ hội thị trường và cải thiện cán cân thương mại.

Bộ Công Thương được giao phát triển hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp vươn ra thị trường thế giới, kết nối trực tiếp với hệ thống phân phối và chuỗi bán lẻ quốc tế; đẩy nhanh đàm phán FTA và tận dụng các đơn hàng có nhu cầu cao như điện tử, máy móc, nông sản, thủy sản.

Các thị trường còn nhiều dư địa như Halal, Mỹ Latinh và châu Phi cũng được yêu cầu đẩy mạnh khai thác. Bộ Công Thương đồng thời phải rà soát quy định về phòng, chống gian lận xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp và xử lý những vướng mắc doanh nghiệp phản ánh trong thủ tục cấp chứng nhận xuất xứ hàng hóa.

Về hoàn thuế, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Tài chính rà soát quy trình hoàn thuế giá trị gia tăng theo hướng phân loại rủi ro, đẩy nhanh xử lý hồ sơ của doanh nghiệp chấp hành tốt và hướng dẫn rõ các nhóm vướng mắc.

Ngân hàng Nhà nước phải bảo đảm doanh nghiệp xuất khẩu tiếp cận tín dụng, ưu tiên vốn cho thu mua, tiêu thụ và xuất khẩu nông sản trong những tháng cuối năm.

Đối với nông, lâm, thủy sản, Bộ Nông nghiệp và Môi trường được yêu cầu đẩy nhanh mở cửa thêm thị trường, xử lý nhanh hồ sơ mã số vùng trồng, vùng nuôi, cơ sở đóng gói, chế biến và các trường hợp bị thị trường nhập khẩu cảnh báo; đồng thời triển khai đồng bộ các nhiệm vụ chống khai thác IUU.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu triển khai các giải pháp giảm chi phí logistics, tăng cường ngoại giao kinh tế, kết nối doanh nghiệp trong nước với nhà nhập khẩu và hệ thống phân phối ở nước ngoài. Bộ Xây dựng được giao thúc đẩy vận tải đa phương thức và nghiên cứu phát triển đội tàu trong nước nhằm giảm phụ thuộc vào doanh nghiệp vận tải nước ngoài.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là thúc đẩy sản xuất trong nước để kiểm soát nhập siêu. Bộ Công Thương phải làm việc với các doanh nghiệp, tập đoàn có kim ngạch nhập khẩu lớn hơn xuất khẩu, nhất là trong lĩnh vực máy tính, linh kiện điện tử, để làm rõ nguyên nhân nhập khẩu tăng, tiến độ sản xuất trong nước và khả năng xuất khẩu.

Phó Thủ tướng yêu cầu tiếp tục rà soát những hàng hóa công nghiệp mà Việt Nam đã có năng lực sản xuất để đề xuất chính sách thuế phù hợp, phát triển công nghiệp hỗ trợ và nâng tỷ lệ nội địa hóa.

Các địa phương cũng phải theo dõi sát tình hình sản xuất, đơn hàng và xuất khẩu của doanh nghiệp chủ lực; rà soát từng ngành hàng, xác định những yêu cầu mà doanh nghiệp chưa đáp ứng tại thị trường nhập khẩu để tập trung hỗ trợ về kiểm nghiệm, chứng nhận, truy xuất nguồn gốc và hồ sơ kỹ thuật.

Phó Thủ tướng đề nghị doanh nghiệp, hiệp hội tiếp tục gửi trực tiếp những khó khăn, vướng mắc tới Văn phòng Chính phủ, VCCI và các bộ, ngành để được tổng hợp, xử lý kịp thời.