Hà Nội nêu 30 'bài toán' lớn cần lời giải trong quá trình phát triển

Các dòng sông khu vực phía tây Thủ đô ô nhiễm nghiêm trọng.

Danh mục các bài toán lớn của thành phố Hà Nội là căn cứ và định hướng chiến lược để các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp tham gia đề xuất, nghiên cứu và triển khai các giải pháp, sản phẩm phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội của thành phố; đồng thời là cơ sở để hình thành các nhiệm vụ, dự án khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số có sử dụng ngân sách thành phố.

Thành phố ưu tiên bố trí nguồn lực để triển khai các nhiệm vụ, dự án nhằm giải quyết bài toán lớn của thành phố; khuyến khích thử nghiệm hoặc thử nghiệm có kiểm soát các công nghệ, quy trình, giải pháp, sản phẩm, dịch vụ, mô hình kinh doanh mới, phù hợp với các quy định của pháp luật và cơ chế đặc thù của Thủ đô.

Nguồn lực thực hiện được huy động tổng hợp từ ngân sách thành phố, các quỹ, nguồn xã hội hóa, hợp tác công-tư và các nguồn hợp pháp khác; trong đó, khuyến khích mạnh mẽ sự tham gia của khu vực tư nhân nhằm đa dạng hóa nguồn lực và nâng cao hiệu quả triển khai.

Thành phố giao Sở Khoa học và Công nghệ là cơ quan đầu mối, có trách nhiệm tham mưu, theo dõi, điều phối việc triển khai Danh mục các bài toán lớn của thành phố; đồng thời tổ chức vận hành hệ thống theo dõi, đánh giá tiến độ và kết quả thực hiện, định kỳ tổng hợp, báo cáo Ủy ban nhân dân thành phố.

Các ban, sở, ngành thành phố căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao chủ trì xây dựng và tổ chức thực hiện các chương trình, nhiệm vụ, dự án, giải pháp thuộc lĩnh vực quản lý; tăng cường phối hợp liên ngành và huy động nguồn lực xã hội nhằm bảo đảm tính tổng thể, đồng bộ, khả thi và hiệu quả.

Ủy ban nhân dân các xã, phường tham gia đề xuất các bài toán thực tiễn từ cơ sở, đề xuất giải pháp phù hợp với địa bàn quản lý; phối hợp triển khai các mô hình thí điểm, thử nghiệm các giải pháp mới và tham gia đánh giá hiệu quả thực hiện.

Các tổ chức, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và các chủ thể liên quan được khuyến khích tham gia đề xuất, đăng ký thực hiện các nhiệm vụ, dự án; đồng thời được tạo điều kiện tiếp cận các cơ chế hỗ trợ và hợp tác theo quy định của pháp luật và của thành phố.

30 bài toán lớn của Hà Nội được chia thành 4 nhóm: nhóm điểm nghẽn đô thị kéo dài; nhóm không gian đô thị; nhóm kiến tạo, tăng trưởng kinh tế, làm chủ công nghệ và nhóm an ninh, an sinh xã hội và phát triển bền vững.

Với nhóm điểm nghẽn đô thị kéo dài, thành phố Hà Nội nêu 5 bài toán lớn gồm: giải quyết nhanh tình trạng ùn tắc giao thông đô thị trong điều kiện hạn chế quỹ đất hiện nay; cơ chế xác lập trật tự, kỷ cương và vệ sinh đô thị Thủ đô bền vững thông qua quản trị hiện đại và giám sát tự động; kiểm soát triệt để các nguồn phát thải và phục hồi chất lượng môi trường (nước, không khí) thông qua định danh nguồn thải và mục tiêu Net Zero; cách thức giải quyết tình trạng ngập úng, kiểm soát và bảo đảm an toàn thực phẩm…

Tuyến đường sắt đô thị số 3 Nhổn-ga Hà Nội đã đưa vào sử dụng đoạn trên cao Nhổn-Cầu Giấy góp phần cải thiện giao thông trên tuyến đường từ cửa ngõ phía tây vào trung tâm Thủ đô.

Với nhóm không gian đô thị ưu tiên giải quyết 4 đề bài lớn: Cách thức quản trị và khai thác hiệu quả tài nguyên không gian đô thị đa tầng (ngầm-mặt đất-tầm thấp-tầng cao); cách thức thiết lập hành lang bay và hệ thống quản lý an toàn nhằm kích hoạt "Kinh tế không gian tầm thấp" cho Thủ đô; tái thiết và phát triển hạ tầng đô thị xanh, thông minh, bền vững, hiệu quả cho Thủ đô Hà Nội; cách số hóa toàn diện và quản trị minh bạch tài nguyên đất đai và thị trường bất động sản minh bạch bằng công nghệ số.

Nhóm về kiến tạo, tăng trưởng kinh tế, làm chủ công nghệ đặt ra 16 bài toán lớn như: Cách thức để đổi mới mô hình quản trị Thủ đô theo hướng phục vụ, cung cấp dịch vụ công toàn trình, cá thể hóa, tự động và hiệu quả dựa trên dữ liệu nhằm kiến tạo cho phát triển nền kinh tế; phương thức để xác lập và vận hành mô hình tăng trưởng mới dựa trên năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) và kinh tế tri thức; phương thức để đưa kinh tế dữ liệu trở thành động lực tăng trưởng chủ đạo và hiện thực hóa mục tiêu kinh tế số đạt tỷ trọng 40% GRDP vào năm 2030 hay kiến trúc và cơ chế để xây dựng hệ sinh thái kinh tế nền tảng "Make in Hanoi" bền vững và tự chủ,…

Nhóm bài toán về an ninh, an sinh xã hội và phát triển bền vững gồm 4 đề bài, nêu lên các tồn tại cần giải quyết như: Thiết lập "pháo đài dữ liệu" và hệ thống an ninh thông minh của Thủ đô; kiến trúc và mô hình quản trị để vận hành hệ thống an sinh xã hội đa tầng, hiện đại và thích ứng linh hoạt trên nền tảng dữ liệu lớn,...

Thủ đô Hà Nội đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với mục tiêu xây dựng Thủ đô "Văn hiến-Văn minh-Hiện đại".

Để hiện thực hóa tầm nhìn dài hạn và các mục tiêu giai đoạn 2026-2030, thành phố ban hành Danh mục các bài toán lớn như một công cụ định hướng chiến lược cho quá trình phát triển.

Đây là hệ thống các vấn đề trọng tâm, có tính liên ngành, quy mô lớn và tác động sâu rộng, mà các phương thức quản lý và mô hình phát triển truyền thống khó có cách xử lý triệt để, cần các cách tiếp cận mới trên nền tảng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Với mỗi đề bài nêu ra, thành phố đều nêu hiện trạng vấn đề đặt ra; gợi mở các câu hỏi khoa học, công nghệ chính và yêu cầu với sản phẩm mới hình thành, trong đó nhấn mạnh vào các giải pháp khoa học, công nghệ hiện đại.

VIỆT HOÀNG