Góc nhìn chiến sự Trung Đông: 'Thỏa thuận lớn' dẫn lối kết thúc giao tranh

Những bên tham gia trực tiếp xung đột như Mỹ - Israel - Iran - Lebanon đều thể hiện thiện chí mong muốn đàm phán để hướng tới hồi kết cho các cuộc xung đột. Dù được dự báo sẽ còn bất đồng và gian nan, nhưng những tín hiệu tích cực, như ánh sáng cuối đường hầm đã được phát đi, báo hiệu Trung Đông sẽ sớm yên bình trở lại.

Cặp xung đột Israel và Lebanon sau cuộc gặp tại Mỹ, đều tuyên bố đã đạt được thống nhất sẽ cùng nhau đàm phán trực tiếp trong thời gian gần nhất. Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng đã ra tuyên bố rằng cuộc chiến với Iran đang tiến “rất gần đến hồi kết”.

Tổng thống Mỹ Donald Trump ra tuyên bố cuộc chiến với Iran đang tiến “rất gần đến hồi kết”. Ảnh minh họa: AP

Không chỉ người đứng đầu nước Mỹ ra tuyên bố, mà cấp phó của ông, Phó Tổng thống JD Vance cũng khẳng định, nước Mỹ đang thúc đẩy một “thỏa thuận lớn” với Iran trong vòng đàm phán trực tiếp tiếp theo, dự kiến sẽ diễn ra trong ít ngày tới tại Pakistan.

Chưa bao giờ các tín hiệu kết thúc các cuộc xung đột ở Trung Đông lại rõ ràng đến thế.

Dù trải qua rất nhiều bất đồng, hay chưa có đủ lòng tin ở nhau, nhưng thiện chí được phát đi từ những lãnh đạo cao nhất của các bên tham chiến đã cho thấy, Trung Đông đang khát khao đạt được những thỏa thuận giá trị, trả lại sự bình yên dài lâu cho khu vực luôn được thế giới gọi là “điểm nóng”.

Tin rằng, sau những tuyên bố “như đinh đóng cột” kia, các vòng đàm phán sẽ sớm thực sự diễn ra, và các bên có đủ sự bình tĩnh để cân nhắc thiệt hơn, mà nhượng bộ nhau về những vấn đề cốt lõi còn khúc mắc.

Cả thế giới phập phồng theo từng nhịp diễn biến trên chiến trường ngoại giao những ngày này, khi thị trường chứng khoán, giá vàng, giá dầu, giá vận chuyển, giá cả hàng hóa làm hàng tỷ người điêu đứng...

Tất nhiên, từ tuyên bố... đến hòa bình thực sự là không dễ dàng. Nhưng, trải qua vòng đàm phán thứ nhất, lòng tin ít nhiều đã xuất hiện. Về cơ bản, từ rất nhiều vướng mắc trong các điều khoản mà Mỹ và Iran đưa ra, nay chỉ còn một, hai vấn đề. Đến nay, vấn đề lớn nhất chỉ còn lại việc Mỹ đề xuất Iran đình chỉ hoạt động hạt nhân của Iran trong 20 năm, trong khi Tehran nêu thời hạn 5 năm.

Tuyên bố từ lãnh đạo cao nhất của Mỹ, hay việc Israel và Lebanon đồng ý đàm phán trực tiếp, chính là thiện chí - nền tảng để hóa giải dần những khúc mắc.

Tất nhiên là vấn đề nêu ra hàng chục năm, như vấn đề hạt nhân của Iran, thì không thể một chốc, một lát có thể giải quyết ngay, mà phải có tiến trình và tiếp cận theo từng giai đoạn. Hay tương tự, tranh chấp liên quan đến eo biển Hormuz cũng có thể được giải quyết thông qua các cơ chế hài hòa, cân bằng và luật pháp quốc tế, chủ quyền quốc gia.

Vẫn biết là cơ hội ngoại giao luôn rất mong manh, khi vấn đề của các bên xung đột đều nhạy cảm và khó gỡ. Nhưng các tuyên bố vừa được các bên đưa ra cho thấy, tình hình đã ở mức cấp bách, nếu không giải quyết thỏa đáng, nguy cơ tái diễn xung đột sẽ gia tăng, và hậu quả sẽ không dừng ở khu vực Trung Đông nữa, mà sẽ lan rộng ra toàn thế giới, đặc biệt, dấu hiệu về việc một số nước có thể sẽ tham chiến trực tiếp vào cuộc xung đột ngày một rõ dần.

Khu vực Trung Đông đang đứng trước một bước ngoặt quan trọng. Quay trở lại xung đột với những hậu quả toàn cầu nghiêm trọng, hay một thỏa hiệp khó khăn nhưng cần thiết để mở đường cho hòa bình lâu dài. Kết quả không chỉ định hình tương lai quan hệ Mỹ - Iran, mà còn cả sự ổn định của nền kinh tế toàn cầu.

Khả năng về sự kiềm chế, thấu hiểu và sẵn sàng nhượng bộ nhau là chìa khóa quyết định cánh cửa hòa bình hay chiến tranh sẽ được mở ra.