Hà Tĩnh tập trung vốn cho các dự án tạo động lực phát triển

Xác định thứ tự ưu tiên

Kỳ họp diễn ra trong bối cảnh Hà Tĩnh tiếp tục hoàn thiện phương án đầu tư công trung hạn sau khi Thủ tướng Chính phủ thông báo mức vốn ngân sách trung ương (NSTW) giai đoạn 2026 - 2030 dành cho tỉnh là 7.007,81 tỷ đồng, không bao gồm nguồn NSTW hỗ trợ đầu tư các dự án liên vùng và các chương trình mục tiêu quốc gia. Theo Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Nguyễn Hồng Lĩnh, nội dung này liên quan trực tiếp đến việc chuẩn bị, phân bổ và sử dụng hiệu quả nguồn lực đầu tư công, tạo động lực thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh giai đoạn 2026 - 2030.

Toàn cảnh Kỳ họp thứ Bảy, HĐND tỉnh Hà Tĩnh. Ảnh: Châu San

Trình bày Tờ trình của UBND tỉnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Trọng Hiếu cho biết, trong tổng mức vốn 34.079,138 tỷ đồng, vốn NSTW là 7.007,81 tỷ đồng, vốn ngân sách địa phương (NSĐP) là 27.071,328 tỷ đồng. So với phương án sơ bộ trước đó, vốn NSTW trong nước giảm 1.799,319 tỷ đồng, vốn nước ngoài giảm 2.554,666 tỷ đồng, đặt ra yêu cầu tiếp tục sàng lọc danh mục và xác định chặt chẽ thứ tự ưu tiên. Toàn giai đoạn dự kiến bố trí vốn cho 176 dự án, giảm 57,5% so với giai đoạn 2021 - 2025.

Cùng với thu gọn danh mục, phương án ưu tiên bố trí vốn cho các dự án đầu tư công đặc biệt, khẩn cấp; thu hồi vốn ứng trước; dự án chuyển tiếp; chương trình, dự án sử dụng vốn ODA, vốn vay ưu đãi nước ngoài; nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư và thanh toán nợ đọng xây dựng cơ bản. Đối với dự án khởi công mới, ưu tiên các công trình thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XX; dự án trọng điểm, liên vùng, có tính đột phá.

Trong nguồn vốn NSTW trong nước, 4.428,146 tỷ đồng dự kiến bố trí cho 3 dự án khởi công mới, gồm: Đường Xô Viết Nghệ Tĩnh kéo dài về phía Tây và tuyến nối đường Ngô Quyền kéo dài - Hàm Nghi; tuyến đường kết nối nút giao đường bộ cao tốc tại Km527+580; Hệ thống tiêu thoát lũ, phòng, chống ngập úng Khu kinh tế Vũng Áng... Đối với vốn nước ngoài, 2.046,264 tỷ đồng dự kiến bố trí cho 4 dự án chuyển tiếp và 206,315 tỷ đồng cho Dự án Hạ tầng ưu tiên và phát triển đô thị trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh dự kiến khởi công mới.

Theo báo cáo thẩm tra do Trưởng Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh Nguyễn Thị Thúy Nga trình bày, Ban cơ bản nhất trí với tổng mức vốn và nguyên tắc phân bổ; đồng thời, đề nghị tiếp tục rà soát toàn bộ cơ sở hình thành và khả năng thực hiện từng nguồn vốn... Ban lưu ý, 66,803 tỷ đồng từ nguồn hỗ trợ của UBND thành phố Hà Nội và UBND thành phố Hồ Chí Minh đã được giao bổ sung trong kế hoạch đầu tư công năm 2026 nhưng chưa được cập nhật vào phương án giai đoạn 2026 - 2030.

Bảo đảm nguồn lực cho cấp xã sau sắp xếp

Trong 27.071,328 tỷ đồng vốn NSĐP, 9.581,011 tỷ đồng dự kiến phân cấp cho cấp xã, gồm 1.727,011 tỷ đồng vốn xây dựng cơ bản tập trung bổ sung có mục tiêu và 7.854 tỷ đồng từ nguồn thu tiền sử dụng đất ngân sách cấp xã hưởng theo phân cấp.

Đáng chú ý, vốn đầu tư từ nguồn thu tiền sử dụng đất dự kiến là 19.635 tỷ đồng, chiếm hơn 70% nguồn vốn ngân sách địa phương. Trưởng Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh Nguyễn Thị Thúy Nga đề nghị đẩy nhanh tiến độ hoàn thành thủ tục đất đai, quy hoạch, giải phóng mặt bằng và tổ chức đấu giá; đồng thời, tăng cường quản lý thị trường bất động sản, nhất là đối với các dự án do cấp xã thực hiện, nhằm bảo đảm nguồn thu theo phương án.

Theo dự thảo, vốn xây dựng cơ bản tập trung bổ sung có mục tiêu cho 69 xã bình quân khoảng 25 tỷ đồng/xã. Ban cho rằng, mức bố trí này còn thấp so với nhu cầu đầu tư trong 5 năm, nhất là tại các xã khó khăn, không có nguồn thu tiền sử dụng đất.

Qua rà soát danh mục dự án chuyển tiếp sử dụng ngân sách tỉnh, còn 18 dự án thiếu nguồn vốn theo tổng mức đầu tư. Danh mục dự kiến khởi công mới cũng có 11 dự án chưa hoàn thiện thủ tục phê duyệt chủ trương đầu tư... Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh đề nghị tiếp tục soát xét nhu cầu vốn của từng dự án, khẩn trương hoàn thiện thủ tục đầu tư; đồng thời rà soát, tính toán mức bố trí dự phòng 500 tỷ đồng, tương đương 1,85%, bảo đảm chủ động xử lý các nhiệm vụ phát sinh.

Tuy nhiên, một số căn cứ để quyết định chính thức kế hoạch đầu tư công trung hạn nguồn NSĐP hiện vẫn chưa đầy đủ. Trung ương chưa ban hành nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ dự toán chi thường xuyên giai đoạn 2027 - 2030; danh mục, mức vốn hỗ trợ cho các dự án trong kế hoạch trung hạn, bao gồm dự án liên vùng, chưa được thông qua.

Chủ tịch HĐND tỉnh Nguyễn Hồng Lĩnh nhấn mạnh: quá trình hoàn thiện, cần bám sát khả năng cân đối nguồn lực, xác định rõ thứ tự ưu tiên; tập trung vốn cho các công trình, dự án thực sự cần thiết, có tính kết nối, lan tỏa, tạo động lực phát triển; quan tâm bố trí nguồn lực cho cấp xã sau sắp xếp; kiên quyết khắc phục tình trạng đầu tư dàn trải, bảo đảm hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công.

Sau khi Trung ương giao kế hoạch đầu tư công trung hạn chính thức, UBND tỉnh cần khẩn trương hoàn thiện phương án phân bổ, trình HĐND tỉnh xem xét, quyết định theo đúng quy định; đồng thời, chủ động chuẩn bị đầy đủ các điều kiện để triển khai ngay từ đầu kỳ kế hoạch, không để chậm trễ trong phân bổ và giải ngân vốn.