Hạ tầng số và AI được xác định là động lực mới cho phát triển quốc gia

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại buổi làm việc. (Ảnh: TTXVN)

Sáng 6/8, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì buổi làm việc với Đảng ủy Chính phủ và các cơ quan về tình hình thực hiện Nghị quyết số 13-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương khóa XI và Kết luận số 72-KL/TW của Bộ Chính trị về xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ nhằm đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại.

Đưa dữ liệu và AI vào quản trị hạ tầng quốc gia

Phát biểu kết luận, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định kết cấu hạ tầng không còn đơn thuần phục vụ sản xuất và đời sống mà đã trở thành một trong những yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Hiệu quả của hạ tầng cần được đánh giá bằng giá trị mang lại cho người dân, doanh nghiệp và khả năng thúc đẩy tăng trưởng dài hạn.

Bên cạnh việc ghi nhận những kết quả đạt được trong phát triển hạ tầng giao thông, năng lượng và logistics, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ yêu cầu đổi mới tư duy phát triển hạ tầng theo hướng đồng bộ giữa hạ tầng kinh tế, hạ tầng xã hội, hạ tầng số, dữ liệu khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo. Quy hoạch hạ tầng phải gắn với chiến lược phát triển đất nước, bảo đảm liên kết ngành, liên kết vùng và có khả năng thích ứng trước những thay đổi của công nghệ, thị trường cũng như biến đổi khí hậu.

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý tại cuộc làm việc là yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong toàn bộ quá trình đầu tư, quản lý và vận hành hệ thống kết cấu hạ tầng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu khẩn trương xây dựng cơ sở dữ liệu thống nhất về quy hoạch, dự án và tài sản kết cấu hạ tầng trên phạm vi cả nước, tạo nền tảng cho việc quản trị dựa trên dữ liệu, nâng cao tính minh bạch và hiệu quả trong công tác điều hành.

Theo định hướng này, hiệu quả đầu tư sẽ không chỉ được đo bằng tỷ lệ giải ngân mà phải phản ánh đầy đủ tiến độ thực hiện, chất lượng công trình, khả năng kết nối và hiệu quả khai thác sau đầu tư. Việc ứng dụng AI được kỳ vọng sẽ hỗ trợ dự báo nhu cầu phát triển, giám sát tiến độ, tối ưu vận hành và nâng cao chất lượng quản lý các công trình hạ tầng trong suốt vòng đời dự án.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu làm rõ trách nhiệm đối với các dự án chậm tiến độ, nhiều lần điều chỉnh tổng mức đầu tư hoặc khai thác kém hiệu quả, đồng thời đổi mới căn bản công tác quản trị tài sản kết cấu hạ tầng theo hướng hiện đại, minh bạch và có trách nhiệm giải trình.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị phải tập trung nguồn lực cho các hệ thống hạ tầng chiến lược, hoàn thiện các hành lang giao thông, logistics. (Ảnh: TTXVN)

Hướng tới hệ thống hạ tầng thông minh vào năm 2045

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, phát triển hạ tầng trong giai đoạn tới cần tập trung nguồn lực cho các lĩnh vực có tính chiến lược, trong đó ngoài giao thông, logistics, năng lượng và đường sắt, cần ưu tiên phát triển hạ tầng số, năng lực tính toán quốc gia, hạ tầng dữ liệu và các nền tảng phục vụ chuyển đổi số.

Định hướng này cho thấy hạ tầng công nghệ đang được đặt ngang tầm với hạ tầng vật chất truyền thống, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế số, đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực làm chủ công nghệ. Việc tiếp nhận công nghệ từ nước ngoài cũng phải gắn với đào tạo nguồn nhân lực, chuyển giao công nghệ và từng bước nội địa hóa để hình thành năng lực sản xuất trong nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng lưu ý cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế huy động nguồn lực, phát huy vai trò dẫn dắt của đầu tư công, đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đi đôi với trách nhiệm giải trình, tăng cường kiểm soát chất lượng công trình, phòng chống tham nhũng và lãng phí trong đầu tư hạ tầng.

Định hướng đến năm 2045, Việt Nam phấn đấu xây dựng hệ thống hạ tầng đồng bộ, thông minh, xanh, an toàn và có khả năng chống chịu cao, kết nối hiệu quả các vùng kinh tế với thị trường quốc tế cũng như bảo đảm mọi người dân được tiếp cận các dịch vụ thiết yếu. Trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh, những quyết định đầu tư hôm nay sẽ quyết định năng lực cạnh tranh, khả năng làm chủ công nghệ và dư địa phát triển của nền kinh tế trong nhiều thập niên tới.