Hà Nội: Tạo đồng thuận trong giải phóng mặt bằng để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số

Từ quyết tâm chính trị của thành phố đến những mô hình triển khai hiệu quả tại cơ sở cho thấy, khi tạo được đồng thuận trong nhân dân, những “điểm nghẽn” kéo dài hoàn toàn có thể được tháo gỡ.

Khơi thông “điểm nghẽn”, tăng tốc các dự án trọng điểm

Nhiều năm qua, thực tế triển khai đầu tư tại Hà Nội cho thấy không ít dự án trọng điểm dù đã được bố trí vốn, hoàn thiện thủ tục đầu tư, có nhà thầu và kế hoạch thi công cụ thể nhưng vẫn rơi vào tình trạng chậm tiến độ do vướng mắc mặt bằng. Đây cũng là nguyên nhân khiến nhiều công trình hạ tầng, chỉnh trang đô thị chưa thể phát huy hiệu quả như kỳ vọng, làm hạn chế dư địa phát triển của Thủ đô.

Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng kiểm tra tiến độ Dự án đầu tư xây dựng Khu đô thị thể thao Olympic ngày 13-5. Ảnh: Hồng Thái

Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng kiểm tra tiến độ Dự án đầu tư xây dựng đường trục phát triển phía Nam thành phố (Quốc lộ 21C) ngày 13-5. Ảnh: Hồng Thái

Trong bối cảnh Hà Nội quyết tâm thực hiện mục tiêu tăng trưởng GRDP hai con số trong năm 2026, công tác GPMB càng được đặt vào vị trí then chốt. Thành phố xác định việc khơi thông nguồn lực đất đai, đẩy nhanh tiến độ các dự án đầu tư công và đầu tư xã hội chính là động lực quan trọng để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Hiện nay, các xã, phường trên địa bàn thành phố đang triển khai GPMB khoảng 1.428 dự án, trong đó có 1.281 dự án sử dụng vốn ngân sách và 147 dự án vốn ngoài ngân sách. Đáng chú ý, trong số này có 27 công trình, dự án lớn, quan trọng, trọng điểm giữ vai trò tháo gỡ các điểm nghẽn về hạ tầng, tạo không gian phát triển mới cho Thủ đô.

Từ hai tháng cuối năm 2025 đến nay, nhiều dự án tồn đọng kéo dài nhiều năm đã ghi nhận chuyển biến tích cực, hoàn thành GPMB, tạo tiền đề quan trọng để triển khai thi công đồng bộ. Tiêu biểu có thể kể đến các dự án 4 cầu vượt sông Hồng gồm cầu Hồng Hà, cầu Mễ Sở, cầu Vân Phúc, cầu Ngọc Hồi; tuyến đường Vành đai 1 đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục; tuyến Vành đai 4 - Vùng Thủ đô; nút giao đường giao thông bao quanh khu tưởng niệm danh nhân Chu Văn An với tuyến đường 70 hay tuyến đường Tam Trinh.

Song song với đó, thành phố đang tập trung GPMB đối với các tuyến vành đai 2,5, 3 và 3,5, các tuyến giao thông trọng điểm cùng ba cầu vượt sông Hồng còn lại gồm cầu Tứ Liên, cầu Trần Hưng Đạo, cầu Thượng Cát. Trong đó, Hà Nội đặt mục tiêu hoàn thành GPMB trước ngày 30-6 đối với ba cầu vượt sông Hồng và các đoạn còn lại của tuyến Vành đai 2,5.

Không chỉ tập trung vào hạ tầng giao thông, thành phố cũng đang đẩy nhanh tiến độ GPMB cho nhiều dự án lớn nhằm mở rộng không gian phát triển đô thị, dịch vụ và công nghệ. Trong đó có các dự án như: Khu đô thị thể thao Olympic, trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, đầu tư xây dựng Khu phức hợp Y tế - Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi - Đại học Y Hà Nội tại phường Hoàng Mai, đầu tư xây dựng Khu Công viên công nghệ số và hỗn hợp tại phường Phú Diễn và phường Tây Tựu, trục không gian Quốc lộ 1A gắn với chỉnh trang, tái thiết đô thị theo phương thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng xây dựng - chuyển giao (BT).

Cùng với đó là các dự án Khu đô thị đa mục tiêu tại xã Thư Lâm và Đông Anh; Khu đô thị đa mục tiêu Bắc Thăng Long Urban City trên địa bàn các xã Thiên Lộc, Phúc Thịnh và Mê Linh; Dự án đầu tư, cải tạo phát huy giá trị khu vực Hồ Tây và tuyến đường giao thông cảnh quan ven hồ theo phương thức PPP - hợp đồng BT; Dự án đầu tư xây dựng Khu đô thị đa mục tiêu tại xã Bình Minh, xã Tam Hưng.

Những kết quả bước đầu trong công tác GPMB không chỉ góp phần đẩy nhanh tiến độ đầu tư, mà còn cho thấy quyết tâm mạnh mẽ của thành phố trong việc tháo gỡ các “điểm nghẽn” phát triển, tạo nền tảng để hiện thực hóa các mục tiêu tăng trưởng trong giai đoạn mới.

Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Khương Đình Võ Đăng Dũng và Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND phường Khương Đình Nguyễn Sỹ Đoàn chỉ đạo trực tiếp tại hiện trường Dự án đường Vành đai 2,5 đoạn từ Nguyễn Trãi - Quốc lộ 6 đến Đầm Hồng. Ảnh: HT

Từ đồng thuận của người dân đến bài học thực tiễn ở cơ sở

Từ thực tiễn triển khai thời gian qua, Hà Nội xác định một trong những yếu tố quyết định thành công của công tác GPMB chính là tạo được sự đồng thuận của người dân. Bởi trên thực tế, GPMB không chỉ là câu chuyện kỹ thuật, hành chính hay pháp lý, mà còn liên quan trực tiếp đến quyền lợi, cuộc sống, sinh kế của người dân trong vùng dự án.

Kết quả thực hiện GPMB cũng được xác định là tiêu chí quan trọng trong đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của tập thể, cá nhân; đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời chấn chỉnh các địa bàn chậm tiến độ hoặc phát sinh điểm nóng.

Đặc biệt, công tác tuyên truyền, dân vận tiếp tục được coi là giải pháp trọng tâm nhằm tạo sự thống nhất nhận thức và đồng thuận xã hội. Các phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được yêu cầu thực hiện công khai, minh bạch; tăng cường đối thoại trực tiếp, giải thích rõ quy định pháp luật để người dân hiểu, đồng thuận và yên tâm thực hiện.

Thực tiễn tại phường Khương Đình là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của cách làm này. Với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận cao của nhân dân, địa phương đã hoàn thành phê duyệt 100% phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 2,5 đoạn từ Nguyễn Trãi - Quốc lộ 6 đến Đầm Hồng.

Dự án có tổng diện tích đất thu hồi hơn 60.900m², liên quan đến 736 trường hợp, trong đó có 720 hộ gia đình, cá nhân và 16 tổ chức. Đây là dự án có quy mô lớn, phạm vi ảnh hưởng rộng và khối lượng công việc GPMB rất phức tạp. Tuy nhiên, đến ngày 20-5-2026, phường đã hoàn thành phê duyệt toàn bộ phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo quy định.

Điều đáng chú ý là phần lớn các hộ dân đều đồng thuận với phương án, trong đó có tới 99% số hộ chủ động bàn giao mặt bằng. Kết quả này đến từ sự kiên trì trong công tác vận động với phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng và tháo gỡ kịp thời những khó khăn phát sinh.

Xác định đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, Đảng ủy, chính quyền phường đã thành lập Ban Chỉ đạo GPMB, phân công rõ người, rõ việc; lãnh đạo địa phương thường xuyên trực tiếp xuống địa bàn, đối thoại, vận động người dân. Công tác tuyên truyền được triển khai linh hoạt với 7 tổ tuyên truyền theo địa bàn, 16 hội nghị lấy ý kiến và 5 hội nghị đối thoại công khai, minh bạch.

Bên cạnh đó, nhằm hỗ trợ người dân ổn định cuộc sống và thúc đẩy tiến độ dự án, địa phương đã vận động xã hội hóa hỗ trợ các hộ bàn giao mặt bằng sớm với mức 10 triệu đồng/hộ, tổng kinh phí gần 1,9 tỷ đồng; đồng thời quan tâm hỗ trợ các hộ khó khăn từ Quỹ “Vì người nghèo”.

Đến nay, phường Khương Đình đã chi trả trên 486 tỷ đồng tiền bồi thường, hỗ trợ; hoàn thành di chuyển 100% số mộ trong phạm vi dự án; tổ chức phá dỡ hơn 400 công trình của các hộ dân đã bàn giao mặt bằng, tạo điều kiện thuận lợi để triển khai thi công thời gian tới.

Quang cảnh dự án

Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND phường Thanh Xuân Đỗ Quang Dương và Phó Chủ tịch UBND phường Thanh Xuân Nguyễn Hồng Quân chỉ đạo trực tiếp tại hiện trường Dự án đường Vành đai 2,5 đoạn Ngụy Như Kon Tum - Nguyễn Trãi. Ảnh: PV

Không chỉ tại Khương Đình, phường Thanh Xuân cũng trở thành một điển hình trong GPMB khi hoàn thành Dự án đường Vành đai 2,5 đoạn Ngụy Như Kon Tum - Nguyễn Trãi chỉ trong hơn 4 tháng. Thành công của địa phương xuất phát từ cách làm bài bản, quyết liệt với phương châm “chỉ bàn làm, tập trung tháo gỡ mọi điểm nghẽn”, thực hiện theo yêu cầu “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ sản phẩm, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền.

Điểm nổi bật trong quá trình triển khai là việc lấy đối thoại trực tiếp làm “chìa khóa” tháo gỡ vướng mắc. Các đồng chí lãnh đạo phường trực tiếp chủ trì nhiều cuộc đối thoại với người dân; sáu tổ công tác tuyên truyền kiên trì bám địa bàn, tranh thủ cả buổi tối, ngày nghỉ để giải đáp từng kiến nghị cụ thể.

Kết quả cơ bản 100% hộ dân đồng thuận bàn giao mặt bằng mà không phải thực hiện cưỡng chế là minh chứng rõ ràng cho hiệu quả của phương pháp vận động mềm dẻo, nhân văn, lấy người dân làm trung tâm.

Thời gian tới, UBND thành phố Hà Nội tiếp tục xác định GPMB là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách, cần được chỉ đạo tập trung, tổ chức thực hiện quyết liệt, công khai, minh bạch, đúng quy định pháp luật, đồng thời bảo đảm đầy đủ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân.

Cùng với việc tăng cường tuyên truyền, vận động, thành phố sẽ bảo đảm các điều kiện về tái định cư, sinh kế, hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội để người dân ổn định cuộc sống sau thu hồi đất.